Ο Θάνος Τζήμερος με πρόσφατη ανάρτηση σε κοινωνικό δίκτυο θέτει ένα πραγματικό πρόβλημα. Αν μια κοινωνία μετατρέψει σε πολιτική εντολή το «αγάπα τον εχθρό σου», το «γύρνα και το άλλο μάγουλο» και το «δώσε τον έναν χιτώνα», ενώ απέναντί της βρίσκονται κοινότητες που δεν δεσμεύονται από αντίστοιχους κανόνες, δημιουργείται επικίνδυνη ασυμμετρία. Η Δύση, υποστηρίζει ουσιαστικά, αφοπλίζεται ηθικά. Γι’ αυτό ο Χριστιανισμός λειτουργεί ως «Κερκόπορτα» για το Ισλάμ. Το επιχείρημα μοιάζει να έχει συνοχή. Σφάλλει όμως θεμελιωδώς σε τρία επίπεδα.
Το πρώτο σφάλμα είναι ότι διαβάζει τις χριστιανικές εντολές ως πρόγραμμα δημόσιας διοίκησης. Το «αγάπα τον εχθρό σου» δεν σημαίνει ότι ο εχθρός παύει να είναι εχθρός. Το «γύρνα το άλλο μάγουλο» είναι παραίτηση από την προσωπική εκδίκηση, όχι κατάργηση του ποινικού δικαίου ή της νόμιμης άμυνας. Και η εντολή για τον χιτώνα αφορά τον δικό σου χιτώνα, δεν είναι σοσιαλιστικό πρόγραμμα αναδιανομής εισοδήματος. Ο Χριστιανισμός ζητά θυσία από τον πιστό. Ο κολεκτιβισμός οργανώνει τη θυσία των άλλων μέσω πολιτικής εξουσίας. Η εθελοντική αγαθοεργία δεν είναι αναδιανομή και η αγάπη προς τον ξένο δεν είναι κατάργηση των συνόρων. Ούτε ο Χριστιανισμός είναι εγχειρίδιο συνοριοφυλακής, ούτε και ζητά από τον συνοριοφύλακα να εγκαταλείψει το φυλάκιό του.
Το δεύτερο σφάλμα βρίσκεται στην ανθρωπολογία του. Ο κ. Τζήμερος γράφει ότι «ανθρωπότητα» δεν υπάρχει ως ενιαία οντότητα και ότι δεν έχουμε υποχρέωση αλληλεγγύης πέρα από τη «δική μας κοινότητα». Τότε τι ακριβώς είναι η «Δύση» που θέλει να σώσει; Γιατί ένας Έλληνας ανήκει σε ηθική κοινότητα με έναν Σουηδό ή έναν Αμερικανό, αλλά η κοινή ανθρώπινη ιδιότητα με έναν Νιγηριανό θεωρείται «φαντασιακή»; Η Δύση δεν είναι φυλή. Είναι κοινότητα θεσμών και αρχών που υπερβαίνουν τη συγγένεια. Αν η μόνη αληθινή υποχρέωση αφορά τους «δικούς μας», δεν θεμελιώνεις τη Δύση. Επιστρέφεις στη φυλή.
Το τρίτο σφάλμα είναι εμπειρικό. Ο κ. Τζήμερος ισχυρίζεται ότι οι χριστιανικές αξίες δεν «έχουν αποτέλεσμα στον φυσικό κόσμο» και οδηγούν σε υποδούλωση. Δεν χρειάζεται να αποδείξει κανείς ότι ο Χριστιανισμός προκαλεί πολιτική ισχύ. Αρκεί να δείξει ότι είναι συμβατός με αυτήν. Όλες οι προ-χριστιανικές αυτοκρατορίες, μαζί με τις περισσότερες προ-χριστιανικές θρησκείες, εξαφανίστηκαν. Η παγανιστική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κατέρρευσε ενώ η χριστιανική Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία επέζησε περίπου μία ακόμη χιλιετία και πολέμησε επί αιώνες ισλαμικές δυνάμεις. Και η χριστιανικής καταγωγής Δύση απέκτησε παγκόσμια οικονομική, τεχνολογική και στρατιωτική υπεροχή από την εποχή του Διαφωτισμού μέχρι και τις μέρες μας. Αυτό δεν αποδεικνύει θεολογική αλήθεια. Διαψεύδει όμως τη θεωρία ότι η πίστη στο «άλλο μάγουλο» οδηγεί νομοτελειακά στην ήττα.
Υπάρχει πράγματι σοβαρό πρόβλημα στη σημερινή Δύση. Δεν είναι όμως η ιδέα ότι κάθε άνθρωπος έχει ίση ηθική αξία. Είναι η σύγχυση της ίσης ανθρώπινης αξίας με την ίση πολιτική αξίωση. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει την ίδια αξία με εμένα χωρίς να έχει δικαίωμα να εγκατασταθεί στη χώρα μου. Μπορώ να σώσω έναν ναυαγό και να τον επαναπατρίσω. Να αρνηθώ να μισήσω έναν εγκληματία και να τον φυλακίσω. Να αναγνωρίζω την ανθρωπιά του εχθρού μου και ταυτόχρονα να τον νικήσω. Η χριστιανική αγάπη δεν καταργεί τη διάκριση. Ο δυτικός συναισθηματισμός συχνά την καταργεί. Εκεί βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα.
Ο κ. Τζήμερος βλέπει σωστά την ασυμμετρία και διαγιγνώσκει λάθος την αιτία της. Η Δύση δεν κινδυνεύει επειδή αναγνωρίζει ότι ακόμη και ο εχθρός της είναι άνθρωπος. Ίσα ίσα, αν κάτι μας κάνει περήφανους για τον δυτικό πολιτισμό, είναι αυτή ακριβώς η έμφαση στον ανθρωπισμό με όλες της τις προεκτάσεις. Η Δύση κινδυνεύει όταν συμπεραίνει ότι επειδή κάποιος είναι άνθρωπος δεν δικαιούται να τον ονομάσει εχθρό, να φυλάξει τα σύνορά της ή να υπερασπιστεί τον τρόπο ζωής της. Αυτή δεν είναι χριστιανική εντολή. Είναι πολιτική παραίτηση. Δεν χρειάζεται να ξαναγίνουμε παγανιστές για να κλείσουμε την Κερκόπορτα. Χρειάζεται να θυμηθούμε ότι μπορείς να αγαπάς τον πλησίον σου χωρίς να του παραδώσεις τα κλειδιά της πόλης.
