Θυμάστε την εποχή που ο Ανδρέας Παπανδρέου χαριεντιζόταν με τον Αραφάτ και τον Καντάφι και οι Άραβες τρομοκράτες δεν δίσταζαν να συμπεριλαμβάνουν την Ελλάδα στα πεδία πολύνεκρων τρομοκρατικών επιθέσεων;
Παρόμοιο φιλοαραβισμό είχαν επιδείξει παλαιότερα και οι πρωτεργάτες της Χούντας των συνταγματαρχών, γοητευμένοι από το εθνοσοσιαλιστικό πνεύμα των μπααθικών πραξικοπημάτων που ονομάστηκαν «επαναστάσεις».
Τα γεωπολιτικά οφέλη της χώρας μας και της Κύπρου από τη συμπόρευση με τους Άραβες δεν ήταν απλώς μηδενικά, αλλά αρνητικά.
Τα τελευταία χρόνια, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή αλλάζει άρδην, με το Ισραήλ να αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα. Οι «Συμφωνίες του Αβραάμ» και τα επακόλουθα της αποδυνάμωσης του Ιράν αναδεικνύουν το Ισραήλ σε πρωταγωνιστή των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Οι διαπραγματεύσεις Ισραήλ με κυβέρνηση του Λιβάνου στις ΗΠΑ τις τελευταίες μέρες για την εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ αποτελεί ένα σημείο της αναβάθμισης του ρόλου του Ισραήλ στην ευρύτερη περιοχή.
Ο άξονας Ινδίας, Αραβικών Μοναρχιών, Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδας δημιουργεί τις προϋποθέσεις οικονομικών και τεχνολογικών ευκαιριών για τις επόμενες δεκαετίες.
Οι εξελίξεις αυτές αναβαθμίζουν και τον ρόλο της Ελλάδας, σε μια δύναμη με περιφερειακά χαρακτηριστικά και οικονομική και γεωπολιτική επιρροή από τη Μέση Ανατολή μέχρι τα Βαλκάνια και τις παρυφές της Κεντρικής Ευρώπης.
Αυτό ανησυχεί την Τουρκία, που επανακάμπτει άρον-άρον στο δυτικό στρατόπεδο μεταθέτοντας τα όνειρα της αυτόνομης περιφερειακής δύναμης.
Η συμμαχία της Ελλάδας με το Ισραήλ και την Κύπρο αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο των εξελίξεων. Η Ελλάδα προσφέρει στρατηγικό βάθος στο Ισραήλ, ενώ το Ισραήλ της προσφέρει τεχνογνωσία, πληροφορίες και ισχύ στην περιοχή.
Πρόκειται για μια σχέση αμοιβαίας ενίσχυσης, η οποία αποκτά ιδιαίτερη σημασία μέσα στο μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου.
Εκ των πραγμάτων, η Ελλάδα τοποθετείται στην επόμενη ημέρα της Μέσης Ανατολής, με ρόλο που υπερβαίνει τα στενά περιφερειακά όρια, τόσο μέσω των σχεδίων του IMEC όσο και μέσω των ευκαιριών που θα προσφέρει η ανοικοδόμηση που θα ακολουθήσει τον πόλεμο.
Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες που έχουν διατηρήσει τόσο στενή και συνεπή σχέση με το Ισραήλ, γεγονός που συνιστά σαφή επιτυχία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η Ελλάδα εξασφαλίζει στο Ισραήλ πρόσβαση και επιρροή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το Ισραήλ της εξασφαλίζει πρόσβαση στη νέα Μέση Ανατολή, όπου οι περισσότερες αραβικές χώρες ευθυγραμμίζονται με το Ισραήλ και τη Δύση.
Στην επόμενη φάση της Μέσης Ανατολής -όπου το Ισραήλ αναμένεται να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο- η Ελλάδα έχει επιλέξει να βρίσκεται στην πλευρά που διαμορφώνει τις εξελίξεις.
Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία και τις ελληνικές επιχειρήσεις στο προσεχές διάστημα. Η νέα Μέση Ανατολή επιφυλάσσει ευκαιρίες στις ελληνικές επιχειρήσεις και του εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης.
📬🖊️ Επιστολές αναγνωστών
Μερικές φορές η λογική πάει περίπατο
Καλησπέρα και χρόνια πολλά
Διαβάζω στον σημερινό Τύπο: "Το Ιράν πρότεινε «πάγωμα» πυρηνικών έως και πέντε χρόνια, το απέρριψαν οι ΗΠΑ". Μα καλά μόνο οι ΗΠΑ πρέπει να το απορρίψουν; Ο υπόλοιπος κόσμος που βόσκει; Τα αραβικά κράτη της περιοχής που δέχονται βαλιστικούς πυραύλους και drones στα λιμάνια τους; (Αλήθεια οι influencers που έτρεξαν να εγκαταλείψουν Ντόχα, Ντουμπάι και Άμπου Ντάμπι τι γνώμη έχουν;).
Μερικές φορές η λογική πάει περίπατο στις τελευταίες πολεμικές συγκρούσεις. Το πρώτο πολεμικό παράλογο για μένα είναι η στάση του Ζελένσκι όσον αφορά τη στράτευση στον Ρωσο-Ουκρανικό πόλεμο. Ο δικός σου περίμενε πάνω από δύο χρόνια για να απαγορεύσει την έξοδο των αρρένων ηλικίας 18-60 ετών από τη χώρα. Το έπραξε τον Ιούνιο του 2024, όταν η ρωσική εισβολή είχε ξεκινήσει τον Φλεβάρη του 2022! Και το έκανε κατόπιν αμερικανικών και ευρωπαικών πιέσεων. Εξακολουθεί όμως να αρνείται στην στράτευση στις ηλικίες 18-24 ετών παρά τις έντονες πιέσεις. Οι δικαιολογίες είναι αστείες, πρώτον ότι η Ουκρανία χρειάζεται τους νέους για την μεταπολεμική ανοικοδόμηση της χώρας και δεύτερον ότι οι δυτικοί να στείλουν πρώτα περισσότερα όπλα και μετά θα μειώσει την ηλικία στράτευσης.
Εδώ θα πρέπει να διευκρινίσω κάποια πράγματα για να γίνει περισσότερο κατανοητή η κατάσταση. Η Ρωσία έχει εξαπολύσει ολοκληρωτικό πόλεμο (total war) εναντίον της Ουκρανίας, όπως δηλαδή συνέβει στο δεύτερο μισό του Β'ΠΠ με τους εμπολέμους της εποχής. Αυτό φαίνεται από τα γεγονότα: ισοπέδωση ολόκληρων χωριών και κωμοπόλεων με πυραύλους, βασανισμοί, βιασμοί, αχρείαστη ακραία βία, παιδομάζωμα, ιδεολογική προπαγάνδα και μεταστροφή της εθνικής οικονομίας για να παράγει για τον πόλεμο δηλαδή πολεμική οικονομία. Δυστυχώς σε τέτοιες περιπτώσεις ο αμυνόμενος δεν έχει περιθώρια, μεταστρέφεις και εσύ την οικονομία σου σε πολεμική και πας σε παλλαϊκή άμυνα. Δεν παζαρεύεις τις ηλικίες στράτευσης, δεν αφήνεις τους άνδρες σε ηλικία στράτευσης να πηγαινοέρχονται με βίζα στην Ευρώπη και δέχεσαι και γυναίκες στον στρατό. Πρέπει να είσαι σοβαρός διότι πολεμάς υπέρ βωμών και εστιών, όχι να αντιδράς σαν παιδάκι που το μαλώνουν όταν τον στρίμωξαν Τραμπ-Βανς στη συνάντηση στον Λευκό Οίκο.
Προσωπικά μόνο μία εξήγηση έχω βρει για την παραπάνω στάση των Ουκρανών. Αν υπάρχει άλλη εξήγηση θα ήθελα να την ακούσω. Η παλαίποτε ΕΣΣΔ ήταν ένα βαθιά διεφθαρμένο καθεστώς. Παραδείγματα αμέτρητα, από την κρατική γραφειοκρατία μέχρι τη διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων. Εν συντομία προτείνω την ταινία Tetris (2023).
Όταν λοιπόν η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε, τα παράγωγά της, Ρωσία, Λευκορωσία, Ουκρανία, Καζαστάν κ.λπ. ήταν και από ότι φαίνεται παραμένουν διεφθαρμένα. Η διαφθορά δεν εξαφανίστηκε με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Στον Ρωσο-Ουκρανικό Πόλεμο ένα διεφθαρμένο κράτος επιτέθηκε σε ένα άλλο διεφθαρμένο κράτος. Δεν είναι δε τυχαίο ότι το πρώτο πράγμα που ζήτησαν οι Ευρωπαίοι από τον Ζελένσκι στις συνομιλίες για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ ήταν και παραμένει η πάταξη της διαφθοράς.
Αυτή την εξήγηση έχω, ότι η παγιωμένη διαφθορά ευθύνεται για τις επιλογές των Ουκρανών. Και εμείς οι Έλληνες γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνει βαθιά διαφθορά: παραοικονομία, μαύρη εργασία, βόλεμα, βύσμα, φοροδιαφυγή, λευκή απεργία, άδειες από τη σημαία (και μια κρατική συνταξάρα στα 50 κάτι, πασπαλισμένη με επικουρική και εφάπαξ στην υγεία των επόμενων κορόιδων). Όλα αυτά που τα είχαμε αναγάγει σε κουλτούρα, παράδοση και εθνικό σπορ. Ή μάλλον για να είμαι ακριβής όλα αυτά που η γενιά που εργάστηκε κυρίως τις δεκαετίες '80 και 90' και άρχισε να συνταξιοδοτείται κατόπιν ανήγαγε σε βιοθεωρία.
Το δεύτερο πολεμικό παράλογο είναι η στάση των κρατών του Κόλπου που ανέχονται στωικά ή μάλλον καλύτερα μαζοχιστικά όλες τις ενέργειες εναντίον τους από την πλευρά του Ιράν συμπεριλαμβανομένου και του ναυτικού αποκλεισμού των στενών. Διαβάζω ότι οι πρίγκιπες στη Σαουδική Αραβία σκοπεύουν, ταχύτατα μάλιστα, να μετατρέψουν τη χώρα σε παγκόσμιο επενδυτικό και οικονομικό κόμβο, να αυξήσουν τον τουρισμό μέσω mega-projects, να μειώσουν την οικονομική εξάρτηση από το πετρέλαιο, αλλά και να καταστήσουν τη χώρα παγκόσμιο παίκτη στις πρώτες ύλες που θα κινήσουν την πράσινη μετάβαση, δηλαδή λίθιο, χαλκό, νικέλιο, οικοδομώντας την οικονομία του μέλλοντος.
Όλα αυτές οι επενδύσεις και σχέδια μπορεί να πάνε στράφι αν η ασάφεια στην περιοχή (Ορμούζ, Άντεν) επιμείνει για μήνες ή χρόνια. Και τότε θα βρεθούν ρακένδυτοι φονταμενταλιστές που θα σφάξουν τους πρίγκιπες και τους εμίρηδες, θα πάρουν την εξουσία και θα μετατρέψουν τη Σαουδική Αραβία σε δεύτερο Ιράν. Η πιθανότητα για ένα τέτοιο σενάριο είναι μικρή, δεδομένου ότι το πετρέλαιο αποτελεί αναγκαίο αγαθό παγκοσμίως και η Σαουδική Αραβία είναι πετρελαιοπαραγωγός χώρα, άρα λογικά δεν πρόκειται να ξεμείνει από χρήμα.
Υπό αυτή την οπτική, οι Ιρανοί ενδεχομένως να έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους και την φτωχοποίηση που μπορεί να προκαλέσουν οι επιθέσεις τους στην περιοχή. Φτωχοποιώντας τους άλλους, τους φέρνεις στο επίπεδό σου και μπορείς να τους αντιμετωπίσεις ευκολότερα, ακόμα και να τους κάνεις δικούς σου μέσω του ισλαμικού φονταμενταλισμού.
Ένα τρίτο παράλογο, περισσότερο παράδοξο μάλλον, αν και όχι πολεμικό, είναι η παγκόσμια απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα (άνθρακας, πετρέλαιο, φυσικό αέριο). Λόγω των τελευταίων γεγονότων παρατηρούμε ότι η απεξάρτηση δεν βαίνει καλώς, αφού μία σχετικά μικρή μείωση στην παγκόσμια διάθεση πετρελαίου και φυσικού αερίου προξενεί παγκόσμιους τριγμούς. Πάρα πολλές χώρες δεν έχουν κάνει τίποτε για να απεξαρτητοποιηθούν από τα ορυκτά καύσιμα και αυτό φαίνεται και από τα παγκόσμια στατιστικά.
Πρώτον, η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου δεν σταμάτησε ποτέ να αυξάνεται, με εξαίρεση το 2022 λόγω πανδημίας. Σε αυτό συμβάλλουν και τα πετροχημικά προϊόντα όπως τα πλαστικά. Δείτε την καμπύλη εκεί που λέει: History of Global Oil Consumption.
Δεύτερον, τα πολύ απαραίτητα λιπάσματα για να διατηρείται ο παγκόσμιος πληθυσμός. Το κυριότερο υλικό για την παρασκευή λιπασμάτων είναι η αμμωνία, η οποία παράγεται από άζωτο και υδρογόνο. Αλλά το υδρογόνο προέρχεται από το μεθάνιο, το οποίο αποτελεί το κυρίως συστατικό του φυσικού αερίου.
Τρίτον, η παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας προέρχεται κατά 31,8% από πετρέλαιο, 26,9% από άνθρακα, 23,7% από αέριο, 6,8% υδροηλεκτρική, 4% πυρηνική, 3,3% αιολική, 2,1% ηλιακή, 0,7% γεωθερμική και 0,7% βιοκαύσιμα με στοιχεία του 2022. Πάρτε μάτι αν δεν με πιστεύετε δείτε εδώ.
Η ανθρωπότητα θέλει βούρδουλα για να στρώσει. Είναι προφανές ότι η παγκόσμια ενεργειακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα έχει πάρα πολύ δρόμο ακόμα. Και φαίνεται επίσης ότι πρέπει να μπει στο παιχνίδι και άλλος παράγοντας, δηλαδή οι αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες. Ας ελπίσουμε να μην γίνει κάνα αρθρωτό πυρηνικό ατύχημα και μετατραπεί η Γη στο φεγγάρι του μητρικού πλανήτη των Κλίνγκον στην ταινία Star Trek VI: The Undiscovered Country (1991).
Μ.Μ.
