Τα πράγματα αλλάζουν πολύ εύκολα στις διεθνείς αγορές και η πιο επιτυχημένη επένδυση μπορεί ξαφνικά να γεμίσει τους «οπαδούς» της με ζημιές σε μία στιγμή που θεωρητικά θα έπρεπε να τους γεμίσει με ακόμα περισσότερα κέρδη. Κάπως έτσι θα μπορούσαμε να περιγράψουμε την κατάσταση που επικρατεί τις τελευταίες μέρες στις αγορές πολύτιμων μετάλλων, ενώ ειδικά χθες θα μπορούσαμε να μιλήσουμε, χωρίς υπερβολή, για ένα είδος κατάρρευσης.
Κάποια στιγμή χθες το απόγευμα, η τιμή του χρυσού είχε φθάσει στα 4.505 δολάρια/ουγγιά, μειωμένη κατά περίπου 8% από την Τετάρτη, με την πτώση των τελευταίων 5 εργάσιμων ημερών να φθάνει στο 11%. Στο ασήμι τα πράγματα, όπως πάντα άλλωστε, ήταν πιο έντονα από ότι στον χρυσό.
Στα 65,60 δολάρια/ουγγιά που ήταν την ίδια εκείνη στιγμή, η πτώση από την Τετάρτη ήταν κοντά στο 13%, ενώ για το πενθήμερο ήταν σχεδόν 20%. Για το ασήμι αυτή η τιμή είναι η χαμηλότερη από τις 29 Ιανουαρίου όταν κορυφώθηκε η τρομερή άνοδος στον τομέα των πολύτιμων μετάλλων και το ασήμι είχε ξεπεράσει τα 121 δολάρια/ουγγιά. Ένας γρήγορος υπολογισμός μας δείχνει πως η πτώση από τα υψηλά στο χθεσινό χαμηλό είναι της τάξης του 46%.
Για τον χρυσό, ο οποίος είχε φθάσει δίπλα στα 5.600 δολάρια στις 29 Ιανουαρίου, η χθεσινή τιμή δεν είναι η πιο χαμηλή μετά την κορύφωση του Ιανουαρίου, αφού την 2α Φεβρουαρίου είχε φθάσει στις 4,400 δολάρια/ουγγιά. Ανεξάρτητα από αυτό, στα χαμηλότερα σημεία της χθεσινής συνεδρίασης η πτώση από τα υψηλά ήταν κοντά στο 20%.
Πολύ σημαντικές απώλειες λοιπόν για επενδύσεις που για τον περισσότερο κόσμο θεωρούνται ασφαλή καταφύγια για περιόδους που επικρατεί μεγάλη αναταραχή. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο πολλοί έχουν παραξενευτεί για την πολύ αρνητική πορεία του χρυσού την στιγμή που βρίσκεται σε εξέλιξη ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή και η παγκόσμια ενεργειακή αγορά είναι ήδη σε κατάσταση συναγερμού.
Δεν θα έπρεπε αυτή την στιγμή να έχει αυξηθεί η ζήτηση και να ανεβαίνει η τιμή; Θεωρητικά ίσως να έπρεπε αλλά αν κοιτάξουμε τα πράγματα λίγο πιο προσεκτικά θα καταλάβουμε πως οι κακές πρόσφατες επιδόσεις του χρυσού, του ασημιού και των άλλων πολύτιμων μετάλλων δεν πρέπει να μας προξενούν έκπληξη.
Πρώτα απ’ όλα γιατί παρά την πολύ σημαντική πτώση από τα υψηλά της 29ης Ιανουαρίου και ο χρυσός και το ασήμι είναι ακόμα πολύ κερδοφόρα για όσους τα έχουν στα χέρια τους τα τελευταία χρόνια. Στις χθεσινές χαμηλότερες τιμές, τα κέρδη του χρυσού από την αρχή του 2026 ήταν περίπου 4%, για το τελευταίο εξάμηνο σχεδόν 24%, για τους τελευταίους 12 μήνες σχεδόν 50% και μέσα στην τελευταία πενταετία πάνω από 160%.
Αντίστοιχα το ασήμι, από την αρχή του 2026 κατέγραφε απώλειες 14% αλλά στο τελευταίο εξάμηνο κέρδιζε 57%, στον τελευταίο δωδεκάμηνο 97% και στην τελευταία πενταετία πάνω από 150%. Αν λάβουμε υπόψη μας πως από τον Δεκέμβριο του 2025 μέχρι το τέλος Ιανουαρίου τα πολύτιμα μέταλλα έκαναν μία πολύ έντονη, σχεδόν τρελλή, ανοδική κούρσα με την συμμετοχή πολλών κερδοσκοπικών κεφαλαίων, ιδιωτικών και θεσμικών είναι εύκολο να καταλάβουμε πως η άνοδος που τερματίστηκε απότομα στο τέλος Ιανουαρίου ήταν υπερβολική και πως το σπάσιμο της μίνι φούσκας πλήγωσε πολύ δυνατά τα πολύτιμα μέταλλα.
Μετά από τέτοια χρηματιστηριακά γεγονότα, σχεδόν πάντα ακολουθεί μία περίοδος αδυναμίας καθώς αποχωρούν τα κερδοσκοπικά κεφάλαια και σταδιακά έρχονται άλλοι επενδυτές πιο μακροπρόθεσμου χαρακτήρα που δεν βιάζονται ιδιαίτερα να αγοράσουν.
Για την χθεσινή μεγάλη πτώση όμως υπάρχει και μία άλλη αφορμή, δηλαδή η διάψευση των ελπίδων για σημαντική μείωση των επιτοκίων τους επόμενους μήνες, με αφορμή τις δηλώσεις του Τζέι Πάουελ και της Κριστίν Λαγκάρντ που δεν έκρυψαν τις ανησυχίες τους για την ανθεκτικότητα του πληθωρισμού (κυρίως στις ΗΠΑ) και την ενδεχόμενη ενίσχυσή του λόγω του πολέμου στην Μέση Ανατολή.
Είναι γνωστό πως η άνοδος των επιτοκίων και η αύξηση των αποδόσεων των κρατικών αμερικανικών ομολόγων, κάτι που επίσης έγινε χθες, είναι εχθροί των πολύτιμων μετάλλων, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα. Κακό στον χρυσό και το ασήμι και γενικά στα πολύτιμα μέταλλα έχει κάνει τελευταία και η άνοδος του αμερικανικού δολαρίου που σχεδόν συνέπεσε με το τέλος της έντονης ανοδικής πορείας τους (αυτό μάλλον δεν μπορεί να θεωρηθεί εντελώς τυχαίο). Πού πήγαν τα κερδοσκοπικά κεφάλαια που έφυγαν από τα πολύτιμα μέταλλα;
Χωρίς δισταγμό θα απαντήσουμε πως κατευθύνθηκαν στις αγορές καυσίμων και ιδίως στο αργό πετρέλαιο, όπως είχαμε πιθανολογήσει πριν μερικές εβδομάδες (Πετρέλαιο: Το νέο asset που υπόσχεται κέρδη στους επενδυτές | Liberal.gr). Μέχρι στιγμής δικαιώνονται και λογικά θα συνεχίσουν να δικαιώνονται μέχρι να φανεί πως υπάρχει έδαφος συνεννόησης μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ.
Εκτός από το αργό πετρέλαιο, είναι φανερό πως πολλά κεφάλαια κατευθύνονται προς ενεργειακές επιχειρήσεις που εκτιμάται πως θα ευνοηθούν από τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, με πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα τις μετοχές εταιρειών που διαθέτουν τερματικούς σταθμούς υγροποίησης φυσικού αερίου στις ΗΠΑ, ενώ αναζητούν ταυτόχρονα μετοχές επιχειρήσεων του αμυντικού τομέα, οι προοπτικές των οποίων δεν έχουν εκτιμηθεί ακόμα αρκετά από τους υπόλοιπους επενδυτές.
Τι θα γίνει όμως με τα πολύτιμα μέταλλα και πρώτα απ’ όλα με τον χρυσό ο οποίος δίνει πάντα πρώτος το σύνθημα; Θα ξεχαστούν ή θα επανέλθουν στο επενδυτικό προσκήνιο; Κατά την δική μας άποψη, δεν θα αργήσουν πολύ να επανέλθουν στις πρώτες θέσεις των επενδυτικών προτιμήσεων.
Αυτό δεν σημαίνει πως αποκλείεται να υποχωρήσουν περαιτέρω το επόμενο διάστημα μέσα σε ένα πολύ ευμετάβλητο περιβάλλον στις διεθνείς αγορές. Αν όμως έχουμε δίκιο στην εκτίμησή μας πως η βασική αιτία για την άνοδο του χρυσού και των υπόλοιπων μετάλλων είναι η ανάγκη ιδιωτών, θεσμικών και κρατικών ή ημικρατικών επενδυτών για αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των πολύτιμων μετάλλων στο μείγμα των αποθεματικών τους, η ζήτηση θα εξακολουθεί να είναι ισχυρή και όταν επουλωθούν οι πληγές από το σκάσιμο της μίνι φούσκας της αρχής του χρόνου οι τιμές θα κινηθούν πάλι ανοδικά.
Καθώς αυτή η ανάγκη οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στις γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών και στην επιθυμία αυτών των επενδυτών να κρατούν στα χέρια τους περιουσιακά στοιχεία που δεν μπορούν να ελεγχθούν εύκολα από κρατικές δυνάμεις, ο μόνος λόγος για να πάψει να υπάρχει ισχυρή ζήτηση είναι η εξομάλυνση της κατάστασης σε γεωπολιτικό επίπεδο.
Αυτό θα ήταν καλό να γίνει αλλά δεν μας φαίνεται και τόσο πιθανό να το δούμε πολύ σύντομα. Υποθέτουμε λοιπόν πως κάποια στιγμή θα δούμε και πάλι τα πολύτιμα μέταλλα να αρχίζουν να κινούνται πειστικά προς τα πάνω. Με την προϋπόθεση βέβαια πως οι παγκόσμιες αγορές θα κινηθούν σχετικά συντεταγμένα και θα δεν θα γίνουμε μάρτυρες κάποιας μεγάλης κρίσης μεγέθους παρόμοιου με αυτό του 2008 – 2009. Σε μία τέτοια περίπτωση, καμία επένδυση δεν θα είναι στο απυρόβλητο.
