Στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας επανέρχονται τα υπεράκτια αιολικά, μετά από μια παρατεταμένη περίοδο αδράνειας. Μέσα στο έτος έρχεται μια σειρά βημάτων για την άρση των εμποδίων που «πάγωσαν» τον αρχικό σχεδιασμό, με στόχο να τεθούν οι βάσεις ώστε τα έργα να μπουν σε τροχιά υλοποίησης.
Το πρώτο ορόσημο τοποθετείται εντός του πρώτου τριμήνου και αφορά την τροποποίηση του νόμου 4496/2022, σύμφωνα με το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026. Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών κρίνεται πλέον ανεπαρκές, καθώς οι χρονοβόρες διαδικασίες και οι αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων λειτούργησαν ανασταλτικά. Η επικαιροποίησή του στοχεύει ακριβώς στην απλοποίηση και επιτάχυνση της αδειοδοτικής αλυσίδας.
Το δεύτερο τρίμηνο του έτους αναμένεται να ακολουθήσει η έκδοση Υπουργικής Απόφασης για τον καθορισμό της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV), η οποία θα αναλάβει τις ανεμολογικές και βυθομετρικές έρευνες στις θαλάσσιες περιοχές ενδιαφέροντος. Η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποτελεί προαπαιτούμενο του Ταμείου Ανάκαμψης, συνδέοντας άμεσα την πρόοδο του έργου με την εκταμίευση πόρων από το RRF.
Στο ίδιο χρονικό παράθυρο προγραμματίζονται δύο επιπλέον αποφάσεις-κλειδιά. Η μία αφορά τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου ισχύος 1,9 GW αποκλειστικά για υπεράκτια αιολικά έργα, ενώ η δεύτερη θα καθορίσει τους όρους και τη δομή του διαγωνισμού για την παραχώρηση των θαλάσσιων περιοχών στους επενδυτές, διαμορφώνοντας το βασικό επενδυτικό πλαίσιο.
Στο SPV αναμένεται να συμμετέχουν η ΕΔΕΥΕΠ και ο ΑΔΜΗΕ, με τη σύστασή του να ανοίγει τον δρόμο για την προκήρυξη των ερευνών. Εφόσον το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, οι πρώτες κρίσιμες μετρήσεις θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν εντός του 2027, δίνοντας στους επενδυτές τα απαραίτητα δεδομένα για τη λήψη αποφάσεων.
Η ανάγκη επανεκκίνησης είναι επιτακτική, καθώς ο αρχικός σχεδιασμός είχε «σκοντάψει» σε έντονες αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την Κρήτη, αλλά και σε παρεμβάσεις του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τρεις από τις 19 περιοχές. Παράλληλα, καθυστερήσεις σε διακρατικές συνεννοήσεις οδήγησαν σε αναβολή της έκδοσης της κρίσιμης ΚΥΑ.
Ωστόσο, το διάστημα αυτό δεν πήγε χαμένο για την ΕΔΕΥΕΠ, η οποία προχώρησε σε τεχνικές και περιβαλλοντικές προεργασίες, στρατηγικές αξιολογήσεις και προγράμματα μετρήσεων, ώστε ο μηχανισμός να είναι ώριμος όταν δοθεί το «πράσινο φως».
To παράδειγμα της Βόρειας Θάλασσας και οι επενδύσεις 1 τρισ. ευρώ
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη επιταχύνει σημαντικά στον κλάδο των offshore. Στη Σύνοδο της Βόρειας Θάλασσας στο Αμβούργο, εννέα χώρες συμφώνησαν σε ένα φιλόδοξο Επενδυτικό Σύμφωνο, με στόχο την ανάπτυξη 15 GW υπεράκτιας αιολικής ισχύος ετησίως την περίοδο 2031–2040 και τη συνολική εγκατάσταση έως 300 GW μέχρι το 2050.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο φιλοδοξεί να κινητοποιήσει επενδύσεις της τάξης του 1 τρισ. ευρώ, να μειώσει το κόστος κατά 30% και να δημιουργήσει δεκάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας. Όπως έχει επισημανθεί από τη WindEurope, τα offshore αιολικά αποτελούν πλέον κρίσιμο πυλώνα για την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι να ευθυγραμμίσει τον βηματισμό της με τη νέα ευρωπαϊκή δυναμική και να μετατρέψει το 2026 από έτος σχεδιασμών και εξαγγελιών σε αφετηρία πραγματικών έργων.
