Τριάντα ένα χρόνια μετά το παγκόσμιο λανσάρισμα της πρώτης IKEA PS στο Μιλάνο, αλλά και της έννοιας του Δημοκρατικού Σχεδιασμού, η συλλογή επιστρέφει στο Μιλάνο και μέσα από την έκθεση Milan Design Week 2026 μας δίνει μια πρώτη ματιά σε τρία αντικείμενα από τη δέκατη επερχόμενη έκδοσή της: μια φουσκωτή πολυθρόνα που χρειάστηκε δεκαετίες σχεδιαστικής εξέλιξης, ένα παγκάκι-κούνια και ένα φωτιστικό δαπέδου με τρεις εναλλασσόμενες λειτουργίες φωτισμού.
«Η συλλογή PS αφορά την ανάδειξη της απλότητας και την ανακάλυψη του ενθουσιασμού μέσα σε αυτή, μέσω αντικειμένων με σαφή λειτουργία, που αναδεικνύονται μέσα από εκφραστικές, τολμηρές λεπτομέρειες, που σε προσκαλέσουν να τα αγγίξεις, να τα ανακαλύψεις και να παίξεις μαζί τους», δηλώνει η Maria O'Brian, Creative Leader στην IKEA of Sweden. Από το 1995, η PS αποτελεί τη συλλογή στην οποία παίρνει μορφή ο πιο πειραματικός σχεδιασμός της IKEA, με εννέα εκδόσεις που έχουν εξερευνήσει το μέλλον του σκανδιναβικού design και έχουν προσφέρει μερικά από τα πιο αγαπημένα και διαχρονικά προϊόντα της εταιρείας. Η δέκατη αυτή έκδοση επικεντρώνεται στη λειτουργικότητα που είναι παράλληλα παιχνιδιάρικη, με χρήσιμα και πρακτικά αντικείμενα, τα οποία επιτελούν τον ρόλο τους στο σπίτι, με ένα απρόσμενο στοιχείο παιχνιδιού που σε κάνει να αλληλεπιδράς μαζί τους.
Ενόψει της παγκόσμιας παρουσίασης όλης της συλλογής στις 13 Μαΐου, η πρώτη αυτή ματιά περιλαμβάνει μια φουσκωτή πολυθρόνα, ένα παγκάκι-κούνια από τους in-house σχεδιαστές Mikael Axelsson και Marta Krupińska της ΙΚΕΑ, καθώς και ένα φωτιστικό με τρεις διαφορετικές λειτουργίες από τον σχεδιαστή Lex Pott με έδρα το Ρότερνταμ. Ύστερα από δεκαετίες προσπαθειών για πρωτοτυπία στον σχεδιασμό φουσκωτών επίπλων, η φουσκωτή πολυθρόνα βρίσκει τελικά τη θέση της στην IKEA με τη συλλογή PS 2026. Από τη δεκαετία του 1990 αποτελούσε στόχο για την εταιρεία, όμως κάθε προσπάθεια αποτύγχανε. Όταν ο Mikael Axelsson αποφάσισε να δοκιμάσει ξανά, οι περισσότεροι από την ομάδα του ήταν επιφυλακτικοί. Κινούμενος από το ερώτημα αν ο αέρας ως υλικό μπορεί να προσφέρει την ίδια άνεση με τον αφρό, κατασκεύασε στο χέρι 20 πρωτότυπα δοκιμάζοντας διαφορετικά υλικά, ακόμη και λάστιχο τρακτέρ, μέχρι να καταλήξει σε μια λύση: δύο ξεχωριστοί, ρυθμιζόμενοι θάλαμοι αέρα μέσα σε ένα σωληνωτό chrome πλαίσιο, που προσφέρουν σταθερότητα και συμπαγή σιλουέτα. Η πολυθρόνα διατίθεται σε επίπεδη συσκευασία, με ύφασμα σε βαθύ σμαραγδί πράσινο και αντλία ποδιού, και έχει περάσει όλες τις δοκιμές αντοχής της IKEA. Το αποτέλεσμα είναι ένα επίπεδο άνεσης που δεν περιμένεις από κάτι γεμάτο αέρα.
Ο Ολλανδός σχεδιαστής Lex Pott αναρωτήθηκε τι συμβαίνει όταν κόβεις έναν χαλύβδινο κύλινδρο στις 45 μοίρες και αρχίζεις να περιστρέφεις τα κομμάτια. Δύο λοξές τομές μετατρέπουν ένα φωτιστικό δαπέδου σε ένα πιο ευέλικτο αντικείμενο: περιστρέφοντάς το προς μία κατεύθυνση γίνεται προβολέας, προς άλλη κατεύθυνση γίνεται φωτιστικό ανάγνωσης, ενώ σε τρίτη δημιουργεί έμμεσο φωτισμό προς τα πάνω - κάθε επιλογή δημιουργεί διαφορετική ατμόσφαιρα στον ίδιο χώρο. Η λειτουργία έχει εμπνευστεί από τη γεωμετρία, και η παιχνιδιάρικη κίνηση της περιστροφής μεταμορφώνει το φωτιστικό κάθε φορά. Το κατοχυρωμένο σχέδιο διαθέτει καπέλο σε μορφή τρομπέτας και λεπτό μεταλλικό κορμό που αναδύεται από μια φαρδιά βάση σε σχήμα κώνου, διαθέσιμο σε 3 αποχρώσεις.
«Όταν περιστρέφεις το φωτιστικό, δεν αλλάζει μόνο το φως αλλά και η ατμόσφαιρα του χώρου. Μειώσαμε τον σχεδιασμό στην πιο καθαρή δυνατή μορφή του, και η λειτουργία του δεν αποκαλύπτεται με την πρώτη ματιά - εκεί όμως βρίσκεται η χαρά και το παιχνίδι. Υπάρχουν επίπεδα που αποκαλύπτονται σταδιακά και ένας συναισθηματικός δεσμός που μεγαλώνει όσο ζεις μαζί του», λέει ο Lex Pott.
Το παγκάκι-κούνια αποτελεί την πιο καθαρή έκφραση της παιχνιδιάρικης λειτουργικότητας. Κάνει ακριβώς αυτό που δείχνει: σε λικνίζει απαλά από τη μία πλευρά στην άλλη, ενώ λειτουργεί εξίσου καλά και ως απλό παγκάκι. Μπορείς να δοκιμάσεις να καθίσεις ακίνητος αν θέλεις, αλλά η καμπυλωτή του βάση έχει άλλη άποψη. Κατασκευασμένο από μασίφ πεύκο με όλα τα φυσικά χαρακτηριστικά του, σύμφωνα με το σήμα κατατεθέν του σκανδιναβικού design, τα ανθεκτικά στηρίγματα του αντέχουν την επαναλαμβανόμενη χρήση.
«Από το πρώτο σχέδιο, παρατήρησα ότι οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να αντισταθούν», λέει η Marta Krupińska. «Κάθονταν, άρχιζαν να λικνίζονται και μετά φώναζαν κάποιον άλλο να το δοκιμάσει. Τα έπιπλα δεν πρέπει να παίρνουν τον εαυτό τους πολύ σοβαρά. Αυτή η ενστικτώδης, παιδική παρόρμηση για παιχνίδι είναι κάτι που σπάνια εκφράζουμε ως ενήλικες, αλλά είναι τόσο σημαντικό να υπάρχουν αντικείμενα που μας προσκαλούν να την επαναφέρουμε.»
Η πλήρης συλλογή θα παρουσιαστεί στις 13 Μαΐου στο Democratic Design Days, στο Älmhult της Σουηδίας, εκεί όπου σχεδιάστηκαν και αναπτύχθηκαν όλα τα προϊόντα και θα είναι διαθέσιμη τον Ιούνιο του 2026.
