Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία ακολουθεί μια σταθερή και μεθοδική στρατηγική στο Αιγαίο. Όχι άμεση σύγκρουση, αλλά σταδιακή μετατόπιση των ορίων του τι θεωρείται κανονικό. Μέσω NAVTEX αορίστου χρόνου, ρητορικής περί Γαλάζιας Πατρίδας και απειλών για δήθεν αποστρατικοποιημένα νησιά, επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα χαμηλής έντασης, χωρίς να ρίξει ούτε μία βολή. Αυτή η τακτική δεν στοχεύει στην άμεση σύγκρουση, αλλά στην εξοικείωση της διεθνούς κοινότητας και δυστυχώς ενίοτε και της ελληνικής πλευράς με μια νέα, επικίνδυνη κανονικότητα.
Απέναντι σε αυτή τη στρατηγική, η Ελλάδα δεν μπορεί να απαντά μόνο με ανακοινώσεις ή με την προσδοκία ότι δεν θα συμβεί το χειρότερο. Το διεθνές δίκαιο είναι με το μέρος μας, αλλά το διεθνές σύστημα δεν λειτουργεί πλέον αποκλειστικά με βάση το δίκαιο. Λειτουργεί με βάση την ισορροπία ισχύος και τη σαφήνεια των κόκκινων γραμμών. Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται το πρόβλημα. Η σιωπή ή η υπερβολική αυτοσυγκράτηση δεν εκλαμβάνονται από την Τουρκία ως ψυχραιμία, αλλά ως αδυναμία.
Η Ελλάδα οφείλει να περάσει από τη φάση της παθητικής άμυνας στη φάση της ενεργητικής αποτροπής. Όχι με επιθετικές κινήσεις επί του πεδίου, αλλά με πράξεις που επιβεβαιώνουν στην πράξη την κυριαρχία και τα νόμιμα δικαιώματά της. Ένα τέτοιο βήμα θα ήταν ο προγραμματισμός τακτικών ναυτικών και αεροπορικών ασκήσεων σε περιοχές όπου η Τουρκία εκδίδει παράνομες NAVTEX, σε συνεργασία με χώρες που έχουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα με την Ελλάδα, όπως η Γαλλία, το Ισραήλ, η Κύπρος και η Αίγυπτος.
Οι κοινές ασκήσεις δεν αποτελούν πρόκληση. Αποτελούν διεθνώς ενδεδειγμένη πρακτική και στέλνουν ένα σαφές μήνυμα. Ότι το Αιγαίο αποτελεί χώρο ελληνικής κυριαρχίας, διεθνούς ναυσιπλοΐας και ευρύτερων συμμαχικών συμφερόντων. Παράλληλα, η παρουσία σύγχρονων μονάδων πρώτης γραμμής του Πολεμικού Ναυτικού, όπως η φρεγάτα Belharra, σε όλο το μήκος του ανατολικού Αιγαίου, θα ενίσχυε την αποτρεπτική εικόνα της χώρας χωρίς καμία παραβίαση διεθνών κανόνων.
Η αποτροπή δεν είναι απειλή πολέμου. Είναι η δημιουργία συνθηκών στις οποίες ο αντίπαλος γνωρίζει ότι το κόστος της κλιμάκωσης θα είναι μεγαλύτερο από το όφελος. Όσο η Ελλάδα αποφεύγει να ασκήσει τα δικαιώματά της από φόβο μήπως ενοχλήσει, τόσο ενθαρρύνει τη συνέχιση της τουρκικής πίεσης.
Το Αιγαίο δεν είναι απλώς ένας γεωγραφικός χώρος, ούτε ένα ακόμη διπλωματικό ζήτημα προς διαχείριση. Είναι θέμα κυριαρχίας, ασφάλειας και εθνικής επιβίωσης. Τα τετελεσμένα δεν επιβάλλονται μόνο με πόλεμο, αλλά και με τη σταδιακή αποδοχή τους, όταν ο χρόνος λειτουργεί υπέρ εκείνου που πιέζει και εις βάρος εκείνου που σιωπά.
Η επιλογή δεν είναι ανάμεσα στην ειρήνη και την ένταση. Είναι ανάμεσα στην ειρήνη με αποτροπή και στην ειρήνη που αποτρέπει τον πόλεμο. Όταν μια χώρα αποφεύγει συστηματικά να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της από φόβο μήπως κλιμακώσει, τότε δεν αποτρέπει τη σύγκρουση, απλώς τη μεταθέτει σε χρόνο και συνθήκες που δεν θα ελέγχει.
Αν η Ελλάδα δεν χαράξει ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές και δεν τις υπερασπιστεί στην πράξη, τότε άλλοι θα συνεχίσουν να τις μετακινούν. Καμία συμμαχία και κανένας κανόνας δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη βούληση υπεράσπισης της κυριαρχίας. Το Αιγαίο γκριζάρει όταν η αποφασιστικότητα αντικαθίσταται από την αναμονή.
Και τότε, η ευθύνη δεν θα ανήκει σε όσους προειδοποίησαν, αλλά σε όσους πίστεψαν ότι η ειρήνη διατηρείται χωρίς κόστος.
Αντιπτέραρχος (Ι) εα. Κωνσταντίνος Ιατρίδης
Επίτιμος Διοικητής ΔΑΥ
Επίτιμος Πρόεδρος Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας
Αμυντικός Αναλυτής
