Τους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων και κρατών - μελών της Ε.Ε. της περιοχής για ένα άτυπο δείπνο με θέμα τη διεύρυνση και το ευρωπαϊκό μέλλον της περιοχής, θα υποδεχτεί τη Δευτέρας 21 Αυγούστου, στις 20.15, στο Μέγαρο Μαξίμου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η πραγματοποίηση του δείπνου γίνεται με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών από τη Σύνοδο Ε.Ε.- Δυτικών Βαλκανίων και την «Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης», ενώ στην πρόσκληση του Πρωθυπουργού ανταποκρίθηκαν και θα μετάσχουν η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ.
Η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων περιλαμβάνει έξι εταίρους: Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Σερβία και Κόσοβο ( σ.σ. η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου).
Η ΕΕ είναι προσηλωμένη στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, έχει στενούς δεσμούς με τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων και συνεργάζεται με αυτούς σε ορισμένους σημαντικούς τομείς. Η ΕΕ παρέχει επίσης σημαντική βοήθεια και χρηματοδοτική στήριξη στην περιοχή.
Στη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων που πραγματοποιήθηκε το 2003 στη Θεσσαλονίκη, η ΕΕ επιβεβαίωσε ότι το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται εντός της ΕΕ. Τον Ιούνιο του 2022, οι ηγέτιδες της ΕΕ εξέφρασαν την απόλυτη και αδιαμφισβήτητη προσήλωσή τους στην προοπτική προσχώρησης των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ και ζήτησαν να επιταχυνθεί η διαδικασία προσχώρησης.
Διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης
Η διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης είναι η πολιτική της ΕΕ έναντι των Δυτικών Βαλκανίων, η οποία συμβάλλει στην προετοιμασία των εταίρων για ενδεχόμενη προσχώρηση στην ΕΕ. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή είναι χωριστή από τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης στην ΕΕ.
Μέσω της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης, η ΕΕ και οι εταίροι της των Δυτικών Βαλκανίων έχουν θέσει πολιτικούς και οικονομικούς στόχους για την περιοχή με σκοπό τη σταθεροποίησή της και τη δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών.
Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, όλοι οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων έχουν συνάψει συμφωνία σταθεροποίησης και σύνδεσης με την ΕΕ που καθορίζει το γενικό πλαίσιο για τις σχέσεις τους με την ΕΕ.
Η ΕΕ δέχεται στους κόλπους της νέα μέλη μέσω της διαδικασίας διεύρυνσης, εφόσον αυτά ικανοποιούν ορισμένες πολιτικές και οικονομικές προϋποθέσεις. Η διαδικασία ενθαρρύνει δημοκρατικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις στις χώρες που θέλουν να γίνουν μέλη της ΕΕ και προάγει μεγαλύτερη σταθερότητα και ευημερία στην Ευρώπη.
Τα κριτήρια προσχώρησης, ή κριτήρια της Κοπεγχάγης (ονομάστηκαν έτσι από τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης του 1993 στην οποία καθορίστηκαν), αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν όλες οι υποψήφιες χώρες για να γίνουν κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτά είναι:
Πολιτικά κριτήρια: η σταθερότητα των θεσμών που εγγυώνται το δημοκρατικό πολίτευμα, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο σεβασμός και η προστασία των μειονοτήτων
Οικονομικά κριτήρια: λειτουργική οικονομία της αγοράς και ικανότητα αντιμετώπισης ανταγωνιστικών πιέσεων και δυνάμεων της αγοράς
Διοικητική και θεσμική ικανότητα να εφαρμόσουν αποτελεσματικά το ενωσιακό κεκτημένο (σύνολο κοινών δικαιωμάτων) και ικανότητα να αναλάβουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ
Η ικανότητα της ΕΕ να εντάσσει νέα μέλη, διατηρώντας παράλληλα τη δυναμική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, συνιστά επίσης σημαντική παράμετρο.
Υπενθυμίζεται ότι οι υποψήφιες χώρες σήμερα είναι: Μαυροβούνιο, Σερβία, Τουρκία, Βόρεια Μακεδονία, Αλβανία, Ουκρανία, Μολδαβία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη. Επίσης, η Γεωργία έχει υποβάλει αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ.
