Πριν από μερικά χρόνια, γνωστός μου επιχειρηματίας κέρδισε δίκη για απλήρωτα τιμολόγια ύψους 80.000 ευρώ. Η απόφαση εκδόθηκε τέσσερα χρόνια μετά την αγωγή. Στο μεταξύ, ο οφειλέτης είχε βάλει λουκέτο και τα χρήματα είχαν κάνει φτερά. «Δικαιώθηκα», μου είπε πικρά, «αλλά βερεσέ».
Το 2012, ο ίδιος είχα κάνει κι εγώ μήνυση για συκοφαντική δυσφήμηση εναντίον ενός Δελαπατρίδη αντιμνημονιακού πολιτευτή, ο οποίος είχε γράψει πως πληρωνόμουν από τις μυστικές υπηρεσίες για να υποστηρίζω όσα έγραφα για να μείνουμε στην Ευρώπη. Η δίκη έγινε πέντε-έξι χρόνια αργότερα. Ο συκοφάντης δεν μπόρεσε να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του. Κρίθηκε ένοχος για απλή δυσφήμηση, αλλά δεν του επιβλήθηκε ποινή, επειδή είχε παρέλθει η πενταετία. Στην έδρα, η γραμματέας κατέγραφε τα πρακτικά χειρόγραφα σε ένα μαθητικό τετράδιο με μπλε πλαστικό εξώφυλλο. Η δε πρόεδρος με ρωτούσε, με εμφανώς επιθετικό ύφος, αν πράγματι πρότεινα απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων…
Αυτή είναι η ελληνική Δικαιοσύνη…
Το 2024, σύμφωνα με το ΚΕΦίΜ, η επίλυση μιας υπόθεσης σε πρώτο βαθμό απαιτούσε 638 ημέρες. Η ευρωπαϊκή διάμεσος; Μόλις 100. Έξι φορές πιο αργοί από τους εταίρους μας. Για μια υπόθεση προστασίας καταναλωτή απαιτούνταν 1.643 ημέρες - σχεδόν τεσσεράμισι χρόνια. Οι υποθέσεις δωροδοκίας επιβραδύνθηκαν κατά 62%, από 356 σε 576 ημέρες. Κάντε τη σκέψη: αν είσαι επίορκος, το ελληνικό κράτος σού χάριζε κάθε χρόνο και λίγο περισσότερο χρόνο για να εξαφανίσεις τα ίχνη σου.
Ας κάνουμε και λίγη αριθμητική της λαϊκής αγοράς. Ένας επενδυτής που γνωρίζει ότι μια εμπορική διαφορά χρειάζεται δύο ή τρία χρόνια για να λυθεί, τιμολογεί το ρίσκο. Το ρίσκο γίνεται επιτόκιο, το επιτόκιο γίνεται κόστος, το κόστος μεταφράζεται σε χαμηλότερους μισθούς και ακριβότερα προϊόντα. Τη δικαστική καθυστέρηση δεν την πληρώνει ο δικηγόρος με την ωριαία χρέωσή του. Την πληρώνει ο εργαζόμενος στο ταμείο του σούπερ μάρκετ και με έναν από τους χαμηλότερους μισθούς στην Ευρώπη. Γιατί αν δεν γίνονται καλές επενδύσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία ποιος θα πληρώσει του καλούς μισθούς, τα σουβλατζίδικα και οι καφετέριες;
Και ξαφνικά, κάτι άλλαξε. Ο νέος Δικαστικός Χάρτης - που υποδέχθηκαν με κραυγές και απεργίες δικηγορικοί σύλλογοι και δικαστικές ενώσεις, όπως συμβαίνει σχεδόν με κάθε συντεχνία όταν θίγονται τα κεκτημένα της - έφερε αποτέλεσμα. Στο Πρωτοδικείο Αθηνών, το μεγαλύτερο της Ευρώπης, ο χρόνος έκδοσης απόφασης μειώθηκε από 1.422 σε 513 ημέρες μέσα σε έναν χρόνο. Πανελλαδικά, από 705 σε 364. Από τα δύο χρόνια, στον έναν.
Μισό λεπτό όμως, πριν ανοίξουν οι σαμπάνιες στο υπουργείο.
Οι 364 ημέρες αποτελούν θρίαμβο μόνο αν συγκρίνεσαι με τον χθεσινό κακό σου εαυτό. Απέναντι στις 100 ημέρες της ευρωπαϊκής διαμέσου, εξακολουθούμε να βρισκόμαστε στο 3,5x. Το ΚΕΦίΜ σωστά επιμένει: αξιολόγηση, ψηφιοποίηση, μέτρηση - όχι πανηγύρια.
Το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα, όμως, είναι άλλο. Επί δεκαετίες ακούγαμε πως το πρόβλημα ήταν «η νοοτροπία», «το σύστημα», «η Ελλάδα, ρε φίλε». Σαχλαμάρες. Μία μεταρρύθμιση, ενάμισης χρόνος, μείωση κατά 50% στους χρόνους απονομής. Το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ μεταφυσικό. Ήταν πολιτικό. Κανείς δεν ήθελε να τα βάλει με τις συντεχνίες της Θέμιδας, γιατί οι συντεχνίες ψηφίζουν και φωνάζουν, ενώ ο πολίτης που περιμένει τεσσεράμισι χρόνια για μια απόφαση απλώς... περιμένει.
Και εδώ φτάνουμε στο δικό μας μερίδιο ευθύνης. Σαράντα χρόνια ανεχόμασταν μια Δικαιοσύνη-χελώνα και ξαναψηφίζαμε όσους τη συντηρούσαν με αναβολές και αδράνεια. Δεν μας την επέβαλαν εξωγήινοι, την επιλέγαμε, εκλογή με την εκλογή, βόλεμα με το βόλεμα.
Τώρα που αποδείχθηκε πως γίνεται, δεν έχουμε πια άλλοθι. Μπορούμε ακόμη καλύτερα. Το ερώτημα είναι αν θα το απαιτήσουμε ή αν θα βολευτούμε, όπως συνήθως, με το «καλύτερα από πέρυσι».
📬🖊️ Επιστολές αναγνωστών
Τα Αυτονόητα Κύριοι Άριστοι...
Καλημέρα Κώστα,
Συζητούσα με έναν άνθρωπο του κύκλου μου (40άρης) που είναι άνεργος και τον ρώτησα - απορημένος - πώς γίνεται να μην βρίσκει δουλειά αυτήν την περίοδο που βρέχει δουλειές. Μου απάντησε με ειλικρίνεια ότι δεν ψάχνει επειδή θα παίρνει το επίδομα ανεργίας για 2 χρόνια. Μένει με την οικογένειά του συνεπώς τα έξοδα είναι λίγα, και συμπληρώνει τα ~500 ευρώ του επιδόματος με κάποια σκόρπια μαύρα μεροκάματα. Το χιλιάρικο που συγκεντρώνει είναι υπερ-αρκετό για έναν ολιγαρκή τεμπελάκο. Στην αρχή ήμουν δύσπιστος καθώς ήξερα ότι το επίδομα αυτό ισχύει για ένα έτος, έλα όμως που το AI επιβεβαίωσε τα 2 έτη:
Και απορώ με την κυβέρνηση των αρίστων που την συγκεκριμένη περίοδο το επίδομα ανεργίας διαρκεί τόσο πολύ. Γιατί; Υπάρχει περίπτωση κάποιος που ψάχνει να μην βρίσκει δουλειά για 2 έτη; Αυτήν την περίοδο που όλοι αναζητούν προσωπικό;; Αλλά βέβαια, λεφτά υπάρχουν από το Ελληνικό κράτος, ακόμα και από την κυβέρνηση των αρίστων.
Το πρώτο πράγμα που έπρεπε να διδάσκεται στα παιδιά, από το Δημοτικό κιόλας, είναι πώς τα επιδόματα καταστρέφουν τις κοινωνίες. Και το πρώτο πράγμα που θα έπρεπε να νομοθετηθεί - συνταγματικά - είναι η σύνδεση της διαρκείας του επιδόματος ανεργίας με το ποσοστό ανεργίας.
Φιλικά,
Αλέξανδρος Αγγελής
