Θωμάς Βαρβιτσιώτης: Η δημοκρατική αποστολή της Κεντροδεξιάς
Φιλελεύθερο Forum

Θωμάς Βαρβιτσιώτης: Η δημοκρατική αποστολή της Κεντροδεξιάς

Κάθε μεγάλη πολιτική παράδοση διαθέτει μία θεμελιώδη αποστολή. Η δημοκρατική Κεντροδεξιά έχει ως σκοπό και υπάρχει για να διασφαλίζει τη συνέχεια μέσα από την αλλαγή.

Σε έναν κόσμο ρευστό, κερματισμένο και επιταχυνόμενο, οι πολίτες δεν αναζητούν μόνο αποτελεσματικές πολιτικές ή υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, αναζητούν και χρειάζονται προσανατολισμό.

Όταν ένας νέος άνθρωπος πιστεύει ότι η προσπάθειά του δεν θα ανταμειφθεί, όταν μια οικογένεια φοβάται ότι τα παιδιά της θα ζήσουν χειρότερα από την ίδια, όταν μια μικρή επιχείρηση αισθάνεται ότι δεν μπορεί να σχεδιάσει το αύριο, όταν μια τοπική κοινωνία πιστεύει ότι μένει πίσω, τότε δεν δοκιμάζεται μόνο η οικονομία. Δοκιμάζεται η ίδια η εμπιστοσύνη στη δημοκρατία.

Από πολύ νωρίς στην ιστορία της σύγχρονης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη Δύση, γνωρίζουμε ότι μια κοινωνία που δεν διαθέτει τα μέσα να αλλάζει δεν διαθέτει ούτε τα μέσα να διατηρείται.

Αυτό δεν επιχείρησαν και κατάφεραν οι ηγέτες της ευρωπαϊκής Χριστιανοδημοκρατίας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο; Αυτό δεν ήταν το διακύβευμα για τον Adenauer, τον De Gasperi και τον Robert Schuman; Η απάντηση είναι καταφατική. Όλοι τους γνώριζαν ότι έπρεπε να βρουν τον τρόπο ώστε η Ευρώπη να αλλάξει χωρίς να απωλέσει τον εαυτό της.

Αυτό επιδίωξαν. Τη συμφιλίωση αντί της εκδίκησης, την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αντί του εθνικού ανταγωνισμού και την κοινωνική οικονομία της αγοράς αντί των ιδεολογικών εξτρεμισμών. Αυτές ήταν οι πολιτικές τους επιλογές. Συνειδητά και με αίσθηση του χρέους προς το μέλλον και τις γενιές που ακολουθούν.

Στην Ελλάδα, αυτή η δημοκρατική αποστολή αποκτά σήμερα ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την Κεντροδεξιά παράταξη.

Τα τελευταία πενήντα χρόνια η χώρα κλήθηκε να διαχειριστεί διαδοχικές ιστορικές μεταβάσεις: την αποκατάσταση της δημοκρατίας, την ένταξη στην ευρωπαϊκή οικογένεια, την υιοθέτηση του ευρώ, τη δεκαετή οικονομική κρίση, την άνοδο του λαϊκισμού, την πανδημία, τις νέες γεωπολιτικές προκλήσεις και παράλληλα, σε όλη αυτή τη διάρκεια, την αλματώδη τεχνολογική πρόοδο και τις πολλαπλές τις συνέπειες.

Σε τέτοιες περιόδους οι πολίτες αναζητούν πολιτικές δυνάμεις που να προσφέρουν προσανατολισμό, εμπιστοσύνη και μια πειστική αίσθηση κατεύθυνσης. Επιθυμούν ένα κεντροδεξιό κόμμα ικανό να τους βοηθήσει να ερμηνεύσουν την αλλαγή, να μεταρρυθμίσει
την κοινωνία χωρίς να διαρρήξει την εμπιστοσύνη της στους θεσμούς και να τους κάνει ενεργά συμμέτοχους στη διαμόρφωση του κοινού μέλλοντος.

Σε μια εποχή όπου η μεταβολή έχει πάψει να αποτελεί εξαίρεση και έχει γίνει η νέα κανονικότητα, η δημοκρατική Κεντροδεξιά δεν υπάρχει για να προστατεύει το χθες. Υπάρχει ώστε οι πολίτες να μην να μην παραδίδονται στον φόβο, στην αγανάκτηση ή στον
εξτρεμισμό. Αυτή υπήρξε η ιστορική συμβολή της δημοκρατικής Κεντροδεξιάς.

Γι’ αυτό και το μέλλον της κεντροδεξιάς δεν θα κριθεί από την εκλογική της προσαρμογή ή την αναβίωση παλαιών ιδεολογικών βεβαιοτήτων. Θα κριθεί από το αν θα συνεχίσει να είναι η πολιτική δύναμη που επιτρέπει στην κοινωνία να προχωρά, να προοδεύει και να ευημερεί χωρίς να χάνει τον προσανατολισμό της.

Για να το πετύχει θα χρειαστεί να συνεχίσει να προωθεί την ανάπτυξη και την οικονομική ελευθερία χωρίς να αφήνει τους πολίτες στην τύχη τους, να αγκαλιάζει την καινοτομία χωρίς να διαλύει την ταυτότητα, να προωθεί τις αναγκαίες αλλαγές χωρίς να αποδυναμώνει την εμπιστοσύνη.

Εν κατακλείδι, το μεγάλο πολιτικό ερώτημα της εποχής μας δεν είναι αν οι κοινωνίες θα μετασχηματίστουν· αυτό ας μην γελιόμαστε είναι προφανώς αναπόφευκτο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν οι κοινωνίες θα συνεχίσουν να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν θετικά τον εαυτό τους μέσα σε αυτή την αλλαγή.

Αυτή είναι η μεγάλη δημοκρατική αποστολή της Κεντροδεξιάς στη χώρα μας. Την έχει υπηρετήσει με επιτυχία και αφοσίωση όλα αυτά τα χρόνια. Καλείται να συνεχίσει.