Σε τροχιά αλλαγών μπαίνει ο εξωδικαστικός μηχανισμός, με το οικονομικό επιτελείο να σχεδιάζει ένα νέο πλαίσιο που φιλοδοξεί να καταστήσει πιο αποτελεσματική τη ρύθμιση χρεών και ταυτόχρονα να ενισχύσει την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Η βασική τομή αφορά τη δυνατότητα των οφειλετών να «απομονώνουν» την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία, κάτι που μέχρι σήμερα δεν προβλέπεται. Η απουσία αυτού του διαχωρισμού οδηγούσε συχνά σε υψηλές μηνιαίες δόσεις και περιορισμένα περιθώρια διαγραφής χρέους, καθιστώντας πολλές ρυθμίσεις μη βιώσιμες.
Το νέο σχήμα ρύθμισης
Με τις αλλαγές που επεξεργάζεται η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικού Χρέους, ο οφειλέτης θα μπορεί να επιλέγει ένα διαφορετικό «μοντέλο» ρύθμισης. Να διασώσει την πρώτη κατοικία του, αποδεχόμενος παράλληλα την αξιοποίηση –μέσω εκποίησης– των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων.
Με αυτόν τον τρόπο, η πρόταση που θα διαμορφώνεται από τον εξωδικαστικό θα βασίζεται σε πιο ρεαλιστικά δεδομένα, καθώς θα λαμβάνει υπόψη κυρίως την αξία της κύριας κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη.
Πώς θα υπολογίζονται δόσεις και «κούρεμα»
Κομβικό ρόλο θα εξακολουθήσει να έχει ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού, ο οποίος θα «χτίζει» την πρόταση ρύθμισης. Στο νέο πλαίσιο, όταν ο οφειλέτης ζητά προστασία της πρώτης κατοικίας:
- η αξιολόγηση θα γίνεται με βάση την αξία της κύριας κατοικίας
- η τιμή θα προκύπτει από το υψηλότερο ποσό μεταξύ εμπορικής αξίας και αξίας ΕΝΦΙΑ
- τα υπόλοιπα ακίνητα θα εντάσσονται στη διαδικασία εκποίησης
Η εκποίηση θα αποτελεί μέρος της συμφωνίας και θα πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, προκειμένου να μειωθεί το συνολικό χρέος.
Επιλογή και όχι υποχρέωση
Το νέο καθεστώς δεν θα είναι υποχρεωτικό. Ο οφειλέτης θα μπορεί να επιλέξει αν τον εξυπηρετεί η συγκεκριμένη λύση ή αν προτιμά να κινηθεί με το ισχύον πλαίσιο.
Παράλληλα, θα έχει τη δυνατότητα να απορρίψει την πρόταση που θα του υποβληθεί, εφόσον δεν ανταποκρίνεται στις δυνατότητές του. Αν την αποδεχθεί, θα προχωρά στην υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης, η οποία θα περιλαμβάνει τόσο τη ρύθμιση των οφειλών όσο και τους όρους διάσωσης της κύριας κατοικίας.
Σε κάθε περίπτωση η αλλαγή αυτή επιχειρεί να διορθώσει μια βασική αδυναμία του εξωδικαστικού, που μέχρι σήμερα απέτρεπε πολλούς οφειλέτες από το να ενταχθούν ή τους οδηγούσε εκτός ρύθμισης.
Κι αυτό διότι με τον διαχωρισμό της πρώτης κατοικίας αυξάνονται τα περιθώρια για μεγαλύτερα «κουρέματα», μειώνεται το ύψος των μηνιαίων δόσεων και τέλος, βελτιώνεται η βιωσιμότητα της εκάστοτε ρύθμισης.
Ιδιαίτερα δε στις περιπτώσεις όπου η αξία της κύριας κατοικίας υπολείπεται του συνολικού χρέους, το νέο πλαίσιο εκτιμάται ότι θα οδηγεί σε αισθητά πιο ευνοϊκές λύσεις για τους οφειλέτες.
Την ίδια στιγμή, δίνεται διέξοδος και στο ζήτημα των δευτερευόντων ακινήτων, τα οποία συχνά παρέμεναν ανεκμετάλλευτα, επιβαρύνοντας τη συνολική εικόνα της οφειλής χωρίς να συμβάλλουν ουσιαστικά στη ρύθμιση.
