Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, αναφέρθηκε από το βήμα της Βουλής στις πρόσφατες αιχμές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για «επαγγελματίες ανησυχούντες».
«Αναρωτιέμαι, όταν μιλά ο πρωθυπουργούς για επαγγελματίες ανησυχούντες, ποιους εννοεί; Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι αναφέρεται σε δύο πρώην πρωθυπουργούς. Αν όμως έχουν δίκιο τα παπαγαλάκια του, θα πρέπει ο κ. Μητσοτάκης να ανησυχεί και μένω εδώ», δήλωσε ο κ. Σαμαράς.
«Θα μου κάνει εμένα μαθήματα η μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία;» διερωτήθηκε ο πρώην πρωθυπουργός. «Δεν υπάρχουν επαγγελματίες ανησυχούντες, αλλά επαγγελματίες εφησυχασμένοι», σημείωσε - μεταξύ άλλων.
Ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να εντάξει την ελληνική συζήτηση στο ευρύτερο διεθνές περιβάλλον, υποστηρίζοντας ότι οι παγκόσμιες εξελίξεις απαιτούν γεωπολιτική αντίληψη και στρατηγική διορατικότητα, στοιχεία που -όπως είπε- δεν χαρακτηρίζουν την παρούσα κυβέρνηση. Κατηγόρησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι κινείται με όρους επικοινωνιακού εντυπωσιασμού και όχι μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, συνοψίζοντας τη στάση αυτή στο «δόγμα του όπου φυσάει ο άνεμος».
Ειδική αναφορά έκανε στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι οι συσχετισμοί έχουν μεταβληθεί δραστικά σε σχέση με το παρελθόν, με τον αραβικό κόσμο να βρίσκεται σήμερα πολύ πιο κοντά στο Ισραήλ, ενώ απέναντί του παραμένουν κυρίως το Ιράν και η Τουρκία. Στο σημείο αυτό εστίασε ιδιαίτερα στην Άγκυρα, την οποία παρουσίασε ως δύναμη που αισθάνεται ότι χάνει τον παραδοσιακό γεωπολιτικό της ρόλο, βλέπει να ενισχύονται απειλές γύρω της και αντιδρά ολοένα πιο νευρικά.
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ευρώπη παρακολουθεί αμήχανη τις εξελίξεις, χωρίς σταθερή γραμμή απέναντι στις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Κίνα, το Ισραήλ, το Ιράν ή ακόμη και στα ζητήματα που αφορούν την ίδια την επικράτειά της, φέρνοντας ως παράδειγμα την Κύπρο. Για τη Λευκωσία, μάλιστα, πρότεινε ανοιχτά μόνιμη συστάθμευση ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων στο νησί, θεωρώντας ότι η παρούσα συγκυρία αποτελεί ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί.
Ο κ. Σαμαράς χαρακτήρισε θετικές τις κινήσεις αποστολής φρεγατών και αεροσκαφών στην Κύπρο, καθώς και την ανάπτυξη Patriot στην Κάρπαθο, σημείωσε όμως ότι αυτά δεν αρκούν εάν δεν εντάσσονται σε μια συνεκτική και διαρκή πολιτική έναντι της Τουρκίας. Ανέφερε, μάλιστα, ότι η κυβέρνηση δεν αντέδρασε στην περίπτωση της Κάσου, ενώ η τουρκική Navtex που, όπως είπε, «χωρίζει το Αιγαίο στη μέση» εξακολουθεί να ισχύει. Με αυτό το επιχείρημα, επέμεινε ότι «η Αθήνα εξακολουθεί να εκπέμπει θολά και κατευναστικά μηνύματα προς την Άγκυρα».
Ξεχωριστή αιχμή αποτέλεσε η αναφορά του πρώην πρωθυπουργόυ στην παράγραφο 3 του άρθρου 30 της σύμβασης με τη Chevron, την οποία χαρακτήρισε «απαράδεκτη». Κατά τον πρώην πρωθυπουργό, «η συγκεκριμένη διατύπωση, η οποία προβλέπει ενδεχόμενες συνέπειες σε περίπτωση συμφωνίας της Ελλάδας με ένα ή περισσότερα γειτονικά κράτη για οριοθέτηση ΑΟΖ, δημιουργεί επικίνδυνη γκρίζα ζώνη». Ο ίδιος υποστήριξε ότι «η διατύπωση αυτή αφήνει ανοιχτό παράθυρο για έμμεση αποδοχή μειωμένης θαλάσσιας περιοχής και, κατ’ επέκταση, για υπονόμευση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, με φόντο και το τουρκολιβυκό μνημόνιο».
Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, «η κυβέρνηση εμφανίζει τη διάταξη ως τεχνική νομική πρόβλεψη για την προστασία του Δημοσίου από μελλοντικές απαιτήσεις της εταιρείας, στην πράξη όμως -όπως είπε- η Ελληνική Δημοκρατία καταγράφει η ίδια, με δική της υπογραφή, την πιθανότητα απομείωσης της περιοχής που μισθώνει». «Αυτό είναι αδιανόητο», είπε, απορρίπτοντας και τη ρητορική σύμφωνα με την οποία η συγκεκριμένη σύμβαση «ακυρώνει» το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Παπασταύρου σε Αντ. Σαμαρά: Δεν εκχωρούνται κυριαρχικά δικαιώματα - Μην αδικείτε τον εαυτό σας
«Δεν εκχωρούνται κυριαρχικά δικαιώματα», «δεν έχετε τη σωστή ενημέρωση και οδηγείστε σε λάθος συμπεράσματα», «μην αδικείτε τον εαυτό σας», «δεν μπορεί να βλέπουμε σκιές εκεί που υπάρχει φως και να μιλάμε για κατευνασμό, όταν για πρώτη φορά έχουμε στη Κύπρο τις φρεγάτες Κίμωνα και Ψαρά και τα F-16».
Με τα λόγια αυτά απάντησε ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου, στον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά για όσα υποστήριξε σχετικά με την ενεργειακή συμφωνία Ελλάδος-Chevron.
«Ο ιδρυτής της παράταξής μας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, στην ιστορική του ομιλία στην Καβάλα, το 1976 είχε πει χαρακτηριστικά: προκειμένου να γνωρίζουμε ποιο είναι το μέλλον αυτού του τόπου, πρέπει να γνωρίσουμε ποιος είναι ο πλούτος του. Και αυτό πράττει η κυβέρνησή μας», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, κλείνοντας την παρέμβαση του.
«Τον Αύγουστο του 2012 μου ζητήσετε να αναλάβω μία από τις πιο κρίσιμες νομικές διαπραγματεύσεις για την χώρα, η οποία οδήγησε τον Νοέμβριο στην εκταμίευση των 44 δισ. και σταθεροποίηση της χώρας μας στο ευρώ. Σε κρίσιμες στιγμές για την πατρίδα μας αγωνιστήκαμε μαζί και κάναμε τα αδύνατα δυνατά. Δυστυχώς, εν προκειμένω, δεν έχετε τη σωστή πληροφόρηση και οδηγείστε σε λάθος συμπεράσματα και εκτιμήσεις.
Μην αδικείτε τον εαυτό σας. Δεν μπορούν να εκχωρηθούν έτσι τα κυριαρχικά δικαιώματα», υπογράμμισε αρχικά ο κ. Παπασταύρου, ενώ συνέχισε, απευθυνόμενος στον κ. Σαμαρά, λέγοντας:
«Έχετε εργαστεί για την ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων. Όπως γνωρίζετε, οι συμβάσεις του Ελληνικού Δημοσίου με τη Chevron και τη Hellenic Energy είναι συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες. Δεν δημιουργούν υποχρεώσεις μεταξύ κρατών και συνεπώς δεν μπορούν να εκχωρήσουν κυριαρχικά δικαιώματα. Άλλωστε, τα κυριαρχικά δικαιώματα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν εκχωρούνται μέσω τέτοιων συμβάσεων.
Έχουν όμως σημασία για το διεθνές δίκαιο και την πατρίδα μας. Δεν εκχωρούν κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά έχουν σημασία για την πατρίδα μας».
Όπως διευκρίνισε ο κ. Παπασταύρου, «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η πραγματική κατάσταση, το factum, λαμβάνεται υπόψη από το διεθνές δίκαιο».
«Το γεγονός ότι ενώ δεν έχουμε οριοθετήσει, ότι ενώ υπάρχει το τουρκολιβυκό, ότι ενώ υπάρχει η ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στον ΟΗΕ, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία παγκοσμίως ενέργειας, έρχεται και επενδύει και συμφωνεί. Αυτό για το διεθνές δίκαιο έχει σημασία. Λαμβάνεται υπόψη. Αυτό δυναμώνει την ελληνική θέση και αποδυναμώνει την τουρκική. Και γι αυτό υπήρξαν οι έντονες αντιδράσεις της Τουρκίας», ανέφερε ο υπουργός Ενέργειας, χαρακτηρίζοντας ανακριβή αυτά που υποστήριξε ο κ. Σαμαράς.
«Υπάρχει ένα σημείο, το τριεθνές, που είναι Λιβύη και Αίγυπτος. Υπάρχει ένα σημείο που δεν έχει οριοθετεθεί. Η διάταξη του άρθρου 30 είναι μια νομική πρόβλεψη. Ρυθμίζει αποκλειστικά το ζήτημα κατανομής ευθύνης και προστασίας των συμβαλλομένων. Προστατεύει το δημόσιο συμφέρον. Και σε κάθε περίπτωση ο τελικός λόγος ανήκει στην πατρίδα μας, στο ελληνικό Δημόσιο. Έχει πλήρη διακριτική ευκαιρία για κάθε ζήτημα. Δεν έχει χαθεί κανένας έλεγχος», επεσήμανε ο κ. Παπασταύρου και συμπλήρωσε:
«Οι εξελίξεις στα θέματα της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης προχωρούν με υπερηχητικές ταχύτητες. Δεν υπάρχει περιθώριο για καθυστέρηση. Δεν μπορούμε να βλέπουμε σκιές εκεί που υπάρχει φως.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για κατευνασμό. Όταν για πρώτη φορά έχουμε τον “Κίμωνα” και τα “Ψαρά” τις φρεγάτες, στην Κύπρο. Όταν έχουμε τα F-16 στην Κύπρο. Τα οποία δεν έχουν πάει για μια παρέλαση, να διανυκτερεύσουν ένα βράδυ και να γυρίσουν. Έχουν πάει και μένουν εκεί. Όταν έχουμε Patriot στην Κάρπαθο, με το ραντάρ να διασυνδέεται με το νατοϊκό ραντάρ στη Νάπολη. Με Patriot στη Βόρεια Ελλάδα. Αυτό δεν είναι κατευνασμός». «Οι συγκεκριμένες συμφωνίες διπλασιάζουν τις περιοχές έρευνας και εκμετάλλευσης για την πατρίδα μας. Πολλαπλασιάζουν την πιθανότητα να μπορέσουμε να βρούμε εμπορικά εκμεταλλεύσιμους πόρους», υπογράμμισε ο υπουργός Ενέργειας.
