Ένα νέο εργαλείο αξιολόγησης της οικονομικής συνέπειας πολιτών και επιχειρήσεων ενεργοποιεί το οικονομικό επιτελείο, επιχειρώντας να περιορίσει τη συνεχή διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο, οι οποίες πλέον ξεπερνούν τα 114 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για το νέο σύστημα πιστοληπτικής βαθμολόγησης, ένα είδος κρατικού «credit score», το οποίο θα αποτυπώνει τη συμπεριφορά κάθε φορολογούμενου απέναντι στις οικονομικές του υποχρεώσεις.
Στόχος του μέτρου δεν είναι μόνο να καταγράφει τη σημερινή οικονομική εικόνα ενός φυσικού ή νομικού προσώπου, αλλά και να εκτιμά την πιθανότητα δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών μέσα στους επόμενους μήνες. Η βαθμολογία θα εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου, θα είναι διαθέσιμη μέσα σε 24 ώρες και θα ισχύει για τρεις μήνες.
Τι στοιχεία θα εξετάζει
Η αξιολόγηση δεν θα βασίζεται αποκλειστικά στο αν κάποιος χρωστά ή όχι. Το νέο σύστημα θα συγκεντρώνει στοιχεία από την ΑΑΔΕ, το ΚΕΑΟ και το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, δημιουργώντας μια συνολική εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε φορολογούμενου.
Στην αξιολόγηση θα λαμβάνονται υπόψη τα δηλωθέντα εισοδήματα, η ακίνητη και κινητή περιουσία, οι φορολογικές δηλώσεις, ο ΕΝΦΙΑ, οι οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, η ένταξη και η συνέπεια στις ρυθμίσεις, οι εμπρόθεσμες ή εκπρόθεσμες πληρωμές, καθώς και τυχόν κατασχέσεις, πλειστηριασμοί ή διαδικασίες πτώχευσης.
Τα περισσότερα στοιχεία θα αφορούν την οικονομική εικόνα των δύο τελευταίων ετών, ενώ το σύστημα θα συγκρίνει κάθε φορολογούμενο με άλλους που ανήκουν στην ίδια εισοδηματική ή επαγγελματική κατηγορία.
Οι τρεις παράγοντες που θα καθορίζουν το σκορ
Η πιστοληπτική βαθμολογία θα προκύπτει από τρεις βασικούς δείκτες.
Ο πρώτος αφορά την ικανότητα αποπληρωμής, δηλαδή κατά πόσο το εισόδημα και η περιουσία επαρκούν για την κάλυψη των οικονομικών υποχρεώσεων.
Ο δεύτερος εξετάζει την πρόθεση αποπληρωμής, δηλαδή εάν ο φορολογούμενος πληρώνει εγκαίρως, εάν αφήνει οφειλές απλήρωτες ή αν τηρεί τις ρυθμίσεις στις οποίες έχει ενταχθεί.
Ο τρίτος αξιολογεί την πιθανότητα αθέτησης, εκτιμώντας αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να δημιουργηθούν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες.
Για τα φυσικά πρόσωπα, ως σημαντική καθυστέρηση θα θεωρείται οφειλή άνω των 100 ευρώ που παραμένει ανεξόφλητη για περισσότερες από 90 ημέρες. Για τις επιχειρήσεις το αντίστοιχο όριο ορίζεται στα 500 ευρώ.
Δεν θα συγκρίνονται όλοι με τα ίδια κριτήρια
Το νέο σύστημα δεν θα εφαρμόζει ενιαία κριτήρια για όλους. Οι πολίτες θα αξιολογούνται ανάλογα με την ιδιότητά τους, όπως μισθωτοί, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, εισοδηματίες ή πρόσωπα χωρίς δηλωμένο εισόδημα. Αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις θα κατατάσσονται με βάση το μέγεθος, τον κύκλο εργασιών, τον κλάδο δραστηριότητας και τη νομική τους μορφή.
Με αυτόν τον τρόπο το κράτος επιχειρεί να συγκρίνει φορολογούμενους με παρόμοια οικονομικά χαρακτηριστικά και όχι με το σύνολο του πληθυσμού.
Πώς θα εκδίδεται η βαθμολογία
Η διαδικασία θα γίνεται αποκλειστικά μέσω του gov.gr. Ο ενδιαφερόμενος θα συνδέεται με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet, θα υποβάλλει αίτηση και θα παρέχει ηλεκτρονικά τη συγκατάθεσή του για την άντληση των απαραίτητων στοιχείων από τις βάσεις δεδομένων του Δημοσίου.
Η απάντηση θα εκδίδεται μέσα σε μία ημέρα, ενώ η πιστοληπτική βαθμολογία θα αποστέλλεται τόσο μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου όσο και στη θυρίδα του πολίτη στο gov.gr, συνοδευόμενη από ηλεκτρονική σφραγίδα και μοναδικό αριθμό επαλήθευσης.
Ποιοι θα μπορούν να βλέπουν το σκορ
Η βαθμολογία δεν θα είναι δημόσια διαθέσιμη. Τράπεζες ή άλλοι φορείς θα μπορούν να αποκτούν πρόσβαση μόνο μετά από ρητή συγκατάθεση του πολίτη ή της επιχείρησης. Για κάθε σχετικό αίτημα, ο φορολογούμενος θα ενημερώνεται ηλεκτρονικά και θα καλείται να εγκρίνει ξεχωριστά τη διαβίβαση της βαθμολογίας, μαζί με την απαραίτητη άρση του φορολογικού απορρήτου για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Εάν διαπιστωθούν λάθη στα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν, θα υπάρχει δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής αιτήματος διόρθωσης, με επισύναψη των απαραίτητων δικαιολογητικών. Μετά τον επανέλεγχο θα εκδίδεται νέα πιστοληπτική βαθμολογία.
Δεν αρκεί να μην υπάρχουν χρέη
Η ύπαρξη μηδενικών οφειλών δεν συνεπάγεται αυτόματα υψηλή βαθμολογία, όπως αντίστοιχα μια ρυθμισμένη οφειλή δεν οδηγεί κατ' ανάγκη σε χαμηλό σκορ.
Το σύστημα θα αξιολογεί συνολικά την οικονομική εικόνα κάθε φορολογούμενου, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος των εισοδημάτων, την περιουσιακή κατάσταση, τη φορολογική επιβάρυνση, τη συνέπεια στις πληρωμές και τη διαχρονική οικονομική συμπεριφορά. Έτσι, καθοριστικό ρόλο δεν θα παίζει μόνο αν κάποιος έχει χρέη, αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται τις υποχρεώσεις του απέναντι στο Δημόσιο.
