Ας λαμβάνουμε υπόψη και τον εκλογικό νόμο
«To the point» με τον Ζαχαρία Ζούπη

Ας λαμβάνουμε υπόψη και τον εκλογικό νόμο

Δεν έχει κανένα νόημα να συζητάς για εναλλακτικές λύσεις διακυβέρνησης, αν δεν βλέπεις καθαρά τους συσχετισμούς δύναμης, τις δυναμικές που μπορεί να αναπτυχθούν και τον εκλογικό Νόμο. Ασφαλώς δεν μπορούμε να παριστάνουμε τους μάντεις, αλλά μπορούμε να πούμε κατηγορηματικά με βάση τους σημερινούς πολιτικούς συσχετισμούς, ότι όλα τα σενάρια που συζητιούνται περί προοδευτικών συνεργασιών δεν έχουν καμία αξία, καμία σημασία, όσο υπάρχει ένα κόμμα τόσο μακριά από το δεύτερο και όσο δεν φαίνεται ένα κόμμα που να δείχνει ότι μπορεί να ξεπεράσει το 20%. Τότε σε συνδυασμό με πιθανή μείωση των ποσοστών της ΝΔ, μπορεί κάποιος μπορεί να πει ότι κάτι κινείται.

Ωστόσο, και πάλι το σκηνικό δεν αλλάζει ανατρεπτικά, αφού δύσκολα οποιοδήποτε σενάριο μπορεί να δει ποσοστά της ΝΔ κάτω από το 25%, άρα μηδενική αξιοποίηση του bonus και συνθήκες πλήρους ακυβερνησίας. Η ΝΔ αντίθετα αυτή την περίοδο δείχνει να ανεβάζει ρυθμούς, να αυξάνει τη συσπείρωσή της και σε κάθε περίπτωση ότι έχει περιθώρια.

Να το πούμε πιο κατηγορηματικά. Οφείλει κάποιος που κάνει σενάρια να λαμβάνει πάντοτε υπόψη του τα χαρακτηριστικά του εκλογικού νόμου. Και είναι απορίας άξιο πως Πολιτικοί με μεγάλη πολιτική και συνταγματική εμπειρία και γνώση μιλάνε για χώρα μη διακυβερνήσιμη. Μάλλον μετατρέπουν το θέλω σε θέση και αυτό είναι θανατηφόρα λάθος στην Πολιτική. Καθοριστικές παράμετροι για τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης είναι το ποσοστό του πρώτου κόμματος, σε συνδυασμό με το ποσοστό των κομμάτων που μένουν εκτός Βουλής. Όσο μεγαλύτερο είναι το άθροισμα των κομμάτων εκτός Βουλής, τόσο χαμηλότερο απαιτείται να είναι το ποσοστό του 1ου κόμματος.

Για παράδειγμα, οι 158 έδρες στην αναμέτρηση του Ιουνίου, η οποία έγινε με το εκλογικό σύστημα που ισχύει και σήμερα, επιτεύχθηκαν με το ποσοστό της ΝΔ στο 40,56% και τα κόμματα εκτός Βουλής στο 6,08%. Αν σε εκείνες τις εκλογές είχε μείνει εκτός Βουλής η Πλεύση Ελευθερίας, που οριακά πέτυχε ένα ποσοστό 3,17%, η ΝΔ θα αρκούνταν σε ένα 37,5% για να εξασφαλίσει 151 έδρες, με το σύνολο των εκτός Βουλής κομμάτων στο 9,25%. Ας πούμε και το αντίστροφο όμως. Αν η Ν.Δ έπαιρνε 38.5%-39% - μόλις λίγο πιο κάτω απ' ότι τελικά πήρε – και το ΜΕΡΑ 25 κατάφερνε να μπει στην Βουλή, τότε …θα πηγαίναμε για τρίτες εκλογές, αφού οριακά η ΝΔ δεν θα συγκέντρωνε αυτοδυναμία.

Έτσι, όταν μιλάμε για αυτοδυναμία, ας μην έχουμε στο μυαλό μας το 40%. Μπορεί και με 36.5% -37% να επιτευχθεί. Προσέξτε δε, την ειρωνεία των γεγονότων. Αν για παράδειγμα ο Α. Σαμαράς τελικά πάρει 2.99% δεν είναι μόνο ότι δεν θα μπει στη Βουλή, με ότι αυτό σημαίνει πολιτικά. Προσθέτοντας αυτό το κατά κάτι λιγότερο από το 3% στη στοίβα των κομμάτων που θα έχουν μείνει εκτός Βουλής, θα έχει συμβάλει καθοριστικά στη μείωση του πήχη αυτοδυναμίας για τον Κ. Μητσοτάκη.

Γι αυτό ας μην βιάζονται πολλοί. Δεν είναι τυχαία η στρατηγική του Κ.Μητσοτάκη για εκλογές 1ου γύρου. Ο στόχος της αυτοδυναμίας είναι ένας οριακά ρεαλιστικός στόχος για τον Κυριάκο Μητσοτάκη εν όψει των επόμενων εκλογών. Δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει ότι θα το επιτύχει. Γι αυτό άλλωστε ο Πρωθυπουργός βάζει τον στόχο των πρώτων εκλογών, γνωρίζοντας καλά ότι είναι ένας δύσκολος, αλλά όχι ακατόρθωτος στόχος με βάση τα ποιοτικά ευρήματα των δημοσκοπήσεων και τα αποθέματα που δείχνει να διαθέτει η ΝΔ.

Πολύ περισσότερο, όταν η ΝΔ έχει το πλεονέκτημα της κυβερνησιμότητας καθώς αποτελεί τη μόνη προφανή πρόταση εξουσίας. Ουσιαστικά τρέχει μόνη της με αντίπαλο τον εαυτό της, την κόπωση της πολυετούς διακυβέρνησης, αλλά και το κλίμα κοινωνικής δυσφορίας που είναι λογικό να κατευθύνεται στην εκάστοτε Κυβέρνηση.

Ασφαλώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι συχνά την ιστορία γράφουν τα απρόοπτα γεγονότα και οι αγώνες κρίνονται στις λεπτομέρειες.


*Ο Zαχαρίας Ζούπης, στέλεχος εταιριών έρευνας αγοράς, δημοσκοπήσεων και επικοινωνίας από την δεκαετία του ‘90, είναι σήμερα Διευθυντής Ερευνών και Στρατηγικής Επικοινωνίας της OPINION POLL. Είχε την ευθύνη του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της επιστημονικής επιμέλειας ερευνητικών προγραμμάτων και στρατηγικής επικοινωνίας. Έχει διεξάγει πολυάριθμες πολιτικές, αυτοδιοικητικές, κοινωνικές, εμπορικές έρευνες και focus groups. Έχει γράψει εκατοντάδες άρθρα και δύο βιβλία («Εκεί γύρω στα τριάντα», «40+1 άρθρα για την Κεντροαριστερά»).