Σε δύο εβδομάδες θα γίνει η είσοδος της SpaceX στο χρηματιστήριο Nasdaq και θα ολοκληρωθεί η μεγαλύτερη αρχική δημόσια εγγραφή (IPO) στην ιστορία των διεθνών χρηματιστηρίων. Οι πληροφορίες του διεθνούς Τύπου αναφέρουν εδώ και καιρό πως η εταιρεία, η οποία θα χρησιμοποιήσει το σύμβολο SPCX, θα προσπαθήσει να αντλήσει από τους επενδυτές κεφάλαια που θα ξεπεράσουν τα 80 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν πως η χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας με βάση την τιμή εισαγωγής των μετοχών της, αναμένεται να ξεπεράσει τα 1,75 τρισεκατομμύρια δολάρια, ίσως και τα 2 τρις. Η προετοιμασία γίνεται με φρενήρη ρυθμό και σε διάφορα μέτωπα.
Η εταιρεία, με την άμεση συμμετοχή του βασικού μετόχου και διευθύνοντος συμβούλου Έλον Μασκ, ενημερώνει τους υποψήφιους επενδυτές με την βοήθεια μίας μεγάλης ομάδας τραπεζών και χρηματιστηριακών εταιρειών που θέλουν να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μερίδιο από τα δισεκατομμύρια δολάρια σε αμοιβές και προμήθειες που θα μοιράσει η SpaceX.
Την οργάνωση και συντονισμό της όλης διαδικασίας ανέλαβε τελικά η Goldman Sachs (GS NYSE), παραγκωνίζοντας την Morgan Stanley (MS NYSE) που ήταν επί χρόνια το δεξί χέρι του Μασκ στην Wall Street. Στο πόδι βρίσκονται και οι μεγάλες αμερικανικές πλατφόρμες ηλεκτρονικών συναλλαγών, μέσω των οποίων αναμένεται να συμμετάσχουν στην εγγραφή και πάρα πολλοί ιδιώτες επενδυτές μικρού και μεσαίου μεγέθους.
Τι είναι όμως αυτή η εταιρεία που όλοι θέλουν να αγοράσουν και ποια χαρακτηριστικά της προκαλούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προβληματισμό;
Όπως είναι γνωστό, η εταιρεία έχει ιδρυθεί από τον Έλον Μασκ και συνεργάτες του και διοικείται από αυτόν. Μέχρι πριν λίγους μήνες δραστηριοποιείτο σε δύο βασικούς τομείς που έχουν άμεση σχέση με το διάστημα. Την κατασκευή διαστημικών σκαφών/πυραύλων για την εκτέλεση αποστολών στο διάστημα με πιο βασικό μέχρι τώρα σκοπό την μεταφορά και τοποθέτηση δορυφόρων σε διάφορα σημεία γύρω από την Γη, για λογαριασμό πελατών της και της ίδιας.
Και την λειτουργία και διαχείριση αυτών των δορυφόρων μέσα από την Starlink, η οποία παρέχει δορυφορικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες μεταφοράς δεδομένων, φωνής και εικόνας, σε ιδιώτες, επιχειρήσεις και διάφορες κρατικές ή ημικρατικές οντότητες ανά τον κόσμο. Εδώ και λίγους μήνες, μετά την απορρόφηση της, επίσης ελεγχόμενης από τον Μασκ, εταιρείας Τεχνητής Νοημοσύνης xAI στην οποία ανήκε και το κοινωνικό δίκτυο Χ (πρώην Twitter), η SpaceX απέκτησε και αυτά τα αντικείμενα δραστηριοποίησης.
Τα οικονομικά της μεγέθη, τα οποία για πρώτη φορά αποκαλύφθηκαν πριν λίγες μέρες με την κατάθεση του επίσημου φακέλου προς τις αρμόδιες εποπτικές αρχές, δεν εμπνέουν ενθουσιασμό αλλά δεν σημαίνουν και πολλά πράγματα αυτή την στιγμή αφού η εταιρεία σκοπεύει να αλλάξει ριζικά τα επόμενα χρόνια, με την βοήθεια και των κεφαλαίων που θα αντλήσει.
Για το 2025, ο κύκλος εργασιών ήταν 18,7 δισεκατομμύρια δολάρια από 14 δις το 2024, ενώ το οικονομικό αποτέλεσμα ήταν ζημιογόνο κατά 4,94 δισεκατομμύρια δολάρια αντιστρέφοντας την κερδοφορία των 791 εκατομμυρίων του 2024. Για το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο κύκλος εργασιών ήταν 4,28 δισεκατομμύρια και οι ζημιές ήταν 4,69 δισεκατομμύρια από 4 δις κύκλο εργασιών και ζημιά 528 εκατομμυρίων για το ίδιο διάστημα του 2025.
Ο κύκλος εργασιών προέρχεται σε συντριπτικό ποσοστό από τις διαστημικές δραστηριότητες και κυρίως από τον τομέα Starlink, ο οποίος έχει σταθερά έσοδα από τους συνδρομητές. Οι μεγάλες και αυξανόμενες ζημιές προέρχονται κυρίως από τις τεράστιες επενδύσεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης οι οποίες προβλέπεται πως θα αυξηθούν περαιτέρω τα επόμενα χρόνια και θα ανέρχονται σε πολλές δεκάδες δισ. δολάρια ετησίως, ίσως και παραπάνω.
Μεγάλες είναι και οι επενδύσεις που θα πρέπει να γίνουν στον τομέα των διαστημικών σκαφών, καθώς είναι σε εξέλιξη η ανάπτυξη νέων κινητήρων και σκαφών που θα μπορούν να φέρουν εις πέρας δραστηριότητες όπως η επιτάχυνση της εκτόξευσης δορυφόρων, η δημιουργία data centers στο διάστημα και η αποστολή ανθρώπων στο διάστημα με απώτερο στόχο τον εποικισμό του Άρη.
Τα σχέδια της εταιρείας είναι τρομερά φιλόδοξα όπως φαίνεται και από την εκτίμηση που κάνει σχετικά με τον δυνητικό κύκλο εργασιών που θα μπορούσε να αποκτήσει από την δραστηριοποίησή της στους τομείς που την ενδιαφέρουν. Η SpaceX αναφέρει το ποσό των 28,50 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο προκαλεί σε όσους το ακούν δέος, θαυμασμό ή ειρωνικά σχόλια. Καθώς δεν είναι καθόλου σαφές το πότε θα καταφέρει η εταιρεία να πετύχει αξιόλογη κερδοφορία εν μέσω των τεράστιων επενδύσεων που θα πρέπει να κάνει ταυτόχρονα σε πολλούς και πρωτοποριακούς τομείς, είναι φανερό πως όσοι αγοράσουν την μετοχή με επενδυτικούς σκοπούς θα πρέπει να θαυμάζουν τον Ίλον Μασκ και να πιστεύουν ακράδαντα στις ικανότητές του.
Η συμφωνία με την Anthropic που ανακοινώθηκε πριν μερικές μέρες, θα φέρει περίπου 45 δισεκατομμύρια δολάρια στην εταιρεία μέσα στα επόμενα τρία χρόνια (στην ουσία η Anthropic θα νοικιάζει υπολογιστική ισχύ από τα data centers της xAI που πέρασαν τώρα στην SpaceX), αλλά το ύψος των απαραίτητων επενδύσεων είναι τόσο μεγάλο που ακόμα και αυτή η καλή συμφωνία δεν θα μπορεί να εξουδετερώσει την αρνητική επίδρασή τους στα οικονομικά αποτελέσματα.
Η πίστη στον Μασκ δεν έχει σχέση μόνο με τα οράματά του αλλά και με το γεγονός πως θα εξακολουθεί να ελέγχει πλήρως την εταιρεία ακόμα και μετά την είσοδό της στο χρηματιστήριο και προφανώς θα είναι ελεύθερος να κάνει τις κινήσεις που ο ίδιος θεωρεί σωστές. Οι μετοχές που θα εισαχθούν και θα διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο είναι της κατηγορίας Α, ποσοστό 12,3% των οποίων ανήκει τώρα στον Μασκ και αρκετά λιγότερο θα ανήκει μετά την έκδοση των νέων μετοχών. Όμως ο επιχειρηματίας ελέγχει και το 93,60% των μετοχών κατηγορίας Β, οι οποίες έχουν δεκαπλάσια δικαιώματα ψήφου από αυτές της κατηγορίας Α. Έτσι ο Μασκ ελέγχει τώρα το 85,10% των συνολικών δικαιωμάτων ψήφου και θα εξακολουθεί να ελέγχει ένα πολύ μεγάλο ποσοστό μετά και την είσοδο στο χρηματιστήριο.
Ο ρόλος των θαυμαστών του Μασκ ενισχύεται από το γεγονός πως, όπως έχει αποκαλύψει το Bloomberg, η SpaceX σκοπεύει να διαθέσει ποσοστό μέχρι και 30% των μετοχών του IPO στους λιανικούς επενδυτές μέσω της Robinhood (HOOD NASDAQ), Charles Schwab (SCHW), της Fidelity, της SoFi Technologies (SOFI NASDAQ) και της πλατφόρμας E*TRADE που ανήκει στην Morgan Stanley. Σύμφωνα με το Bloomberg, όσο πιο ενεργά συμμετάσχουν οι λιανικοί ιδιώτες επενδυτές, τόσο πιο μεγάλες είναι οι πιθανότητες επιτυχίας για το IPO.
Μιλάμε λοιπόν για μία αρχική δημόσια εγγραφή τεραστίου μεγέθους, όπου τα πολύ φιλόδοξα σχέδια της εταιρείας είναι σε μεγάλο βαθμό αόριστα και εμπεριέχουν σημαντικούς κινδύνους, ο διευθύνων σύμβουλος και βασικός μέτοχος θα διατηρεί για όσο θέλει ο ίδιος τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας και οι τεράστιες επενδύσεις μπορεί να φέρνουν ζημιές για πολλά χρόνια. Η μεγάλη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών σε συνδυασμό με τις υποχρεωτικές αγορές θεσμικών επενδυτών που θα γίνουν λόγω της αναμενόμενης άμεσης ένταξης της μετοχής στους βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες της Wall Street αναμένεται βέβαια να στηρίξουν ισχυρά την μετοχή, όπως και η συμμετοχή πολλών επενδυτών από όλα τα μέρη του κόσμου. Την μετοχή αναμένεται να στηρίξει και η γενική διάθεση του επενδυτικού κοινού να κοιτά με μεγάλη αισιοδοξία το μέλλον, ειδικά σε τομείς αιχμής όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ανθρώπινη επέκταση στο διάστημα.
Χωρίς αμφιβολία πρόκειται για μία αρχική δημόσια εγγραφή που θα μείνει στην ιστορία ανεξάρτητα από το πόσο καλά θα πάει. Το μέγεθός της κάνει όλα τα παλαιότερα μεγάλα IPOs να φαίνονται μικροσκοπικά μπροστά της και οι φιλοδοξίες της είναι ικανές να εξάψουν την επενδυτική φαντασία για πολλά χρόνια και να στηρίζουν την μετοχή, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα τους ενδοιασμούς για το πόσο ρεαλιστικά είναι τα επενδυτικά σχέδια και για το αν ο πλήρης έλεγχος που ασκεί ο Μασκ είναι τελικά καλός ή κακός για την εταιρεία.
Το άρθρο του Barron’s από την 22ης Μαΐου, το οποίο ανάμεσα σε άλλα επισήμανε το γεγονός πως τα περισσότερα IPOs πολύ μεγάλου μεγέθους στο παρελθόν ταλαιπώρησαν τους μετόχους για μεγάλο διάστημα πριν τους δώσουν πραγματικές αποδόσεις, είχε έναν πολύ ενδιαφέροντα τίτλο που φέρνει στο μυαλό μας τα συν και τα πλην της εισαγωγής της SpaceX στο Nasdaq: «Η SpaceX θα αλλάξει το παιχνίδι των IPOs για πάντα. Το ρίσκο είναι όλο δικό σας».
