Την ώρα που Πρόεδρος Τραμπ αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο για ακόμα ισχυρότερα πλήγματα κατά του Ιράν, μετά τη δήλωση ότι δεν υπάρχει πλέον συμφωνία, η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να προβλέψει τις εξελίξεις μέσα σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας.
Ο διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Διεθνών Σπουδών του Παντείου, κ.Αφεντούλης Λαγγίδης, λέει στο Liberal.gr ότι ο ισχυρότερος λόγος που θα μπορούσε να ωθήσει σε νέες πολεμικές επιχειρήσεις είναι ότι οι συνομιλίες για την επίτευξη συμφωνίας για τα πυρηνικά του Ιράν καθυστερούν απελπιστικά, κάτι που δυσκολεύει την εσωτερική διαχείριση που επιχειρεί ο Πρόεδρος Τραμπ.
Κατά τον κ.Λαγγίδη, οι εξελίξεις δικαιώνουν τις πληροφορίες και τις εκτιμήσεις του Ισραήλ, το οποίο είχε έντονες αντιρρήσεις για την κατάπαυση του πυρός.
Συνέντευξη στον Γιώργο Κακούση
Κύριε Λαγγίδη, πόσο σοβαρή πιστεύετε ότι είναι αυτή η νέα κλιμάκωση των συγκρούσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν;
Η αλήθεια είναι ότι ο τρόπος που επέλεξε ο Ν.Τράμπ να διαχειριστεί, μιλώντας δημόσια, τις εξελίξεις, ήταν έντονος και στομφώδης.
«The MOU is over» δήλωσε
Δεν είναι απλά και μόνο η απόφαση του Προέδρου Τραμπ που οδήγησε σε αυτό. Δεν είναι απλά και μόνο ότι το Ιράν επανέλαβε τις επιθέσεις σε αυτά τα τρία σκάφη, τα οποία χρησιμοποίησε ο πρόεδρος Τράμπ ως παραδείγματα, γιατί αυτό έχει συμβεί αρκετές φορές στο πρόσφατο παρελθόν και νομίζω ότι δεν διαφοροποίησε τόσο την κατάσταση. Επίσης, δεν πιστεύω ότι παρουσιάστηκε κάτι καινούργιο όσον αφορά τους συνεργάτες του Τραμπ, δηλαδή αυτούς οι οποίοι ήταν εξ αρχής επιφυλακτικοί σε σχέση με την κατάπαυση του πυρός, όπως ο Πομπέο και ο Βανς. Νομίζω ότι το πλέον σοβαρό ζήτημα είναι ότι προφανώς ο Τράμπ οδηγείται στις πολεμικές επιχειρήσεις, γιατί τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως ήλπιζε.
Ενδεχομένως να κατανοεί πλέον ότι οι συνομιλίες είναι ατελέσφορες και δεν θα οδηγήσουν σε κάτι συγκεκριμένο. Ο Τραμπ πιθανότατα οδηγήθηκε σε αυτή την κίνηση, πεπεισμένος πλέον ότι ο χρόνος εξαντλείται και η συζήτηση που ενδιαφέρει άμεσα το αμερικανικό κοινό και δεν αφορά τίποτα άλλο εκτός από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δεν έχει καν ξεκινήσει.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριζε ότι θα πείσει το Ιράν να «παγώσει» το πυρηνικό του πρόγραμμα. Οι Ιρανοί ποτέ δεν επιβεβαίωσαν δημόσια κάτι τέτοιο και είναι απορίας άξιο πώς η αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα δεν το έλαβε καθόλου υπόψη.
Οπότε, οι πραγματικοί λόγοι για να αρχίσουν ξανά οι εχθροπραξίες είναι πολύ πιο σοβαροί από τα τρία πλήγματα σε εμπορικά πλοία και πολύ πιο σοβαρότεροι από οτιδήποτε άλλο έχουμε δει αυτό το διάστημα το οποίο διανύθηκε από την υπογραφή του μνημονίου.
Είναι η συνειδητοποίηση ότι είτε ο ρυθμός συνομιλιών δεν είναι καθόλου ικανοποιητικός είτε -και αυτή είναι η δική μου προσωπική εκτίμηση- ότι αυτό το οποίο υπεγράφη είναι εκτός πραγματικότητας και δεν έχει αποφέρει τίποτα από όσα προσδοκούσαν οι ΗΠΑ.
Αυτό θα ήταν μεγάλο πλήγμα για οποιονδήποτε Αμερικανό Πρόεδρο, 3-4 μήνες πριν τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ακριβώς με αυτόν τον χρονικό ορίζοντα και με δεδομένο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει βελτιώσει καθόλου τα ποσοστά της απήχησης και της δημοφιλίας του, δεν έχουμε δει τίποτα που να ανατρέπει τις πολιτικές δυσκολίες του Τραμπ στο εσωτερικό του.Έτσι, φτάνουμε λοιπόν σε ένα Κογκρέσο και όχι μόνο, το οποίο αντιδρά αλλά οι αντιδράσεις αυτές δεν στοχεύουν μόνο στη συμφωνία με το Ιράν αλλά εστιάζουν περίπου στα πάντα.
Τι περιθώρια αντίδρασης έχει ο πρόεδρος Τραμπ με βάση αυτά τα δεδομένα ;
Λίγα έως ελάχιστα. Γι αυτό έχει αξία να δούμε εάν το εννοεί αυτή τη φορά ο Ντόναλντ Τράμπ ότι το Μνημόνιο τελειώνει. Λίγοι μπορούν να προβλέψουν τι άλλη εναλλακτική έχει.Έχουμε φτάσει ένα σημείο όπου ούτε η μια λύση ούτε η άλλη επιλογή είναι καλή . Το να μπει ξανά σε πολεμικές επιχειρήσεις σημαίνει πρώτα απ' όλα ότι θα πρέπει να βελτιώσει θεαματικά την απόδοση των επιχειρήσεων σε σχέση με την πρώτη φάση του πολέμου. Ίσως, είναι υποχρεωτικό να αγγίξει το καθεστώς και ό,τι το στηρίζει αυτή τη φορά. Αν θυμηθείτε όμως την πρώτη φάση του πολέμου, ο Τραμπ μετρούσε ακόμα και αν θα μπει σε πλήγματα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων και υποδομών. Για να μπορέσει να γίνει πιο αποτελεσματικός σε μια πιθανή επόμενη φάση, θα πρέπει να κάνει ίσως αυτό που δεν έκανε την προηγούμενη φορά, δηλαδή πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές.
Τα πλήγματα στο Κεσμ μήπως μας δίνουν κάποιες παραπάνω ενδείξεις για τις προθέσεις του;
Όλοι μιλούσαν πριν από λίγο καιρό για το στρατηγικής σημασίας νησάκι Χαργκ, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στον έλεγχο των ροών από το Στενό του Ορμούζ. Για εμένα ακόμα σημαντικότερη είναι η σημασία του Κεσμ, το οποίο χτυπήθηκε την Τρίτη από τους Αμερικανούς. Αν η κεντρική αμερικανική διοίκηση επανέλθει στην επιλογή χερσαίου πλήγματος, περιορισμένου φυσικά, έτσι ώστε να αποσυμφορηθεί η κατάσταση στο Ορμούζ, τότε -κατά τη γνώμη μου- το Κεσμ είναι ένας πολύ πιθανός στόχος και τα τελευταία πλήγματα πρέπει να μας βάζουν σε σκέψεις.
Οι τελευταίες εξελίξεις αποτελούν δικαίωση για τους Ισραηλινούς;
Προσωπική μου γνώμη είναι πως, ναι! Πιστεύω ότι οι Ισραηλινοί ήταν πιο εύστοχοι στις προβλέψεις τους από την αρχή και δεν το έκαναν δηλαδή υπερέβαλαν.Όταν έγινε η αρχική συζήτηση Νετανιάχου - Τραμπ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός του παρουσίασε μια πραγματικότητα η οποία είχε ρεαλιστικά στοιχεία και κάποια πλασματικά. Πιστεύω όμως ότι οι εκτιμήσεις και οι πληροφορίες των Ισραηλινών ήταν πιο κοντά στην πραγματικότητα από αυτές των Αμερικανών.
Πιστεύετε ότι αυτό θα δώσει την ευκαιρία στον Νετανιάχου να πάρει το rebound και να προσπαθήσει να πείσει ξανά τον Τραμπ να ξεκινήσουν επιχειρήσεις ολοκληρωτικές αυτή τη φορά;
Θα το επιχειρήσει αυτό, νομίζω ότι είναι περίπου δεδομένο. Είναι μια δύσκολη συνθήκη για τον πρόεδρο Τραμπ, καθώς όταν συνομιλεί με τον Νετανιάχου και πείθεται από αυτόν, κατηγορείται στο εσωτερικό για έλλειμμα ηγεσίας και όταν διαφωνεί με αυτόν και παίρνει αποστάσεις, προδίδεται από τη μη αποτελεσματικότητα των κρατών - μεσολαβητών. Και αν για κάτι μπορούμε να είμαστε περίπου σίγουροι, είναι ότι η διαμεσολαβητική προσπάθεια Κατάρ και Πακιστάν έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές της.
