Όταν μιλάει κανείς για πρίγκιπες, θα περίμενε να είναι από χώρες της μεσαιωνικής Δύσης. Πρίγκιπες της Γαλλίας, της Αγγλίας, της Γερμανίας. Λίγοι θα έχουν ακούσει, όμως, για τους πρίγκιπες που οχύρωσαν την Πελοπόννησο: Οι πρίγκιπες της Αχαΐας.
Ένας από αυτούς, ο Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουίνος, Γάλλος ιππότης που συμμετείχε στη Δ’ Σταυροφορία και κατέκτησε ολόκληρη την Πελοπόννησο, αποφάσισε κάποια στιγμή να χτίσει ένα φρούριο. Ποια θα ήταν η καταλληλότερη θέση από την κορυφή ενός λόφου;
Στο σημερινό χωριό «Κάστρο» (όνομα καθόλου τυχαίο), δεσπόζει μέχρι σήμερα το Κάστρο Χλεμούτσι. Ο Γοδεφρείδος έκανε τα αδύνατα δυνατά για να μπορέσει να ξεκινήσει τις εργασίες οικοδόμησής του. Ο καθολικός κλήρος της Αχαΐας δεν ήταν υπέρμαχος του έργου αυτού. Αυτό, όμως, δεν σταμάτησε τον πρίγκιπα.
Το 1220-1223, το έργο κατάφερε να υλοποιηθεί. Στην αρχή, το κάστρο ονομάστηκε από τους κατασκευαστές του «Clermont» («Κλερμόντ»). Μάλλον στην συνέχεια οι Έλληνες κάτοικοι της περιοχής το «ελληνοποίησαν» και μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται η παραφθορά του δυτικού του ονόματος: Χλεμούτσι.
Το Χλεμούτσι αποτελείται από δύο περιβόλους. Από μία εξωτερική και από μία εσωτερική σειρά τειχών. Εντός του εξωτερικού περιβόλου, έχουν επιβιώσει τα ερείπια τριών μεγάλων κτηρίων. Έχουν επίμηκες σχήμα και είναι διώροφα. Φαίνεται ότι υπάρχουν ίχνη ύπαρξης τζακιών και στήριξης ξύλινων δαπέδων. Πρόκειται για κατοικήσιμα κτήρια, τα οποία το πιο πιθανόν φιλοξενούσαν τα μέλη της αυλής του ηγεμόνα.
Καθώς οι φυσικές πηγές ήταν ελάχιστες έως ανύπαρκτες, το κάστρο έπρεπε να προμηθεύεται αλλιώς ένα από τα κύρια αγαθά: το νερό. Εντός των περιβόλων είχαν κτιστεί πολλές κινστέρνες, για τη συλλογή του βρόχινου νερού. Οι περισσότερες, μάλιστα, υπόγειες.
Ο εσωτερικός περίβολος είναι εξαγωνικός. Αποτελείται ο ίδιος από διαφόρων ειδών χώρους, οι οποίοι εκτείνονται γύρω από την κεντρική αυλή. Πρόκειται για ένα μεγαλοπρεπές παλάτι, που έχει βασιστεί στα πρότυπα της μεσαιωνικής Δύσης.
Οκτώ αιώνες πριν, κυκλοφορούσαν μέσα σε αυτούς τους χώρους οι πρίγκιπες της Αχαΐας. Καλά, ίσως όχι στο ισόγειο. Χωρίς θέρμανση και με μικρά παράθυρα, χρησιμοποιούνταν μάλλον ως βοηθητικός χώρος, με αποθήκες και στάβλους, και πιο πολύ πρέπει να κινούνταν σε αυτό το υπηρετικό προσωπικό.
Στους ορόφους, όμως, κυκλοφορούσε η αριστοκρατία. Τα μέλη της βασιλικής οικογένειας, εισέρχονταν από την αυλή, από έναν μεγάλο εξώστη. Μια μνημειακή κτιστή σκάλα επέτρεπε την άνοδό τους στις τρεις διώροφες πτέρυγες.
Από εκεί και πέρα, μπορούσαν να πάνε στα προσωπικά τους διαμερίσματα ή στην τραπεζαρία του παλατιού, όπου γίνονταν τα συμπόσια. Τα φαγοπότια με απλά λόγια. Τότε περπατούσαν στις σίγουρα μεγαλοπρεπώς διακοσμημένες θολωτές αίθουσες και τις κτιστές σκάλες, με τα μακρόστενα οξυκόρυφα διπλά παράθυρα.
Σε κάθε χώρο σχεδόν, υπήρχε και από ένα μεγάλο τζάκι, για να ζεσταίνει τις κρύες μέρες και νύχτες του ελληνικού χειμώνα. Κάθε όροφος περιτρεχόταν από ξύλινα πατώματα και σε κάθε δωμάτιο υπήρχαν εντοιχισμένα ερμάρια, στα οποία τοποθετούνταν τα πολύτιμα αντικείμενα και ο οπλισμός τους.
Ποτέ από ένα παλάτι, δεν έλειπε ένας χριστιανικός ναός. Οι πρίγκιπες και οι οικογένειές τους, μπορούσαν να προσευχηθούν και να προσκυνήσουν στο παρεκκλήσι της Αγίας Σοφίας, που βρισκόταν δίπλα στα δωμάτιά τους.
Παραδίπλα, ήταν ένας από τους σημαντικότερους χώρους του παλατιού. Η μεγάλη αίθουσα, η οποία φαίνεται να αποτελούσε την αίθουσα του θρόνου. Εκεί, ο εκάστοτε Βιλλεαρδουίνος ηγεμόνας, καθόταν αναπαυτικά και δεχόταν επισκέψεις. Ήταν ο χώρος διοίκησης, στον οποίο συζητούσε με τους άλλους ευγενείς και έπαιρνε σημαντικές αποφάσεις για την περιοχή.
Το κάστρο Χλεμούτσι αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και πιο καλοδιατηρημένα οχυρά της Φραγκοκρατίας στην Ελλάδα, έχοντας χτιστεί αρχικά για την προστασία του επινείου της Γλαρέντζας. Μέσα στους αιώνες, το μνημείο άλλαξε πολλούς κυρίαρχους —περνώντας από Φράγκους, Βυζαντινούς, Ενετούς και Οθωμανούς— και άντεξε σε σφοδρές ιστορικές περιπέτειες, όπως ο βομβαρδισμός του Ιμπραήμ το 1826.
Σήμερα, έπειτα από εκτεταμένες εργασίες στερέωσης, ανάδειξης και αποκατάστασης, το κάστρο έχει αναγεννηθεί πλήρως, φιλοξενώντας στους χώρους του ένα σύγχρονο μουσείο με μόνιμη έκθεση που αναδεικνύει τη μεσαιωνική ιστορία του τόπου.
Βιβλιογραφία:
