Νέα δυνατότητα συνολικής ρύθμισης των χρεών τους αποκτούν μικροοφειλέτες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις, καθώς ενεργοποιήθηκε η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού και για συνολικές οφειλές από 5.000 ευρώ.
Το κατώτατο όριο ένταξης μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, ανοίγοντας την πόρτα του μηχανισμού σε περίπου 300.000 επιπλέον οφειλέτες που μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός. Η νέα δυνατότητα ενεργοποιήθηκε στις 26 Ιουλίου και αφορά χρέη προς την Εφορία, τον e-ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Για τους οφειλέτες με μικρότερα χρέη, η αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα ενιαίας αντιμετώπισης των υποχρεώσεών τους, με μακρά διάρκεια αποπληρωμής και προσαρμογή της δόσης στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα τους.
Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση
Στον εξωδικαστικό μπορούν να προσφύγουν φυσικά και νομικά πρόσωπα με συνολικές οφειλές τουλάχιστον 5.000 ευρώ προς έναν ή περισσότερους πιστωτές.
Στον μηχανισμό μπορούν να περιληφθούν χρέη προς:
- την ΑΑΔΕ και τον e-ΕΦΚΑ,
- τράπεζες,
- εταιρείες διαχείρισης δανείων,
- καθώς και άλλους χρηματοδοτικούς φορείς που συμμετέχουν στη διαδικασία.
Η βασική διαφορά του εξωδικαστικού από μια απλή φορολογική ρύθμιση είναι ότι εξετάζει συνολικά το ιδιωτικό χρέος του οφειλέτη και επιδιώκει να διαμορφώσει μία βιώσιμη λύση για όλες τις υποχρεώσεις του, σταθμιζοντας τα εισοδηματικά περιουσιακά στοιχεία του εκάστοτε οφειλέτη.
Έως 240 δόσεις στο Δημόσιο και 420 στα δάνεια
Ο μηχανισμός προβλέπει αποπληρωμή έως 240 μηνιαίες δόσεις για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Για χρέη προς τράπεζες και servicers, η διάρκεια μπορεί να φτάσει έως τις 420 δόσεις για ορισμένες οφειλές φυσικών προσώπων που καλύπτονται από εμπράγματες εξασφαλίσεις ή άλλα ειδικά προνόμια. Σε άλλες κατηγορίες δανείων, το ανώτατο όριο μπορεί να είναι χαμηλότερο και να διαμορφώνεται έως τις 240 δόσεις.
Αυτό σημαίνει ότι οι 420 δόσεις δεν χορηγούνται οριζόντια σε όλους τους οφειλέτες ούτε σε κάθε είδος τραπεζικής οφειλής. Ο τελικός αριθμός των δόσεων εξαρτάται από το είδος του χρέους, τις εξασφαλίσεις, την οικονομική δυνατότητα του αιτούντος και το αποτέλεσμα του αλγοριθμικού υπολογισμού.
Πώς υπολογίζεται η πρόταση
Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Ο οφειλέτης δηλώνει τα εισοδήματά του, τα περιουσιακά του στοιχεία, τις καταθέσεις, τα χρέη και τις υπόλοιπες οικονομικές του υποχρεώσεις.
Στη συνέχεια, ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού αξιολογεί τα δεδομένα και υπολογίζει μια πρόταση ρύθμισης με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.
Η πρόταση μπορεί να περιλαμβάνει τον αριθμό των δόσεων, το ύψος της μηνιαίας καταβολής, το επιτόκιο, καθώς και ενδεχόμενη διαγραφή μέρους των τόκων, των προσαυξήσεων ή ακόμη και της βασικής οφειλής.
Η δυνατότητα «κουρέματος» δεν είναι δεδομένη. Χορηγείται μόνο όταν από την αξιολόγηση προκύπτει ότι είναι αναγκαία για να καταστεί βιώσιμη η ρύθμιση και ότι ο πιστωτής δεν θα λάβει λιγότερα από όσα θα μπορούσε να εισπράξει μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης.
Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες
Η ακρίβεια και η πληρότητα των στοιχείων αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ομαλή εξέταση της αίτησης. Ελλιπή δικαιολογητικά, αναντιστοιχίες σε εισοδήματα και περιουσία ή εκκρεμότητες σε δηλώσεις μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις ή να επηρεάσουν την πρόταση.
Ο αιτών θα πρέπει επίσης να συναινέσει στην άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου, ώστε να αντληθούν και να διασταυρωθούν τα απαραίτητα οικονομικά στοιχεία από τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες και τους πιστωτές.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και μετά την αποδοχή της πρότασης. Η ρύθμιση πρέπει να εξυπηρετείται κανονικά, καθώς η συστηματική καθυστέρηση των δόσεων μπορεί να οδηγήσει στην απώλειά της και στην επαναφορά των απαιτήσεων των πιστωτών.
Οι διαφορές από τις 72 δόσεις
Ο νέος εξωδικαστικός και η ειδική ρύθμιση των 72 δόσεων αποτελούν δύο διαφορετικά εργαλεία.
Η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά συγκεκριμένες παλαιές οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίες κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026. Προϋπόθεση αποτελεί η εξόφληση ή η υπαγωγή στην πάγια ρύθμιση των νεότερων χρεών που δημιουργήθηκαν μετά το 2023. Το ελάχιστο ποσό δόσης ανέρχεται στα 30 ευρώ και το επιτόκιο στο 5,84%.
Αντίθετα, ο εξωδικαστικός μπορεί να συμπεριλάβει ταυτόχρονα χρέη προς Δημόσιο, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers. Προσφέρει περισσότερες δόσεις και, υπό προϋποθέσεις, δυνατότητα διαγραφής μέρους της οφειλής, αλλά απαιτεί πλήρη αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης του αιτούντος.
Στις 72 δόσεις οι βασικοί όροι είναι εξαρχής γνωστοί. Στον εξωδικαστικό, το τελικό σχήμα αποπληρωμής προκύπτει μετά την επεξεργασία των οικονομικών δεδομένων και μπορεί να διαφέρει σημαντικά από οφειλέτη σε οφειλέτη.
Πάνω από 64.000 επιτυχείς ρυθμίσεις
Η διεύρυνση του μηχανισμού έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία καταγράφεται αυξημένη χρήση της πλατφόρμας. Έως τα τέλη Ιουνίου είχαν ολοκληρωθεί περισσότερες από 64.400 επιτυχείς ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους περίπου 19,67 δισ. ευρώ.
Μόνο τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκαν 1.800 νέες ρυθμίσεις για χρέη 458,6 εκατ. ευρώ, ενώ οι οριστικές υποβολές αιτήσεων ξεπέρασαν τις 3.300. Με τη μείωση του κατώτατου ορίου στα 5.000 ευρώ, ο εξωδικαστικός μετατρέπεται πλέον σε εργαλείο που δεν αφορά μόνο μεγάλους οφειλέτες, αλλά και νοικοκυριά ή μικρές επιχειρήσεις με χαμηλότερες, αλλά δύσκολα διαχειρίσιμες, υποχρεώσεις.
