Για να κατανοήσουμε πώς σχηματίζεται ένας εξωπλανήτης, είναι απαραίτητο να μελετήσουμε τη σύστασή του – και ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για πολύ μακρινούς κόσμους είναι η ανάλυση της ατμόσφαιράς τους. Ιδιαίτερα στην αναζήτηση ενός «διδύμου» της Γης, οι επιστήμονες επικεντρώνονται σε πλανήτες με παρόμοιο μέγεθος και χημική σύσταση ατμόσφαιρας.
Σε αυτό ακριβώς στοχεύει η αποστολή ARIEL της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA), η οποία θα εκτοξευθεί πιθανότατα το 2031. Το διαστημικό τηλεσκόπιο θα ταξιδέψει περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα από τη Γη, στο δεύτερο σημείο Lagrange (L2), και θα μελετήσει λεπτομερώς τις ατμόσφαιρες περίπου 1.000 ήδη γνωστών εξωπλανητών, σύμφωνα με το IFL Science.
Η αποστολή δεν θα ανακαλύψει νέους πλανήτες, αλλά θα βασιστεί σε προηγούμενες αποστολές που έχουν ήδη εντοπίσει αυτούς τους κόσμους. Καθώς οι πλανήτες περνούν μπροστά από τα άστρα τους, μέρος του φωτός φιλτράρεται μέσα από την ατμόσφαιρά τους. Το ARIEL θα αναλύει αυτό το φως, προσδιορίζοντας με πρωτοφανή ακρίβεια τη χημική τους σύσταση.
Η ESA επενδύει έντονα στη μελέτη εξωπλανητών. Συμμετέχει στο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST), ενώ έχει ήδη εκτοξεύσει το CHEOPS το 2019 για τη μελέτη του μεγέθους εξωπλανητών. Μέσα στο ίδιο έτος αναμένεται και η αποστολή PLATO, που θα αναζητήσει πλανήτες γύρω από περίπου ένα εκατομμύριο άστρα.
Το ARIEL βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη φάση δοκιμών, ώστε να διασφαλιστεί ότι μπορεί να αντέξει τις συνθήκες εκτόξευσης και το ψυχρό κενό του διαστήματος. Οι επιστήμονες ελέγχουν επίσης τη σωστή συναρμολόγηση των επιμέρους εξαρτημάτων, τα οποία έχουν κατασκευαστεί σε διαφορετικές χώρες.
Ένα από τα πιο καινοτόμα στοιχεία του είναι ο καθρέφτης του: ένας μονολιθικός καθρέφτης αλουμινίου διαμέτρου 1,1 μέτρων – ο μεγαλύτερος του είδους του. Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς γυάλινους καθρέφτες, αυτός κατασκευάζεται από ένα ενιαίο κομμάτι αλουμινίου, επεξεργασμένο και επικαλυμμένο με ασήμι. Το υλικό αυτό επιλέχθηκε ώστε ολόκληρο το τηλεσκόπιο να διαστέλλεται και να συστέλλεται ομοιόμορφα στο διάστημα, διατηρώντας την εστίαση.
Το τηλεσκόπιο θα υποβληθεί σε περαιτέρω δοκιμές – κραδασμούς, ακραίες θερμοκρασίες και ελέγχους αντοχής – πριν ολοκληρωθεί η ενσωμάτωση όλων των συστημάτων και σταλεί στο διάστημα, με στόχο να αποκαλύψει τα μυστικά των μακρινών κόσμων.
