Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία ανακοίνωσαν σήμερα μια συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με στόχο να βελτιώσουν την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού σε ό,τι αφορά τα κρίσιμα ορυκτά, όπου σήμερα κυριαρχεί η Κίνα, προσβλέποντας σε μια ευρύτερη συμφωνία με άλλες χώρες που θα μπορούσε να περιλαμβάνει κατώτερα όρια τιμών και επιδοτήσεις όταν υπάρχουν χάσματα στις τιμές.
Τα κρίσιμα ορυκτά είναι ουσιαστικής σημασίας για τους πολλούς τομείς, από την αυτοκινητοβιομηχανία μέχρι την άμυνα και την ψηφιακή τεχνολογία.
Στην κοινή ανακοίνωσή τους, Βρυξέλλες, Τόκιο και Ουάσινγκτον, ανέφεραν επίσης ότι οι ΗΠΑ και η ΕΕ δεσμεύτηκαν να συνάψουν ένα μνημόνιο κατανόησης για τα κρίσιμα ορυκτά μέσα σε διάστημα 30 ημερών.
Οι τρεις συνυπογράφουσες τη συμφωνία σκοπεύουν «να βελτιώσουν σημαντικά την εθνική και οικονομική ασφάλειά τους, ενισχύοντας από κοινού την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού», αναφέρεται στην ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα μετά τη συνάντηση των εκπροσώπων τους στην Ουάσινγκτον.
«Με την ανάπτυξη αυτού του σχεδίου δράσης ελπίζουμε να θέσουμε τις βάσεις για μια δεσμευτική, πολυμερή συμφωνία για τα κρίσιμα ορυκτά, με χώρες με παραπλήσια ιδεολογία» σημείωσε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου για το Εμπόριο (USTR), Τζέιμισον Γκριρ, σε μια δήλωσή του προς τον Τύπο.
Η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε αμέσως μετά ένα παρόμοιο σχέδιο δράσης με το Μεξικό, με όρους ταυτόσημους με εκείνους της συμφωνίας με τις Βρυξέλλες και το Τόκιο.
Το πρωτόκολλο συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ, της ΕΕ και της Ιαπωνίας αποσκοπεί «στον προσδιορισμό των τομέων συνεργασίας προκειμένου να τονωθεί η ζήτηση και να διαφοροποιηθούν οι προμήθειες» για τις υπογράφουσες χώρες. Ο στόχος είναι να μειωθεί συνολικά η εξάρτηση από την Κίνα, η οποία ελέγχει σε μεγάλο βαθμό την αλυσίδα ανεφοδιασμού αυτών των κρίσιμων ορυκτών.
Το Πεκίνο χρησιμοποίησε αυτήν τη δεσπόζουσα θέση του ως μοχλό διαπραγμάτευσης ή πίεσης, απέναντι στους οικονομικούς εταίρους του. Μεταξύ άλλων, επιβράδυνε τη διαδικασία έγκρισης εξαγωγής των σπάνιων γαιών.
Μεταξύ άλλων, η συμφωνία αφορά τη συνεργασία των τριών πλευρών στους τομείς της εξόρυξης, της επεξεργασίας, της παραγωγής και της ανακύκλωσης σπάνιων γαιών. Στόχος είναι επίσης να επιταχυνθεί η έρευνα και η ανάπτυξη στους τομείς αυτούς και να ενισχυθούν οι ανταλλαγές πληροφοριών για τα διαθέσιμα αποθέματα.
Συμφωνία ΗΠΑ - Μεξικό
Στο μεταξύ, ΗΠΑ και Μεξικό παρουσίασαν την Τετάρτη ένα 60ήμερο σχέδιο για την ανάπτυξη συντονισμένων εμπορικών πολιτικών, με στόχο τον μετριασμό των τρωτών σημείων στις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού ορυκτών, συμπεριλαμβανομένων πιθανών κατώτατων ορίων τιμών για ορισμένες εισαγωγές.
Το σχέδιο, που δεν αναφέρει συγκεκριμένα την Κίνα και τον έλεγχο που ασκεί στην επεξεργασία πολλών από αυτά τα ορυκτά, καλεί τα δύο κράτη να διαβουλευτούν για την ενσωμάτωση κατώτατων τιμών σε μια δεσμευτική πολυμερή συμφωνία για το εμπόριο κρίσιμων ορυκτών.
Ξεχωριστά, ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς ανακοίνωσε την Τετάρτη σχέδια για στρατολόγηση συμμάχων σε ένα προτιμησιακό εμπορικό μπλοκ για κρίσιμα ορυκτά, καθώς η Ουάσινγκτον εντείνει τις προσπάθειες ενίσχυσης των αλυσίδων εφοδιασμού που είναι απαραίτητες για προηγμένη μεταποίηση.
Ο Εμπορικός Εκπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, δήλωσε ότι το σχέδιο ΗΠΑ-Μεξικού υπογραμμίζει την κοινή δέσμευση των χωρών να αντιμετωπίσουν τις στρεβλώσεις της παγκόσμιας αγοράς, οι οποίες καθιστούν τις αλυσίδες εφοδιασμού της Βόρειας Αμερικής ευάλωτες σε διαταραχές.
«Η διόρθωση αυτών των τρωτών σημείων είναι επιτακτική, καθώς τα κρίσιμα ορυκτά αποτελούν στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία, απαραίτητα για τις σύγχρονες και καινοτόμες βιομηχανικές οικονομίες. Οι ποικίλες, ανθεκτικές και βασισμένες στην αγορά αλυσίδες εφοδιασμού είναι απαραίτητες για την οικονομική και εθνική μας ασφάλεια», αναφέρει το σχέδιο.
Αυτό έρχεται μήνες πριν από την υποχρεωτική αναθεώρηση της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-Μεξικό-Καναδά (USCMA). Στο δελτίο Τύπου της USTR ή στο κοινό σχέδιο δράσης δεν υπήρξε καμία αναφορά στον Καναδά.
Το USTR δήλωσε ότι η συμφωνία με το Μεξικό είναι η πρώτη του είδους της, αλλά εργάζεται παράλληλα για την ανάπτυξη συντονισμένων εμπορικών πολιτικών και δεσμευτικών πολυμερών συμφωνιών για κρίσιμα ορυκτά με άλλους εμπορικούς εταίρους που έχουν παρόμοια στρατηγική.
Οι ΗΠΑ και το Μεξικό συμφώνησαν να προσδιορίσουν συγκεκριμένα έργα εξόρυξης, επεξεργασίας και μεταποίησης κρίσιμων ορυκτών και στις δύο χώρες, καθώς και σε ορισμένες τρίτες χώρες, χωρίς όμως να δοθούν λεπτομέρειες.
Το σχέδιο αναφέρει ότι οι αξιωματούχοι των δύο χωρών θα διαβουλευτούν για τα κατώτατα όρια τιμών και τον τρόπο ενσωμάτωσής τους σε δεσμευτική πολυμερή συμφωνία για το εμπόριο κρίσιμων ορυκτών, καθώς και για άλλες απαραίτητες διατάξεις.
Αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν εμπορικά μέτρα, κανονιστικά πρότυπα για την εξόρυξη και επεξεργασία, τεχνική και κανονιστική συνεργασία, προώθηση και έλεγχο επενδύσεων, καθώς και συντονισμό γεωλογικής χαρτογράφησης.
Άλλα πιθανά εργαλεία περιλαμβάνουν συντονισμένες αντιδράσεις για την πρόληψη διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού, έρευνα και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και συντονισμένη αποθήκευση, σύμφωνα με το σχέδιο.
