Μια μεγάλη αλήθεια από τον Τσίπρα

Είναι δυνατόν να είπε ο Τσίπρας μια μεγάλη αλήθεια; Κι όμως την είπε!

Πριν από μερικά χρόνια, στον καιρό της παντοδυναμίας του στο μακρινό 2017, αστειευόμενος, είπε τη διάσημη πλέον ατάκα «εξαρτάται σε ποια πλευρά είσαι όταν πέφτουν οι μολότοφ. Εκεί που τις ρίχνουν ή εκεί που πέφτουν». Σήμερα, αν εξετάσουμε σε βάθος τη συγκεκριμένη δήλωση, αν την αποδεσμεύσουμε από το ειδικό «εκρηκτικό» φορτίο που φέρει, θα διαπιστώσουμε πως έχει ένα τεράστιο φιλοσοφικό βάθος. Εισάγει στον δημόσιο διάλογο τη σημασία τού να βρίσκεται πάντα ο άνθρωπος στη σωστή πλευρά. Θίγει ο πρώην πρωθυπουργός ένα οντολογικό ζήτημα με το οποίο είχε καταπιαστεί και ο μεγάλος φιλόσοφος Μάρτιν Χάιντεγκερ. Το ερώτημα είναι βεβαίως ποιος ορίζει ποια είναι η σωστή πλευρά. Εδώ υπεισέρχονται πολλοί παράγοντες, όπως θα επεσήμανε και ο Όσβαλντ Σπένγκλερ, όμως σημασία έχει πως ο Α. Τσίπρας άνοιξε νέους ορίζοντες στις πολιτικές επιστήμες και στη φιλοσοφία.

Εμπειρικά, διαπιστώνω αμέσως την εγκυρότητα της φιλοσοφικής οπτικής του πρώην πρωθυπουργού για τη «σωστή πλευρά». Τι θέλω να πω: Αν κάποιος προφυλακιστεί αλλά ανήκει στη σωστή πλευρά, αίφνης εγείρονται προβληματισμοί για τη χρησιμότητα του μέτρου της προφυλάκισης και επισείονται οι κίνδυνοι από την καταχρηστική εφαρμογή του. Αν βρίσκεται στη λάθος πλευρά το μέτρο θεωρείται σκληρό μεν, επιβεβλημένο δε. Το ίδιο ισχύει, όπως έγραφα αυτές τις μέρες, για το τεκμήριο της αθωότητας και το τεκμήριο της ενοχής και για τους νεκρούς που λογίζονται ως παράπλευρες απώλειες αν οι φονιάδες ανήκουν και αυτοί στη σωστή πλευρά. Ακόμα και στις υποκλοπές ισχύει ο κανόνας της σωστής πλευράς. Αν ο υποκλοπέας βρίσκεται σε αυτήν την πλευρά, υποκλέπτει για καλό σκοπό, διαφορετικά υπηρετεί ένα μαφιόζικο κράτος. Όλα αυτά τα ζούμε.

Παρατηρούμε δηλαδή πως ο Α. Τσίπρας από το 2017 εισήγαγε στην πολιτική τον όρο «σωστή πλευρά», αν και αστειευόμενος. Βέβαια, για τις μολότοφ ατύχησε, καθώς μερικές φορές σκοτώνουν, αλλά σε γενικές γραμμές η φιλοσοφική του θεώρηση δικαιώθηκε από τις εξελίξεις. Ειδικά τις τελευταίες μέρες παρατηρήθηκε μια ώσμωση του φιλελευθεράτου με την επαναστατική Αριστερά, όταν οι μεν κοινοποιούν σχόλια των δε και αγωνιούν μήπως, όντως οι συλληφθέντες για το φονικό της Μαρφίν, είναι και οι δράστες. Από μια άποψη έχει το γούστο του αυτή η συμπόρευση στην αγωνία. Όσο γούστο έχουν και τα ταυτόσημα πρωτοσέλιδα εφημερίδων του «πατριωτικού» χώρου με αυτά των εφημερίδων που πρόσκεινται στη ριζοσπαστική Αριστερά. Βρίσκονται αμφότεροι στην ίδια πλευρά: θέλουν να ρίξουν τον Μητσοτάκη.

Τελικά, στις εκλογές θα αποσαφηνιστεί και ποια είναι η σωστή πλευρά. Διότι στις δημοκρατίες οι πολίτες με την ψήφο τους δίνουν το κυρίαρχο νόημα σε όρους που επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες, καθώς μέσα σε αυτούς τους όρους κρύβονται επιλογές και συμπεριφορές που ορίζουν τη ζωή των πολιτών.