Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων είναι έτοιμη να παρέχει εξειδικευμένες και σύγχρονες δομές χρηματοδότησης στις ελληνικές επιχειρήσεις, τονίζει σε συνέντευξη στο Liberal ο Γιάννης Τσακίρης, αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, υπογραμμίζοντας τις ευκαιρίες αλλά και τις προκλήσεις για τις ροές χρηματοδότησης που την οικονομία της χώρα μας.
Ο ίδιος στέκεται στις επενδύσεις που προσελκύει η Ελλάδα μέσω των ευρωπαϊκών πόρων και τον ρόλο της ΕΤΕπ για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ιδιαίτερα εν μέσω του σύνθετου γεωπολιτικού σκηνικού στη Μέση Ανατολή.
Ακόμα, υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η συνεργασία των τραπεζών με την ΕΤΕπ και σημειώνει πως πλέον το τραπεζικό σύστημα της χώρας μας «εμφανίζει σαφώς μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με το παρελθόν».
Σχετικά με τους κλάδους της ελληνικής οικονομίας που έχουν τις καλύτερες προοπτικές για προσέλκυση κεφαλαίων, ο κ. Τσακίρης δίνει έμφαση στα παραδοσιακά «πλεονεκτήματα» της χώρας μας (ενέργεια, ΑΠΕ, υποδομές και μεταφορές). Επιπλέον, δίνει έμφαση στο ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην προσιτή στέγαση.
Για την περαιτέρω ενίσχυση του τραπεζικού τομέα στην Ελλάδα, ο ίδιος τονίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη αξιοποίηση σύνθετων χρηματοδοτικών εργαλείων και μακροπρόθεσμων μορφών χρηματοδότησης, ιδιαίτερα για επενδύσεις υψηλής κεφαλαιακής έντασης.
Αναφορικά με τους τρόπους που οι ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να γίνουν περισσότερο bankable, ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ υποστηρίζει πως είναι σημαντικό να περιοριστεί το το επενδυτικό κενό μεταξύ καινοτομίας και χρηματοδότησης, ενισχύοντας την ικανότητα των επιχειρήσεων να προσελκύουν τραπεζικά, θεσμικά και ιδιωτικά κεφάλαια.
Συνέντευξη στον Αλέξανδρο Βέλμαχο
Πώς κρίνει η ΕΤΕπ σήμερα το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ως «επιταχυντή» της χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας; Ποια είναι τα μεγαλύτερα εμπόδια που καταγράφετε;
Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται πλέον σε μια νέα φάση. Διαθέτει ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση, καλύτερη ποιότητα ενεργητικού και σημαντικά μεγαλύτερη δυνατότητα να διοχετεύει χρηματοδότηση στην πραγματική οικονομία.
Η ΕΤΕπ συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη διαδικασία, όχι μόνο ως χρηματοδότης αλλά κυρίως ως καταλύτης επενδύσεων. Μέσα από τις γραμμές χρηματοδότησης προς τις ελληνικές τράπεζες, τις εγγυήσεις και τα εργαλεία επιμερισμού κινδύνου που διαθέτουμε, ενισχύουμε τη δυνατότητά τους να στηρίζουν μεγαλύτερο όγκο επενδύσεων, ιδιαίτερα προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Με αυτόν τον τρόπο λειτουργούμε ως πολλαπλασιαστής της τραπεζικής χρηματοδότησης, μειώνοντας το ρίσκο που αναλαμβάνει το εγχώριο τραπεζικό σύστημα και διευρύνοντας την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε κεφάλαια.
Σήμερα, το βασικό εμπόδιο δεν αφορά τη σταθερότητα ή τη ρευστότητα των τραπεζών. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η χρηματοδότηση πιο σύνθετων, μακροπρόθεσμων και τεχνολογικά απαιτητικών επενδύσεων.
Σε αυτούς τους τομείς απαιτούνται εξειδικευμένες δομές χρηματοδότησης και αποτελεσματικότερη διαχείριση κινδύνου. Εκεί η ΕΤΕπ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EIF) διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, αξιοποιώντας εργαλεία συνδυασμένης χρηματοδότησης δημόσιων και ιδιωτικών πόρων, καθώς και εξειδικευμένους μηχανισμούς επιμερισμού κινδύνου.
Κατά πόσο έχει αποτελέσει game changer η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας από την Ελλάδα για την προσέλκυση κεφαλαίων;
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας αποτελεί αναμφίβολα ένα σημαντικό σημείο καμπής για την ελληνική οικονομία. Έχει επαναφέρει τη χώρα στον επενδυτικό χάρτη των διεθνών θεσμικών επενδυτών και συμβάλλει στη σταδιακή μείωση του λεγόμενου country risk premium.
Για την ΕΤΕπ, αυτή η εξέλιξη διευκολύνει τη μόχλευση κεφαλαίων και τον συνδυασμό ευρωπαϊκών δημόσιων πόρων με ιδιωτικές επενδύσεις σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Στην πράξη, έχει ενισχυθεί η δυνατότητα προσέλκυσης ιδιωτικών κεφαλαίων, κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα της λειτουργίας μας.
Η συμμετοχή της ΕΤΕπ σε ένα έργο λειτουργεί ως ισχυρό σήμα αξιοπιστίας, προσελκύοντας επιπλέον επενδυτές, τόσο από τον τραπεζικό όσο και από τον θεσμικό χώρο. Ωστόσο, η επενδυτική βαθμίδα από μόνη της δεν αρκεί. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι η ύπαρξη ώριμων, καλά σχεδιασμένων και επαρκώς δομημένων επενδυτικών έργων που μπορούν να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τα διαθέσιμα κεφάλαια.
Πώς μπορεί να ενισχυθεί η χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων στη μετά-Ταμείου Ανάκαμψης εποχή; Πόσο κρίσιμος είναι ο ρόλος του ιδιωτικού τραπεζικού συστήματος;
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας υπήρξε ένα εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο για την κινητοποίηση επενδύσεων στην Ελλάδα, καθώς συνδύασε επιχορηγήσεις, δανειακή χρηματοδότηση και ιδιωτικά κεφάλαια σε ένα ενιαίο πλαίσιο, αν και τα περιθώρια για ακόμη μεγαλύτερη απορρόφηση πόρων παραμένουν.
Η ΕΤΕπ είχε και συνεχίζει να έχει κομβικό ρόλο στην υλοποίηση αυτού του μηχανισμού, τόσο ως χρηματοδοτικός εταίρος όσο και μέσω της τεχνικής υποστήριξης που παρέχει για την ωρίμανση και τη σωστή δομή των επενδυτικών έργων. Το βασικό ερώτημα πλέον είναι πώς θα διατηρηθεί η επενδυτική δυναμική μετά την ολοκλήρωση του RRF, όταν δηλαδή δεν θα υπάρχει το ίδιο επίπεδο ευρωπαϊκής δημοσιονομικής στήριξης.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος των τραπεζών παραμένει καταλυτικός, αλλά δεν αρκεί από μόνος του. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο χρηματοδοτικό οικοσύστημα, στο οποίο η ΕΤΕπ μπορεί να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός πυλώνας, παρέχοντας εγγυήσεις, εργαλεία επιμερισμού κινδύνου και λύσεις blended finance που διατηρούν τη ροή επενδύσεων.
Άλλωστε η εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης απέδειξε ότι όταν συνδυάζονται σωστά η χρηματοδότηση, η τεχνική υποστήριξη και η θεσμική συνεργασία, τα αποτελέσματα μπορούν να είναι ιδιαίτερα θετικά. Η πρόκληση είναι αυτή η δυναμική να διατηρηθεί και τα επόμενα χρόνια.
Πώς επηρεάζει η κρίση στη Μέση Ανατολή την Ελλάδα; Υπάρχει κίνδυνος αναζωπύρωσης των «κόκκινων» δανείων ή κάμψης της ζήτησης για δανεισμό;
Οι γεωπολιτικές εντάσεις επηρεάζουν κυρίως έμμεσα την οικονομία, μέσω της μεταβλητότητας στις τιμές της ενέργειας, της αβεβαιότητας στις εμπορικές ροές και της μεγαλύτερης επιφυλακτικότητας στις επενδυτικές αποφάσεις. Σε τέτοιες περιόδους αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο η σημασία ευρωπαϊκών θεσμών όπως η ΕΤΕπ, που λειτουργούν με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και δεν επηρεάζονται από τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις των αγορών.
Η ΕΤΕπ συνεχίζει να στηρίζει επενδύσεις και να συμβάλλει στη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης της Ευρώπης ακόμη και σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας.
Όσον αφορά το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, σήμερα εμφανίζει σαφώς μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με το παρελθόν και δεν διαπιστώνονται ενδείξεις συστημικής επιδείνωσης της ποιότητας των χαρτοφυλακίων.
Είναι πιθανό, ωστόσο, να υπάρξει μια πιο συγκρατημένη ζήτηση για νέα δάνεια, εξέλιξη που μπορεί να αντιμετωπιστεί με κατάλληλα εργαλεία επιμερισμού κινδύνου και τη σταθερή παρουσία θεσμικών χρηματοδοτών όπως η ΕΤΕπ.
Ποιοι κλάδοι έχουν τις καλύτερες προοπτικές για προσέλκυση κεφαλαίων στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια και γιατί;
Οι επενδυτικές προτεραιότητες που στηρίζουμε στην Ελλάδα συμβαδίζουν πλήρως με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές για την πράσινη μετάβαση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Ο ενεργειακός τομέας παραμένει στην πρώτη γραμμή, με έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα δίκτυα μεταφοράς και τα έργα αποθήκευσης ενέργειας, όπου η ΕΤΕπ έχει ήδη ισχυρή παρουσία.
Εξίσου σημαντικές είναι οι υποδομές και οι μεταφορές, καθώς ενισχύουν τη συνδεσιμότητα της χώρας και τη θέση της στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Παράλληλα, πιστεύω ότι η Ελλάδα μπορεί να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στον τομέα της προσιτής στέγασης, έναν τομέα που αποτελεί προτεραιότητα για πολλές ευρωπαϊκές χώρες και αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για όλη την Ευρώπη.
Παράλληλα, μέσω του EIF στηρίζουμε ενεργά το οικοσύστημα καινοτομίας, χρηματοδοτώντας επενδυτικά κεφάλαια που υποστηρίζουν νεοφυείς και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις με υψηλές προοπτικές ανάπτυξης.
Τι χρειάζεται να αλλάξει στον τρόπο που οι ελληνικές τράπεζες δομούν και τιμολογούν τα δάνειά τους;
Οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη κάνει σημαντικά βήματα προόδου τόσο στη διαχείριση και τιμολόγηση του κινδύνου όσο και στη συνολική δομή των χρηματοδοτήσεών τους, υιοθετώντας πιο σύγχρονες τραπεζικές πρακτικές. Το επόμενο βήμα είναι η μεγαλύτερη αξιοποίηση σύνθετων χρηματοδοτικών εργαλείων και μακροπρόθεσμων μορφών χρηματοδότησης, ιδιαίτερα για επενδύσεις υψηλής κεφαλαιακής έντασης.
Στην ΕΤΕπ στηρίζουμε αυτή τη μετάβαση μέσω μηχανισμών συγχρηματοδότησης, εγγυήσεων και τιτλοποιήσεων, που επιτρέπουν στις τράπεζες να αυξάνουν τη χρηματοδοτική τους δυνατότητα χωρίς αντίστοιχη αύξηση των κεφαλαιακών απαιτήσεων. Έτσι ενισχύεται η δυνατότητα του τραπεζικού συστήματος να χρηματοδοτεί περισσότερα έργα, με καλύτερη κατανομή του κινδύνου στον χρόνο.
Τι λείπει από τις ελληνικές επιχειρήσεις για να γίνουν πιο «bankable»;
Το βασικό ζήτημα που εξακολουθούμε να εντοπίζουμε είναι το κενό επενδυτικής ωριμότητας και εταιρικής οργάνωσης.
Πολλές ελληνικές επιχειρήσεις διαθέτουν υγιή δραστηριότητα και σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης, χρειάζονται όμως περαιτέρω ενίσχυση σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης, χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και καλύτερου σχεδιασμού των επενδυτικών τους πλάνων.
Ο Όμιλος της ΕΤΕπ παρεμβαίνει και σε αυτό το επίπεδο, όχι μόνο μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων αλλά και μέσω συμβουλευτικών υπηρεσιών που βοηθούν τις επιχειρήσεις να βελτιώσουν την ποιότητα και την τραπεζική επιλεξιμότητα των έργων τους. Στόχος μας είναι να περιορίσουμε το επενδυτικό κενό μεταξύ καινοτομίας και χρηματοδότησης, ενισχύοντας την ικανότητα των επιχειρήσεων να προσελκύουν τραπεζικά, θεσμικά και ιδιωτικά κεφάλαια.
