Πλησιάζει η 11η επέτειος του δημοψηφίσματος που έφερε τη χώρα πιο κοντά από ποτέ στο χείλος της πτώχευσης και της εξόδου από την Ευρώπη. Η φετινή επέτειος έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί έρχεται λίγες μόνον μέρες από την ίδρυση της ΕΛΑΣ από τον Αλέξη Τσίπρα. Ίσως, αυτός να είναι ο λόγος που ο πρωθυπουργός της «πρώτη φορά Αριστερά» έχει βαλθεί να μας πείσει ότι το νέο κόμμα του δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ και την κυβέρνηση που προκήρυξε το αλήστου μνήμης δημοψήφισμα το οποίο στη συνέχεια παρουσιάστηκε ως «μπλόφα» πίεσης προς τους Ευρωπαίους εταίρους.
Το επικοινωνιακό τρικ του δημοψηφίσματος δεν εφευρέθηκε παρά μόνο όταν όλα τα άλλα σχέδια των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ απέτυχαν παταγωδώς αφήνοντας την Ελλάδα εκτεθειμένη στη διεθνή κοινότητα είτε με το εναλλακτικό νόμισμα του Γιάνη Βαρουφάκη που κατάντησε παγκόσμιο ανέκδοτο είτε με το κάζο της Μόσχας όπου ο Πούτιν, αντί να εξοφλήσει το χρέος της χώρας όπως του ζητήθηκε, προσφέρθηκε να μιλήσει στη Μέρκελ για να μας βοηθήσει. Προκηρύσσοντας το αλλοπρόσαλλο δημοψήφισμα, ο Αλέξης Τσίπρας απέδειξε ότι ήταν διατεθειμένος να θυσιάσει την αξιοπιστία, τους θεσμούς και την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας στο βωμό της διατήρησης της εξουσίας του.
Όλα αυτά - και πολλά άλλα - επιχειρεί να εξοβελίσει από τη μνήμη των πολιτών ο παραιτηθείς από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ πρώην αρχηγός του μετά τις διαδοχικές συντριπτικές εκλογικές ήττες που υπέστη από το ‘19 και μετά. Μπορεί με την ίδρυση της ΕΛΑΣ να επιχείρησε να απαλλαγεί από τους στενούς του συνεργάτες με τους οποίους κυβέρνησε τη χώρα, ωστόσο, τα δραματικά γεγονότα της διακυβέρνησής του δεν θα μπορέσει να τα στείλει στον εξώστη της ιστορίας. Τη δε πολιτική εντιμότητα που επικαλείται θα έπρεπε να την θυμηθεί τότε που έστηνε το «σκάνδαλο Novartis» ή που επιχειρούσε να ελέγξει τον τηλεοπτικό αέρα ή τότε ακόμα που δίχαζε την κοινωνία με το σύνθημα «ή εμείς ή αυτοί».
Άλλωστε, μόνο ως παράδειγμα πολιτικής εντιμότητας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί η απαίτησή του να διαλυθούν τα κόμματα της κεντροαριστεράς και να παραιτηθούν οι βουλευτές που εκλέχτηκαν υπό την ηγεσία του ως προϋπόθεση για να εξετάσει το ενδεχόμενο της συνεργασίας μαζί τους. Στην αλαζονική αυτή συμπεριφορά αλλά κυρίως στα πεπραγμένα της θητείας του στο τιμόνι της χώρας οφείλεται το γεγονός ότι, παρά την πρωτοφανή επικοινωνιακή ώθηση που δόθηκε στην ΕΛΑΣ και στον Τσίπρα από την πρώτη μέρα της επανεμφάνισής του στο πολιτικό προσκήνιο, τα δημοσκοπικά ποσοστά βρίσκονται χαμηλότερα και από εκείνα που τον οδήγησαν στην παραίτηση πριν από τρία χρόνια.
Η δεύτερη θέση που καταλαμβάνει στις έρευνες των ημερών δεν οφείλεται σε κάποια ιδιαίτερη δυναμική όπως θέλει να την εμφανίσει το επιτελείο της Αμαλίας αλλά στο γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει καταφέρει να αναδείξει την προγραμματική του υπεροχή και να κατοχυρώσει την σοσιαλδημοκρατική του ταυτότητα και την αυτοδύναμη πορεία του μακριά από ζημιογόνους δημοσκοπικά ετεροκαθορισμούς. Ειδικά τη στιγμή που η προσπάθεια πολιτικού και ιδεολογικού ανοίγματος του Τσίπρα σε άλλα ακροατήρια, πέραν των διασπασμένων συνιστωσών του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ, έπεσαν γρήγορα στο κενό. Η περιχαράκωση στην ονομασία «ΕΛΑΣ» δείχνει το μέγεθος της αποτυχίας.
Οι όποιες ελπίδες για ευρύτερη, κεντροαριστερή έστω, απήχηση του νέου εγχειρήματος Τσίπρα έχουν επικεντρωθεί αποκλειστικά στο ΠΑΣΟΚ και τα στελέχη του. Πρόκειται για τη δεύτερη έφοδο στη Χαριλάου Τρικούπη μετά από εκείνη που έγινε την περίοδο των «αγανακτισμένων» με δέλεαρ την εξουσία. Αυτή τη φορά το αφήγημα είναι η βεβαιότητα για την ήττα του Κυριάκου Μητσοτάκη από τον αναβαπτισμένο στην κολυμπήθρα της ΕΛΑΣ πρώην πρωθυπουργό, πρόβλεψη που δεν συνάδει με την ανοιχτή επιλογή της ΝΔ να στηρίξει την αντιπολιτευτική πρωτοκαθεδρία του Αλέξη Τσίπρα πριμοδοτώντας το δίπολο ΝΔ -ΕΛΑΣ ως βάση του νέου πολιτικού συστήματος.
Με αφορμή την επέτειο του δημοψηφίσματος είναι καλό να θυμηθούμε ότι το ΠΑΣΟΚ ψήφισε τρία μνημόνια για να κρατήσει την Ελλάδα όρθια μέσα στην Ευρωζώνη διακινδυνεύοντας την πολιτική του επιβίωση, τη στιγμή που κάποιοι έβαζαν - άλλοι στα Ζάππεια και άλλοι στο Σύνταγμα - το κομματικά τους συμφέροντα πάνω από τη χώρα. Η σημαία του ΝΑΙ στο δημοψήφισμα αποτέλεσε την κατηγορηματική και αδιαπραγμάτευτη απάντηση του κινήματος «ΜΕΝΟΥΜΕ ΕΥΡΩΠΗ» που σήκωσε το ΠΑΣΟΚ μαζί με τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις την ώρα που ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ μπλόφαραν με το μέλλον της χώρας.
Το φιλοευρωπαϊκό κίνημα καθώς και οι μεταρρυθμιστικές παρακαταθήκες του εκσυγχρονιστικού εγχειρήματος της οκταετίας Σημίτη μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης και διεύρυνσης για τη δημοκρατική παράταξη. Εκείνο που θα καθορίσει το αποτύπωμα των κομμάτων της αντιπολίτευσης στο εκλογικό αποτέλεσμα είναι η συγκρότηση μιας πειστικής εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης, ενός σχεδίου ριζοσπαστικών αλλαγών και τολμηρών αναπτυξιακών μεταρρυθμίσεων. Το ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να πέσει στην παγίδα του ανταγωνισμού για την πολιτική διαδοχή του ΣΥΡΙΖΑ ούτε και της υιοθεσίας των εγκαταλελειμμένων από τον Τσίπρα ορφανών του.
