Κινδυνεύουν τελικά τα διεθνή χρηματιστήρια και η οικονομία από την κατάσταση στην Μέση Ανατολή; Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό ερώτημα του οποίου η απάντηση δεν είναι ακόμα σαφής. Είναι αλήθεια πως η πλειοψηφία των επενδυτών και αναλυτών των αγορών πιστεύει πως τα χειρότερα έχουν περάσει, πολλοί από αυτούς ούτως ή άλλως δεν είχαν ποτέ φοβηθεί πραγματικά πως η κατάσταση στο πολεμικό μέτωπο θα γίνονταν τόσο άσχημη ώστε να απειλήσει πραγματικά την οικονομία και τις προοπτικές των μετοχών στα χρηματιστήρια.
Η άποψη αυτή ενισχύθηκε τις προηγούμενες εβδομάδες χάρη στην, σε γενικές γραμμές, τήρηση της εκεχειρίας και η σταδιακή αύξηση της ροής φορτίων αργού πετρελαίου, προϊόντων διύλισης πετρελαίου, LNG, πετροχημικών προϊόντων κ.α. από τα Στενά του Ορμούζ.
Έτσι, για πολλούς επενδυτές άρχισαν να «ξεθωριάζουν» η απειλή του πληθωρισμού, μαζί και με το ενδεχόμενο νέων σημαντικών αυξήσεων των επιτοκίων αναφοράς από τις κεντρικές τράπεζες. Το τελευταίο διήμερο όμως αυτές η κατάσταση έγινε λίγο πιο περίπλοκη. Τα νέα εκατέρωθεν χτυπήματα και οι δηλώσεις του προέδρου Τραμπ περί κατάρρευσης της εκεχειρίας προκάλεσαν μία μίνι αναταραχή στις διεθνείς αγορές και η προχθεσινή (Τετάρτη 8 Ιουλίου) συνεδρίαση των διεθνών χρηματιστηρίων ήταν η χειρότερη εδώ και πολύ καιρό.
Η σημαντική άνοδος στην τιμή του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου στις διεθνείς αγορές προβλημάτισαν έντονα τους επενδυτές, οι οποίοι προχώρησαν σε σημαντικές πωλήσεις μετοχών. Ποιοι κλάδοι την πλήρωσαν; Αυτοί που θεωρείται πως πλήττονται περισσότερο από μία ενδεχόμενη αύξηση του ενεργειακού κόστους, από την πιθανή νέα ανοδική κίνηση του πληθωρισμού και από μία σημαντική αύξηση των επιτοκίων αναφοράς. Ειδικά στην Ευρώπη που είναι πιο ευαίσθητη απέναντι στους παραπάνω κινδύνους, οι μετοχές των τραπεζών, πολλών βιομηχανιών, αεροπορικών εταιρειών και άλλων κλάδων, υπέστησαν σοβαρές πιέσεις, ενώ και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού σημαντικές ήταν οι πιέσεις και στις εταιρείες καταναλωτικών προϊόντων λόγω φόβων για μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών.
Περισσότερο ενδιαφέρον έχει όμως να δούμε αν οι επενδυτές αναζήτησαν κάποια ασφαλή καταφύγια. Έτσι όπως είδαμε προχθές την κίνηση στις διεθνείς αγορές, είναι αλήθεια πως δεν μπορέσαμε να διακρίνουμε κάποια σαφή τάση. Το γεγονός πως ανέβηκαν αρκετά οι τιμές των μετοχών του ενεργειακού κλάδου και κυρίως των επιχειρήσεων που ασχολούνται με τα υγρά καύσιμα και ειδικότερα αυτών που λειτουργούν διυλιστήρια, δεν πιστεύουμε πως έχει σχέση με αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων. Απλώς αρκετοί επενδυτές κινήθηκαν προς τις μετοχές που λογικά ευνοούνται από την επιστροφή της έντασης στα Στενά του Ορμούζ και στην αγορά ενέργειας.
Επενδύσεις που παραδοσιακά παίζουν τον ρόλο του καταφυγίου, δεν δικαίωσαν την φήμη τους. Τα πολύτιμα μέταλλα μάλλον υποχώρησαν αντί να ανεβούν, πιθανότατα λόγω των φόβων για αναζωπύρωση του πληθωρισμού και άνοδο των επιτοκίων αναφοράς. Το γεγονός πως ο χρυσός και το ασήμι ανέβηκαν κατά την χθεσινή συνεδρίαση, καθώς οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές κινήθηκαν ελαφρά θετικά, ενισχύει την παραπάνω εκτίμηση. Κάτι παρόμοιο είδαμε και στα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, καθώς την Τετάρτη οι αποδόσεις τους ανέβηκαν την Τετάρτη και υποχώρησαν ελαφρά χθες Πέμπτη. Εδώ πρέπει να επισημάνουμε κάτι που διαβάσαμε σε προχθεσινό άρθρο του Bloomberg.
Σε αυτό είδαμε εκτιμήσεις αναλυτών της Bank of America που απέδωσαν την άνοδο των αποδόσεων των δεκαετών αμερικανικών ομολόγων όχι μόνο στις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και την άνοδο των επιτοκίων αλλά και στην πίεση που έχει αρχίσει να δέχεται η αγορά ομολόγων από το μεγάλο πρόγραμμα δανεισμού των τεχνολογικών κολοσσών. Η παρατήρηση των αναλυτών της Bank of America έχει άμεση σχέση με το γεγονός πως την Τρίτη 7 Ιουλίου η Amazon δανείστηκε από τις αγορές 25 δισεκατομμύρια δολάρια και η ζήτηση από τους επενδυτές ήταν μεν ισχυρή αλλά σαφώς λιγότερο από άλλες φορές. Μία γρήγορη ματιά στην κίνηση των αγορών το προηγούμενο τριήμερο μας δείχνει πως ούτε ο φαρμακευτικός κλάδος ούτε αυτός των επιχειρήσεων κοινής ωφελείας λειτούργησαν σαν ασφαλή καταφύγια. Τι μπορεί να σημαίνουν όλα τα παραπάνω; Δύο μόνο πράγματα.
Ή πως οι επενδυτές δεν αναζήτησαν στην πραγματικότητα ασφαλή καταφύγια γιατί δεν φοβούνται και τόσο πολύ και η πτώση της Τετάρτης ήταν περισσότερο μία νευρική αντίδραση ή πως αυτή την εποχή δεν υπάρχει κάποιο προφανές ασφαλές καταφύγιο στις αγορές, τουλάχιστον με την «παραδοσιακή» έννοια. Πριν συνεχίσουμε, πρέπει να ομολογήσουμε πως παραλείψαμε να πούμε κάτι. Στην προχθεσινή αμερικανική χρηματιστηριακή συνεδρίαση, και μέσα στο αρνητικό κλίμα λόγω της κατάστασης στην Μέση Ανατολή, ο μόνος τομέας, εκτός αυτού των διυλιστηρίων, που έδειξε ανθεκτική συμπεριφορά ήταν αυτός της τεχνολογίας, ο οποίος από ένα σημείο και μετά πέτυχε μία ισχυρή ανάκαμψη και βοήθησε στην μείωση των απωλειών των βασικών χρηματιστηριακών δεικτών.
Είναι δυνατόν να αναζήτησαν εκεί διέξοδο οι επενδυτές που ανησύχησαν από την αύξηση της έντασης στην Μέση Ανατολή; Καθόλου απίθανο, ειδικά αν λάβουμε υπόψη μας πως πολλές μετοχές που έχουν πρωταγωνιστήσει στην μεγάλη κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης έχουν σημειώσει σημαντική πτώση τις τελευταίες εβδομάδες και κάποιες από αυτές, όπως είδαμε χθες (Nvidia: Η πολυτιμότερη μετοχή είναι φθηνότερη από τον μισό S&P 500 | Liberal.gr) διαθέτουν ισχυρά θεμελιώδη στοιχεία.
Επιστρέφοντας στο ερώτημα που θέσαμε πριν λίγο, η δική μας απάντηση είναι ένα μείγμα των δύο ενδεχομένων. Δηλαδή, οι επενδυτές δεν φοβήθηκαν τόσο πολύ για να καταφύγουν μαζικά στις παραδοσιακές λύσεις προστασίας αλλά και για αυτούς που ίσως φοβήθηκαν πολύ, αυτές οι παραδοσιακές λύσεις δεν είναι καθόλου βέβαιο πως είναι κατάλληλες για την τωρινή συγκυρία. Αν όντως αργήσει η υποχώρηση του πληθωρισμού και τα επιτόκια κρατηθούν ψηλά, τότε η αγορά ομολόγων, εταιρικών ή του δημοσίου, δεν φαίνεται πολύ ελκυστική αυτή την στιγμή.
Η ανησυχία για τον πληθωρισμό και τα επιτόκια σίγουρα κάνει διστακτικούς και όσους σκέφτονται τα πολύτιμα μέταλλα, καθώς η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων θεωρείται σε γενικές γραμμές αρνητική για την χρηματιστηριακή πορεία των πολύτιμων μετάλλων. Όσο για τους κλάδους που συνήθως έχουν αμυντική συμπεριφορά, όπως οι φαρμακευτικές εταιρείες και αυτές των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, τα πράγματα δεν είναι πλέον τόσο απλά και χρειάζεται πολύ μελέτη για να βρει κανείς ποιες από αυτές όντως έχουν χαρακτηριστικά που θα τις κάνουν ανθεκτικές αν τα πράγματα χαλάσουν στις αγορές.
Το γεγονός πως σε μία ημέρα έντασης και νευρικότητας οι μόνοι κλάδοι που ξεχώρισαν προς το καλύτερο ήταν αυτός των διυλιστηρίων και αυτός της τεχνολογίας (ή καλύτερα ένα κομμάτι του) μας οδηγεί σε ένα εναλλακτικό συμπέρασμα. Μήπως οι επενδυτές που φοβούνται πως η γεωπολιτική αβεβαιότητα και ο πληθωρισμός θα πλήξουν τα χρηματιστήρια, ελλείψει προφανών ασφαλών λύσεων και εν μέσω έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, στρέφονται σε επενδύσεις που έχουν αυξημένες πιθανότητες μπορεί να δώσουν κέρδη λόγω της καλής πορείας των εταιρειών μέσα σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον; Το λέμε αυτό γιατί τα μεν διυλιστήρια σίγουρα θα κερδίσουν πολλά από μία παρατεταμένη αναταραχή στην Μέση Ανατολή, ο δε τεχνολογικός κλάδος και ειδικά οι εκπρόσωποι του που ασχολούνται με την Τεχνητή Νοημοσύνη έχει σίγουρα ακόμα πολλή ανάπτυξη μπροστά του ακόμα και εν μέσω πολέμου και ανοδικού πληθωρισμού.
Αυτό βέβαια και υπό την προϋπόθεση πως θα είναι ελκυστικές οι τιμές τους, κάτι που στην περίπτωση των εταιρειών τεχνολογίας μπορεί να ισχύει αυτές τις μέρες μετά την σημαντική για πολλές πτώση των προηγούμενων ημερών. Αν οι τιμές στις μετοχές της Τεχνητής Νοημοσύνης πάρουν και πάλι την ανηφόρα, δεν είναι καθόλου σίγουρο πως στο επόμενο επεισόδιο αύξησης της έντασης στην Μέση Ανατολή θα υπάρχουν και πάλι πρόθυμοι αγοραστές.
Δύσκολα πράγματα ομολογουμένως. Δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε πως όσοι επενδυτές, και αυτοί είναι σίγουρα πάρα πολλοί, ψάχνουν τον τρόπο να προετοιμάσουν την άμυνά τους απέναντι στον κίνδυνο του πληθωρισμού, είναι κατά κάποιον τρόπο εγκλωβισμένοι, με τις παραδοσιακές ασφαλείς λύσεις να μην είναι πολύ πειστικές αυτή την περίοδο και τις εναλλακτικές επιλογές σαν αυτές που περιγράψαμε πριν να έχουν σίγουρα σημαντικά στοιχεία κινδύνου. Η αλήθεια είναι όμως πως τα πράγματα στα χρηματιστήρια σπανίως είναι πραγματικά εύκολα.
