Η Ελλάδα επιχειρεί να αφήσει οριστικά πίσω της το στίγμα της πιο υπερχρεωμένης χώρας της Ευρώπης, με το οικονομικό επιτελείο να «τρέχει» ένα επιθετικό σχέδιο αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους.
Πρόωρες αποπληρωμές δανείων δισεκατομμυρίων ευρώ, υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, ισχυροί ρυθμοί ανάπτυξης και «γεμάτα» ταμεία συνθέτουν το σχέδιο που μπορεί να οδηγήσει το ελληνικό χρέος κάτω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029 και να αλλάξει οριστικά τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό χάρτη.
Σταθερά προσανατολισμένη στη μείωση του δημόσιου χρέους παραμένει η στρατηγική του οικονομικού επιτελείου, με τον ΟΔΔΗΧ να προχωρά μέσα στον Ιούνιο σε μία ακόμη σημαντική πρόωρη αποπληρωμή δανείων του πρώτου μνημονίου.
Συγκεκριμένα, το ελληνικό Δημόσιο θα εξοφλήσει πρόωρα 6,9 δισ. ευρώ από το διακρατικό δάνειο του πρώτου μνημονίου (GLF), από τα περίπου 26,3 δισ. ευρώ που εξακολουθούν να παραμένουν ανεξόφλητα.
Η νέα αυτή κίνηση θεωρείται κομβική, καθώς περιορίζει όχι μόνο το ύψος του χρέους αλλά και το κόστος εξυπηρέτησής του, μειώνοντας σημαντικά τις μελλοντικές πληρωμές τόκων.
Το σχέδιο για πλήρη αποπληρωμή του GLF
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το δάνειο του πρώτου μνημονίου θα αποπληρωθεί πλήρως μέσα στην επόμενη τετραετία, με ετήσιες πρόωρες αποπληρωμές κοντά στα 5 δισ. ευρώ.
Η δυνατότητα αυτή προκύπτει από τον συνδυασμό ισχυρών ταμειακών διαθεσίμων, υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων αλλά και της καλύτερης πορείας της ελληνικής οικονομίας.
Παράλληλα, η στρατηγική των πρόωρων αποπληρωμών στέλνει θετικό μήνυμα στις αγορές και στους οίκους αξιολόγησης, καθώς δείχνει ότι η χώρα μειώνει σταθερά τις χρηματοδοτικές της ανάγκες και ενισχύει τη βιωσιμότητα του χρέους της.
Η Ελλάδα χάνει την αρνητική πρωτιά
Η αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους αναμένεται να οδηγήσει φέτος και σε ένα σημαντικό συμβολικό ορόσημο.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του αναθεωρημένου Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας θα υποχωρήσει στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, χαμηλότερα πλέον από το αντίστοιχο της Ιταλίας, το οποίο εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 138,6% του ΑΕΠ.
Πρόκειται για εξέλιξη με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Ελλάδα διατηρούσε εδώ και πολλά χρόνια την αρνητική πρωτιά ως η πιο υπερχρεωμένη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι τέσσερις πυλώνες της αποκλιμάκωσης
Η μείωση του ελληνικού χρέους βασίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες:
- σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα,
- υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης,
- πρόωρες αποπληρωμές δανείων,
- και υψηλό πληθωρισμό που αυξάνει το ονομαστικό ΑΕΠ.
Η Ελλάδα συνεχίζει να εμφανίζει ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, ενώ η ανάπτυξη της οικονομίας κινείται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενισχύοντας τον παρονομαστή του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός λειτουργεί επίσης υποστηρικτικά στη μείωση του δείκτη χρέους, καθώς αυξάνει την ονομαστική αξία της οικονομίας.
Ο στόχος έως το 2029
Ο στόχος που έχει τεθεί από το οικονομικό επιτελείο είναι το ελληνικό δημόσιο χρέος να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029 και να κινηθεί κοντά στο 115% μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Αν επιτευχθεί ο στόχος αυτός, η Ελλάδα θα βρεθεί αρκετές θέσεις χαμηλότερα στην κατάταξη των πιο υπερχρεωμένων χωρών της Ευρώπης, πιθανότατα κάτω ακόμη και από τη Γαλλία.
Σύμφωνα μάλιστα με τις εκτιμήσεις του ΟΔΔΗΧ, το ελληνικό χρέος θα μπορούσε να προσεγγίσει το επίπεδο του 100% του ΑΕΠ περίπου στα μέσα της επόμενης δεκαετίας, χρονική περίοδος που συνδέεται και με την πλήρη αποκατάσταση του ελληνικού αξιόχρεου στις διεθνείς αγορές.
Ταμειακά διαθέσιμα-ρεκόρ
Εν τω μεταξύ καθοριστικό ρόλο στη στρατηγική αυτή παίζουν και τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα του ελληνικού Δημοσίου, τα οποία παραμένουν σε επίπεδα-ρεκόρ.
Το ισχυρό ταμειακό «μαξιλάρι» επιτρέπει στην Ελλάδα να πραγματοποιεί πρόωρες αποπληρωμές χωρίς να επηρεάζεται η χρηματοδοτική σταθερότητα της χώρας, ενώ λειτουργεί και ως ασπίδα απέναντι σε πιθανές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Το στοιχείο αυτό επισημαίνουν συστηματικά και οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης. Ειναι χαρακτηριστικό οτι η Fitch στην τελευταία της έκθεση σημείωσε ότι το ευνοϊκό προφίλ του ελληνικού χρέους —με μέση διάρκεια ωρίμανσης περίπου 19 έτη και χαμηλό κόστος δανεισμού— σε συνδυασμό με τα πολύ υψηλά ταμειακά διαθέσιμα, περιορίζει σημαντικά τους κινδύνους και λειτουργεί ως ισχυρό «μαξιλάρι» απέναντι στη μεταβλητότητα των αγορών.
