Στην πρώτη παράγραφο του άρθρου του Al Root που δημοσιεύθηκε στο Barron’s την Παρασκευή που μας πέρασε, ο αρθρογράφος ανέφερε πως η επικείμενη εισαγωγή της SpaceX στο Nasdaq ίσως να είναι το μεγαλύτερο μεμονωμένο γεγονός στην ιστορία των κεφαλαιαγορών.
Ο Root παρατήρησε πως η εταιρεία είναι πραγματικά εντυπωσιακή (spectacular) αλλά εμφανίστηκε επιφυλακτικός για το κατά πόσο θα αποδειχθεί επενδυτική ευκαιρία, αναφέροντας πως η τιμή της είναι πολύ υψηλή για να αντισταθμίσει τους κινδύνους. Δεν θα διαφωνήσουμε με το ότι η εταιρεία είναι πραγματικά spectacular και δεν αποκλείεται το IPO της να αποτελεί όντως το μεγαλύτερο χρηματιστηριακό γεγονός της ιστορίας, θα αφήσουμε όμως την οθόνη του υπολογιστή μας να δείξει αν η τιμή της είναι φθηνή ή ακριβή.
Γιατί όμως είναι τόσο ξεχωριστή αυτή η αρχική δημόσια εγγραφή; Για πολλούς λόγους. Ξεκινάμε από το μέγεθός της, καθώς σύμφωνα με ό,τι ξέρουμε η εταιρεία θα αντλήσει τουλάχιστον 75 δισεκατομμύρια δολάρια εκδίδοντας 555 εκατομμύρια μετοχές στην τιμή των 135 δολαρίων. Το ποσό δεν αποκλείεται να είναι ακόμα μεγαλύτερο καθώς οι ανάδοχοι έχουν το δικαίωμα να αγοράσουν άλλα 88 εκατομμύρια μετοχές ανάλογα με την επενδυτική ζήτηση.
Ακόμα και να μην ασκήσουν αυτό το δικαίωμα όμως, τα 75 δισ. δολάρια είναι υπερδιπλάσια του ποσού που αντλήθηκε από το μεγαλύτερο μέχρι αρχική δημόσια εγγραφή, αυτήν της σαουδαραβικής πετρελαϊκής Aramco (2222 Riyadh) το 2019. Δεν είναι όμως μόνο το μέγεθος της εγγραφής που την κάνει ξεχωριστή, είναι και ο εντελώς διαφορετικός από τον συνηθισμένο τρόπος. Η τιμή έχει ήδη καθοριστεί στα 135 δολάρια ενώ συνήθως καθορίζεται από τους αναδόχους ανάλογα με τη ζήτηση.
Κατά πολλούς, με αυτόν τον τρόπο παρακάμπτεται ο πιο σημαντικός μηχανισμός μίας αρχικής δημόσιας εγγραφής, αυτός της αναζήτησης της τιμής την οποία πραγματικά θεωρούν σωστή οι επενδυτές. Στην ουσία η Wall Street υποχώρησε μπροστά στις απαιτήσεις του Μασκ, κάτι που δεν μας ακούγεται παράλογο δεδομένων των 500 εκατομμυρίων (τουλάχιστον) δολαρίων που θα μοιραστούν μεταξύ τους οι ανάδοχοι.
Σύμφωνα με τους New York Times, η Wall Street βρίσκεται σε κατάσταση παροξυσμού (Wall Street is going gaga for SpaceX). Δεν αδικούμε την αμερικανική εφημερίδα, καθώς τη διαδικασία προώθησης του IPO έχουν αναλάβει προσωπικά οι διευθύνοντες σύμβουλοι των μεγαλύτερων αμερικανικών τραπεζών, εμφανιζόμενοι δίπλα στον Μασκ. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά άρθρο του Bloomberg από την 1η Ιουνίου, η έλευση της SpaceX έχει κάνει την Wall Street, τους ιδιώτες επενδυτές και τα συνταξιοδοτικά ταμεία να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίον κινούνται.
Το γεγονός πως το 30% της έκδοσης θα κατευθυνθεί σε ιδιώτες επενδυτές είναι μάλλον πρωτόγνωρο, όχι μόνο για το υψηλό ποσοστό αλλά κυρίως λόγω του ότι τουλάχιστον 22,5 δις θα καλυφθούν μόνο από αυτούς, ποσό που είναι συγκρίσιμο με όλα τα έσοδα των μεγαλύτερων μέχρι σήμερα αρχικών δημοσίων εγγραφών. Από την άλλη μεριά, πολλοί κανόνες έχουν τροποποιηθεί για να διευκολύνουν την εισαγωγή της εταιρείας, σύμφωνα με τις επιθυμίες του Μασκ προφανώς.
Έτσι, οι θεσμικοί επενδυτές θα πρέπει να αγοράσουν πολύ μεγάλες ποσότητες μετοχών μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο από την πρεμιέρα της μετοχής στο χρηματιστήριο Nasdaq, καθώς θα ενταχθεί σχεδόν όλους τους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες εκτός από αυτούς που διαχειρίζεται η S&P Dow Jones. Έτσι, θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως πάνω από το 10% των μετοχών που θα εκδοθούν κατά την διαδικασία της δημόσιας εγγραφής θα αγοραστεί από πλήθος ETFs και αμοιβαία κεφάλαια και γενικά από παθητικούς επενδυτές. Δηλαδή ένα πολύ μεγάλο μέρος των μετοχών της δημόσιας εγγραφής, πάνω από 40% θα έχει εξασφαλισμένους αγοραστές από τους ιδιώτες και τους παθητικούς θεσμικούς επενδυτές.
Το IPO αναμένεται επίσης να ευνοηθεί από ορισμένες ειδήσεις της «τελευταίας στιγμής» όπως το ατύχημα στον πύραυλο της Blue Origin το οποίο απομακρύνει ακόμα περισσότερο την έναρξη δραστηριοποίησης ενός δυνητικά μεγάλου ανταγωνιστή του πυραυλικού τομέα της εταιρείας. Πολύ θετικό αντίκτυπο θα έχουν λογικά και οι συμφωνίες με την Anthropic και την Google για την ενοικίαση σε αυτές υπολογιστικής ισχύος από τα δικά της data centers. Έχοντας υπόψη μας όλα αυτά δεν μας κάνουν εντύπωση οι πληροφορίες που αναφέρουν πως η έκδοση έχει ήδη υπερκαλυφθεί.
Γιατί όμως υποστηρίζουμε πως η είσοδος της SpaceX είναι και αμφιλεγόμενη; Κατά τον Al Root του Barron’s, η αποτίμηση της εταιρείας είναι πολύ υψηλή και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ούτε από τις εκτιμήσεις για το ύψος των πωλήσεών της τα επόμενα χρόνια ούτε από αυτές για την κερδοφορία της.
Κατά την άποψή του, η οποία δεν είναι η μοναδική παρόμοια που έχουμε δει, οι προβλέψεις για τα μελλοντικά οικονομικά μεγέθη της εταιρείας είναι πολύ αισιόδοξες σε βαθμό που δεν είναι και λογικές, αναφέροντας ως παράδειγμα κάποιες εκτιμήσεις ότι μέσα σε μερικά χρόνια τα περιθώρια κέρδους της θα είναι ανώτερα από αυτά που πετυχαίνει αυτή την περίοδο η Google. Κάτι άλλο το οποίο κάνει πολύ δύσκολες τις μελλοντικές εκτιμήσεις είναι το γεγονός πως η εταιρεία απέκτησε την τωρινή της μορφή πριν λίγους μήνες, με την απορρόφηση της xAI (η εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης του Μασκ η οποία είχε απορροφήσει παλαιότερα την Twitter).
Από τα σχετικά λίγα πράγματα που έχουν γίνει γνωστά στο επενδυτικό κοινό (τα πρώτα πραγματικά λεπτομερή στοιχεία λογικά θα γίνουν γνωστά την πρώτη φορά που η SpaceX θα ανακοινώσει τριμηνιαία οικονομικά αποτελέσματα), είναι φανερό πως το μόνο κερδοφόρο κομμάτι της είναι αυτό της Starlink, η οποία ασχολείται με τις δορυφορικές τηλεπικοινωνίες, ενώ όλα τα υπόλοιπα (Τεχνητή Νοημοσύνη, εκτόξευση πυραύλων, πρώην Twitter) είναι ζημιογόνα και θα παραμείνουν έτσι για μερικά χρόνια λόγω των τεράστιων επενδύσεων που πρέπει να γίνουν. Επενδύσεις για την ανάπτυξη και κατασκευή του νέου πυραύλου Starship, για την κατασκευή νέων data centers και την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες θα ανέρχονται τουλάχιστον σε μερικές δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Η αποτίμηση των 1,8 τρις δολαρίων βασίζεται στην εκτίμηση πως όλα τα σχέδια της εταιρείας θα εκτελεστούν στην ώρα τους και θα αρχίσουν γρήγορα να φέρνουν έσοδα και ταμειακές ροές, κάτι που δεν είναι καθόλου σίγουρο δεδομένου και του εντονότατου ανταγωνισμού σε όλους τους τομείς δραστηριοποίησης. Εδώ πρέπει βέβαια να επισημάνουμε πως οι πολύ πρόσφατες ανακοινώσεις για τις συμφωνίες με την Anthropic και την Google άλλαξαν προς το καλύτερο την εικόνα της εταιρείας την πιο κατάλληλη στιγμή.
Εκτός όμως από το θέμα της αποτίμησης, προβληματισμό δημιουργεί σε αρκετούς παράγοντες της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς το γεγονός πως ο Μασκ θα ελέγχει περίπου το 84 % των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρείας παρά το ότι κατέχει κοντά στο 13% των κοινών μετοχών που είναι αυτές που θα εισαχθούν στο χρηματιστήριο, καθώς είναι κάτοχος πολλών μετοχών κλάσης Β που φέρουν πολύ περισσότερα δικαιώματα ψήφου (IPO SpaceX: Τεράστια ζήτηση, τρομερή φιλοδοξία και πλήθος ερωτηματικών | Liberal.gr).
Πέρα από το γεγονός πως αυτό σημαίνει πως ο Μασκ ουσιαστικά θα μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στην εταιρεία, μπορεί να σημαίνει πως κάποια στιγμή θα προχωρήσει στην απορρόφηση και της Tesla, την οποία δεν ελέγχει με την ίδια άνεση. Αυτό το ενδεχόμενο δεν θεωρείται και τόσο ελκυστικό από πολλούς παράγοντες της αγοράς,
καθώς η αυτοκινητοβιομηχανία φαίνεται να έχει «χάσει τον δρόμο της» τώρα τελευταία, με τις υποσχέσεις για αυτοκινούμενα οχήματα και ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ να μην πείθουν πλέον με την ίδια ευκολία τους επενδυτές.
Κακά τα ψέμματα όμως, για πολλούς επενδυτές, ιδίως τους ιδιώτες που λατρεύουν τον Μασκ, το γεγονός πως ελέγχει πλήρως την εταιρεία μπορεί να θεωρείται και πλεονέκτημα αφού στην ουσία αγοράζουν τα οράματά του και όχι οικονομικά μεγέθη. Αυτό σημαίνει πως οι ενδοιασμοί σχετικά με θέματα εταιρικής διακυβέρνησης αλλά και σε σχέση με την αποτίμηση της εταιρείας μπορεί τελικά να περάσουν στο περιθώριο, όσο λογικοί και να είναι.
Από την ερχόμενη Παρασκευή και μετά θα καταλάβουμε αν η Wall Street συνολικά θα δώσει προτεραιότητα στα οράματα ή στους ψυχρούς αριθμούς. Η ετυμηγορία σχετικά με αυτό το ζήτημα θα είναι μεγάλης σημασίας όχι μόνο για την SpaceX αλλά και για όλη την αγορά.
