Με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, όπως προβλέπεται στη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, μειώνεται αφενός το ενδεχόμενο παρατεταμένης πίεσης στις ενεργειακές προμήθειες αφετέρου ο κίνδυνος σοβαρής ύφεσης στην παγκόσμια οικονομία. Βέβαια, σε καμία περίπτωση δεν έχουν εξανεμιστεί όλα τα ρίσκα. Μολονότι η οικονομία ήταν ανθεκτικότερη από αυτό που αναμενόταν αρχικά, οι επιπτώσεις που προκάλεσε η διαταραχή στο ενεργειακό εμπόριο θα συνεχίσουν να φαίνονται ακόμα και μετά από μήνες.
Άλλωστε, θα πρέπει να αφαιρεθούν οι νάρκες από τη θάλασσα και να επανεκκινήσει η λειτουργία των περιοχών εξόρυξης και των διυλιστηρίων που υπέστησαν ζημιές ή έκλεισαν. Επίσης, όσο η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις, η αβεβαιότητα θα συνεχίζεται στη ναυτιλία.
«Το άνοιγμα των στενών είναι αδιαμφισβήτητα θετικό πράγμα, αλλά δεν σημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομία αποφεύγει το κόστος όσων συνέβησαν ήδη», είπε στη Wall Street Journal ο Simon MacAdam, αναπληρωτής επικεφαλής οικονομολόγος στην Capital Economics.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αναδεικνύει τις αυξανόμενες τριβές στην παγκόσμια οικονομία, οι οποίες απειλούν το διεθνές εμπόριο και την ανάπτυξη. Χώρες που άλλοτε συνεργάζονταν για να ρίξουν τα εμπορικά εμπόδια, τώρα εστιάζουν στην αυτονομία τους και την εκμετάλλευση της οικονομικής τους ισχύος για πολιτικούς σκοπούς. Οι κυβερνήσεις θα προσπαθήσουν να αναπληρώσουν τα πετρελαϊκά αποθέματα που μειώθηκαν λόγω της κρίσης και να ενισχύσουν την ενεργειακή τους παραγωγή και αποθήκευση, προκειμένου να είναι έτοιμες για αντίστοιχες μελλοντικές διαταραχές.
Το πιο ξεκάθαρο άμεσο κόστος της ασταθούς ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν θα είναι ο υψηλός πληθωρισμός. Οι κεντρικές τράπεζες πλην της Fed και της Τράπεζας της Αγγλίας ήταν πιθανότερο να προχωρήσουν σε χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής φέτος, αλλά τα πλάνα αυτά εξανεμίστηκαν με την εκτίναξη του ενεργειακού κόστους.
Η ΕΚΤ αύξησε ήδη τα επιτόκια αυτό τον μήνα. Η Fed, υπό τον νέο της πρόεδρο, Kevin Warsh, διατήρησε αμετάβλητο το κόστος δανεισμού αυτή την εβδομάδα, αλλά οι αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι ενδέχεται σύντομα να προχωρήσουν σε αύξηση.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας-πλαισίου. Τα συμβόλαια του Brent βρίσκονταν κοντά στα 78 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη έναντι κορύφωσης στα 118 δολάρια τον Μάρτιο. Οι τιμές της βενζίνης επίσης υποχώρησαν σε πολλά σημεία του κόσμου, προκαλώντας μία πρώτη ανακούφιση στους καταναλωτές.
Ωστόσο, οι υψηλές τιμές ενέργειας θα αργήσουν να επηρεάσουν άλλα κομμάτια της οικονομίας, όπως τα τρόφιμα ή το ρεύμα. Εξού και έχουν μόλις αρχίσει να φαίνονται οι δευτερογενείς επιπτώσεις, οι οποίες αναμένεται να ενισχυθούν τους επόμενους μήνες, ακόμα και αν αποκατασταθεί σταδιακά η κίνηση στον Περσικό Κόλπο.
Οι τιμές των τροφίμων χρειάζονται περίπου έναν χρόνο για να κορυφωθούν ύστερα από ένα ενεργειακό σοκ. Οι γεωργοί συχνά «κλειδώνουν» τις τιμές των λιπασμάτων και άλλων χρήσιμων εμπορευμάτων εκ των προτέρων. Οι μεγάλες εφοδιαστικές αλυσίδες καθυστερούν περαιτέρω τη μετακύλιση του υψηλότερου κόστους από το χωράφι στο ράφι.
Τα ενεργειακά σοκ καθυστερούν να φανούν και στους λογαριασμούς ρεύματος, καθώς οι τιμές σε πολλές χώρες ρυθμίζονται ή παραμένουν σταθερές μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων.
Λόγω της ανθεκτικότητας που επέδειξε η παγκόσμια οικονομία αυτούς τους μήνες, οι οικονομολόγοι δεν αναμένουν κάποια ισχυρή ανάκαμψη όσο υποχωρεί η κρίση. Η εκρηκτική άνοδος των εξαγωγών και των επενδύσεων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη έχει στηρίξει την ανάπτυξη παγκοσμίως, μολονότι ο υψηλός πληθωρισμός περιόρισε τις καταναλωτικές δαπάνες.
Ενδεικτικό είναι ότι η Παγκόσμια Τράπεζα εκτίμησε την περασμένη εβδομάδα ότι η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 2,5% φέτος, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,6% πριν από την έναρξη του πολέμου, υποβαθμίζοντας έτσι μόνο ελάχιστα την πρώτη της εκτίμηση.
