Με μία νομοθετική πρωτοβουλία η Ιταλία επιχειρεί να σπάσει το φαύλο κύκλο της κληρονομικής διαδοχής στο οργανωμένο έγκλημα, προσφέροντας σε παιδιά και νέους που μεγαλώνουν σε οικογένειες της μαφίας τη δυνατότητα να χτίσουν μια ζωή μακριά από τις εγκληματικές οργανώσεις, σύμφωνα με τον Guardian.
Το νέο πρόγραμμα «ελεύθερης επιλογής» δίνει σε παιδιά κάτω των 25 ετών και σε στενούς συγγενείς αρχηγών της μαφίας τη δυνατότητα να απομακρυνθούν από το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσαν, με τη στήριξη του κράτους. Οι συμμετέχοντες θα μπορούν να μετακομίσουν σε άλλη πόλη, να αλλάξουν σχολικό περιβάλλον και, σε ειδικές περιπτώσεις, να αποκτήσουν νέα ταυτότητα.
Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε οριστικά από τη Γερουσία την Τετάρτη, με την πρόεδρο της κοινοβουλευτικής επιτροπής κατά της μαφίας, Κιάρα Κολόσιμο, να κάνει λόγο για «ένα όνειρο που για χρόνια φαινόταν αδύνατο». Σύμφωνα με την ίδια, περίπου 400 παιδιά που προέρχονται από οικογένειες της μαφίας αναμένεται να ενταχθούν στο πρόγραμμα κάθε χρόνο.
Η πρωτοβουλία στοχεύει κυρίως στη Ντραγκέτα της Καλαβρίας, μία από τις ισχυρότερες εγκληματικές οργανώσεις παγκοσμίως, όπου οι οικογενειακοί δεσμοί αποτελούν βασικό στοιχείο της λειτουργίας της. Σε αντίθεση με άλλες οργανώσεις, όπως η Σικελική Κόζα Νόστρα ή η Καμόρα της Νάπολης, στη Ντραγκέτα η διαδοχή της εξουσίας από πατέρα σε γιο είναι βαθιά ριζωμένη.
Αυτή η οικογενειακή δομή έχει καταστήσει την οργάνωση ιδιαίτερα ανθεκτική στις προσπάθειες εξάρθρωσής της. Για πολλά μέλη, η συνεργασία με τις αρχές δεν σημαίνει μόνο προδοσία των συνεργατών τους, αλλά και ρήξη με τους ίδιους τους συγγενείς τους. Έτσι, ακόμη και όταν οι παλαιότερες γενιές βρίσκονται στη φυλακή, νεότερα μέλη συχνά αναλαμβάνουν τις θέσεις τους.
Η ιδέα του προγράμματος ξεκίνησε από τον δικαστή ανηλίκων του Ρέτζιο Καλάμπρια, Ρομπέρτο Ντι Μπέλα, ο οποίος το 2011 δημιούργησε το πρόγραμμα «Liberi di Scegliere» («Ελεύθερος να επιλέξεις»). Μέσω αυτού, παιδιά από επικίνδυνες οικογένειες της Ντραγκέτα απομακρύνονταν από το περιβάλλον τους και, με τη βοήθεια εκπαιδευτικών, κοινωνικών λειτουργών και ψυχολόγων, είχαν την ευκαιρία να μορφωθούν και να δημιουργήσουν μια διαφορετική πορεία.
Η πρωτοβουλία είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς ορισμένοι κατηγόρησαν τον Ντι Μπέλα ότι διαλύει οικογένειες.
Ωστόσο, σταδιακά κέρδισε υποστήριξη ακόμη και από μέλη των ίδιων των μαφιόζικων οικογενειών. Ο δικαστής έχει αναφέρει ότι μητέρες της Ντραγκέτα, ακόμη και σύζυγοι ισχυρών αρχηγών, τον προσέγγιζαν κρυφά ζητώντας βοήθεια, επειδή φοβούνταν ότι τα παιδιά τους θα κατέληγαν είτε στη φυλακή είτε νεκρά.
Ο νέος νόμος αποτελεί την προσπάθεια της Ιταλίας να αντιμετωπίσει τη μαφία όχι μόνο με συλλήψεις και δικαστικές διώξεις, αλλά και χτυπώντας τον μηχανισμό αναπαραγωγής της από γενιά σε γενιά.
