Η προσπάθεια της Ευρώπης να μειώσει την εξάρτησή της από τους αμερικανικούς κολοσσούς πληρωμών Visa και Mastercard έχει δημιουργήσει τριβές μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και του χρηματοπιστωτικού τομέα, επιβραδύνοντας τις προσπάθειες δημιουργίας ενός εγχώριου ευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών.
Η σημαντική αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών μετά την πανδημία έχει ενισχύσει την εξάρτηση της Ευρωζώνης από αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες διαχειρίζονται σχεδόν τα δύο τρίτα των πληρωμών με κάρτα στο ευρωπαϊκό μπλοκ. Παράλληλα, εταιρείες όπως η PayPal και η Apple διευρύνουν συνεχώς την παρουσία τους στην αγορά πληρωμών, σύμφωνα με το Investing.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να θέσουν την «κυριαρχία στις πληρωμές» ως στρατηγική προτεραιότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι αλλαγές στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα αυξάνουν τον κίνδυνο τα συστήματα πληρωμών να μετατραπούν σε εργαλείο πίεσης ή επιρροής.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΚΤ προωθεί την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ έως το 2029. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα ψηφιακό πορτοφόλι, το οποίο θα εγγυάται η ίδια η ΕΚΤ, αλλά θα λειτουργεί μέσω ιδιωτικών φορέων, όπως οι τράπεζες.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές τράπεζες εκφράζουν ανησυχίες ότι ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να οδηγήσει τους καταθέτες στη μεταφορά μέρους των χρημάτων τους από τους τραπεζικούς λογαριασμούς σε πορτοφόλια που θα καλύπτονται από την εγγύηση της κεντρικής τράπεζας, επηρεάζοντας έτσι τη ρευστότητα και τα έσοδά τους.
Την ίδια στιγμή, ο ιδιωτικός τομέας αναζητά εναλλακτικές λύσεις. Πρόσφατα, ακόμη 25 τράπεζες, μεταξύ των οποίων η ABN Amro και η Sabadell, προσχώρησαν σε ευρωπαϊκή κοινοπραξία που σχεδιάζει την ανάπτυξη κρυπτονομίσματος συνδεδεμένου με το ευρώ.
Οι διαφωνίες αυτές έχουν καθυστερήσει για περίπου τρία χρόνια τη σχετική νομοθεσία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Παρ’ όλα αυτά, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στο καλοκαίρι.
Η ΕΚΤ σχεδιάζει να παρέχει δωρεάν την απαραίτητη τεχνολογική υποδομή και να θέσει ανώτατα όρια στις χρεώσεις των εμπόρων. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες εσόδων ύψους 8 έως 9 δισ. ευρώ ετησίως για τον ιδιωτικό τομέα πληρωμών, σύμφωνα με υπολογισμούς που βασίζονται σε στοιχεία της ΕΚΤ.
Για να περιοριστεί ο αντίκτυπος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, το ψηφιακό ευρώ αναμένεται να έχει όριο κατοχής περίπου 3.000 ευρώ ανά χρήστη.
