Για να μη ξεχνιόμαστε, η Ελλάδα παραμένει, ακόμη σήμερα, αντικείμενο ειδικής εξέτασης και παρακολούθησης, επιτήρησης δηλαδή, όπως είχε προβλέψει το τελευταίο πρόγραμμα δανεισμού, το οποίο υπέγραψε και εφήρμοσε με μέτρια αλλά πάντως επίμονη επιμέλεια η κυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου.
Είναι αυτό που κάποιοι λένε είμαστε πάντα σε μνημόνιο, το οποίο είναι λανθασμένο, πλην όμως η Κομισιόν έχει την υποχρέωση να έχει ένα μάτι πιο προσεκτικό πάνω μας, συγκριτικά με τα «κανονικά» μέλη, επειδή έχουμε φορτώσει την Ένωση με τα χρέη μας. Στην ίδια κατηγορία είμαστε τέσσερα κράτη: Ελλάδα, Πορτογαλία, Κύπρος και Ιρλανδία.
Το βασικό μας καθήκον είναι να κρατάμε το κρατικό χρέος στο χαλινάρι, ώστε να μην κινδυνεύσουμε ξανά, όπως συνέβη δύο φορές στο παρελθόν, μία το 2010 και άλλη μία το 2015 να πέσουμε έξω ως κράτος και να προκαλέσουμε ζημιά, στην πρώτη περίπτωση, και αναταραχή, στη δεύτερη, στην Ένωση.
Ως προς αυτό, σύμφωνα με την Ειδική Εκθεση Εποπτείας, τα πάμε καλά. Το χρέος παραμένει εξαιρετικά μεγάλο, αν και κίνδυνος υποτροπής είναι υπό έλεγχο και η χώρα έχει την ικανότητα να εξυπηρετήσει το χρέος της. Σύμφωνα με τα λεγόμενα των τεχνοκρατών, «Η Ελλάδα θεωρείται ότι αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους μεσοπρόθεσμα λόγω του επίμονα υψηλού χρέους προς το ΑΕΠ και το γεγονός ότι η πορεία του χρέους της είναι ευαίσθητη σε ιστορικά σημαντικούς κλυδωνισμούς - ιδίως ως προς ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ και τη διασφάλιση πρωτογενούς δημοσιονομικού ισοζυγίου (δηλαδή υπερπλεονάσματος)».
Με δύο λόγια, περιθώρια για χαλάρωση δεν υπάρχουν.
Ούτε όμως και στους άλλους τομείς στους οποίους η Ελλάδα, πριν όχι πολύν καιρό, «τίναξε τα πέταλα», υπάρχουν περιθώρια για φανταιζί λαϊκιστικές χορογραφίες.
Όπως σημειώνουν οι πιστωτές (πρώην τρόικα, πρώην θεσμοί) για τον υπ’ αριθμόν δύο μεγαλύτερο κίνδυνο: «Οι τράπεζες συνέχισαν να βελτιώνουν την ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού τους (δηλαδή να συγκεντρώνουν περισσότερα κεφάλαια από ιδιώτες μετόχους γιατί τα χρειάζονται για να παραμένουν ασφαλείς), ενώ η διαχείριση των κόκκινων δανείων από τους servicers είναι αργή και θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα κρίση».
Πλην όμως, σύμφωνα με την Έκθεση οι τέσσερις συστημικές τράπεζες συνεχίζουν να δημιουργούν κέρδη για τους μετόχους τους, δάνεια για τις επιχειρήσεις, το κράτος και τους ιδιώτες, δηλαδή ρευστότητα για την οικονομία. Επιπλέον, είναι θετικό ότι συνεχίστηκε η μείωση του μεριδίου επί των εγγυητικών κεφαλαίων που οφείλεται στο χρηματοοικονομικό εφεύρημα του «αναβαλλόμενου φόρου», που αντιστοιχεί πλέον στο 44,6% του υψηλής ποιότητας κεφαλαίου, έναντι 47,5% τον Δεκέμβριο 2024.
Οι βασικοί κίνδυνοι, λέει η Έκθεση, είναι εξωτερικοί και συνδέονται με τη διάρκεια και το μέγεθος των συγκρούσεων στην ευρύτερη περιοχή.
Κατά τα λοιπά, ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλός, λόγω των ακριβών πρώτων υλών, της ισχυρής εσωτερικής ζήτησης και της στενότητας στην αγορά εργασίας στον τομέα υπηρεσιών. Το κλειδί βρίσκεται, όπως το σημειώνουν οι αξιολογητές στη δυσκολία να βελτιώσουμε τον βασικό δείκτη προόδου: «Δεδομένης της ταχείας γήρανσης του πληθυσμού, η αύξηση της ποσότητας και της ποιότητας της απασχόλησης και η αύξηση της παραγωγικότητας είναι καίριας σημασίας για την γεφύρωση του σημαντικού εισοδηματικού χάσματος με την υπόλοιπη ΕΕ».
Διαβάζοντας τη σύντομη αυτή έκθεση ελέγχου, φοβάμαι πως το πολιτικό προσωπικό της χώρας έχει εισέλθει, ξανά, σε αυτήν την ιδιαίτερη φάση ανεμελιάς, εξυπνακισμού και τερατώδους ανευθυνότητας.
Η πρώτη ευθύνη βρίσκεται στην πλευρά της κυβέρνησης. Είναι δουλειά της να εξηγήσει στους παλαιότερους κομματικούς ηγέτες τις δυσκολίες. Ό,τι δηλαδή δεν έχουμε τελειώσει με τα προβλήματα που είχαμε πολύ πριν σκάσει το ελληνικό χρέος και προτού μας βάλουν οι ξένοι τα δύο πόδια σε ένα παπούτσι. Ότι επιπλέον εκείνων προσετέθησαν οι δυσκολίες που προκάλεσε η διάλυση και ύφεση της πανδημίας. Ό,τι πάνω στη δύσκολη συγκυρία του 2022, ήρθε ο πόλεμος του Πούτιν και ο πληθωρισμός. Ό,τι επί όλων αυτών προσετέθη η δολοφονική επίθεση της Χαμάς και η ακραία αντίδραση του Νετανιάχου. Ότι πάνω από όλα αυτά, ο περίεργος πορτοκαλί κυνηγά τα δικά του σχέδια και οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί. Και ότι, τελικά, όταν ο τουρισμός μετρά για το ένα τρίτο του ΑΕΠ σου, μια ακόμη και μικρή κρίση με την Τουρκία είναι αρκετή για να προκαλέσει τεράστια ζημιά.
Δεν έχω ακούσει κανέναν από τους φιλόδοξους πολιτικούς που παρελαύνουν στις δημοσκοπήσεις να μιλήσουν ήρεμα και υπεύθυνα για όλα αυτά. Δεν είναι ενωρίς, δεν υπάρχει όμως χρόνος για χάσιμο.
