«Η ευρωπαική Πράσινη Συμφωνία είναι στην καρδιά της οικονομίας μας. Είναι η απάντηση μας στην ιστορία σ' έναν πλανήτη που βράζει», τόνισε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εκφωνώντας, ενώπιον της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την ετήσια ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης / State of the Union (SOTEU 2023).
Ανακοίνωσε επίσης μια νέα «ευρωπαϊκή δέσμη μέτρων για την αιολική ενέργεια», καθώς οι εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αγωνίζονται με προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένου του πληθωρισμού.
«Θα επιταχύνουμε ακόμη περισσότερο την αδειοδότηση. Θα βελτιώσουμε τα συστήματα δημοπρασιών σε ολόκληρη την ΕΕ. Θα επικεντρωθούμε στις δεξιότητες, την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και τις σταθερές αλυσίδες εφοδιασμού», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Η ΕΕ των 27 χωρών έχει έναν από τους πιο φιλόδοξους στόχους παγκοσμίως για την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ολοκληρώνει έναν νομικά δεσμευτικό στόχο για την παραγωγή του 42,5% της ενέργειας της ΕΕ από ανανεώσιμες πηγές μέχρι το 2030.
Η υπεράκτια αιολική βιομηχανία της Ευρώπης έχει προειδοποιήσει τις κυβερνήσεις ότι δεν είναι αρκετά μεγάλη για να επιτύχει τους στόχους της πράσινης ενέργειας και απαιτεί μια σημαντική αύξηση της πολιτικής στήριξης για να μπει σε τροχιά - ιδίως αν πρόκειται να κατασκευαστούν νέα αιολικά πάρκα στην Ευρώπη.
Οι τελικές επενδυτικές αποφάσεις σε ευρωπαϊκά υπεράκτια αιολικά πάρκα έπεσαν σε χαμηλό 10ετίας το 2022, καθώς αντιμετώπισαν πληθωρισμό ρεκόρ, ραγδαία αύξηση των επιτοκίων, αυξημένα τέλη μίσθωσης του βυθού και ασταθείς αγορές ενέργειας.
Οι επενδύσεις έχουν ανακάμψει έκτοτε, αλλά τα επόμενα χρόνια, οι ευρωπαϊκές δαπάνες που απαιτούνται για την αιολική παραγωγή είναι πιθανό να είναι κάτω από το στόχο, λένε οι αναλυτές. Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο αυξημένης εξάρτησης από εισαγόμενα εξαρτήματα από την Κίνα και αλλού.
«Από την αιολική ενέργεια έως τον χάλυβα, από τις μπαταρίες έως τα ηλεκτρικά οχήματα, η φιλοδοξία μας είναι ξεκάθαρη. Το μέλλον της βιομηχανίας καθαρής τεχνολογίας μας πρέπει να γίνει στην Ευρώπη», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Μπλόκο στα φτηνά ηλεκτρικά αυτοκίνητα made in China
Πρόσθεσε δε την έναρξη έρευνας κατά των επιδοτήσεων για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα χαμηλού κόστους που έρχονται από την Κίνα στην ΕΕ.
«Η τιμή τους διατηρείται τεχνητά χαμηλή με τεράστιες κρατικές επιδοτήσεις. Αυτό στρεβλώνει την αγορά μας», δήλωσε η ίδια
Αναφέρθηκε δε στις ελλείψεις εργατικού δυναμικού στην ΕΕ που αποτελεί το «σημαντικότερο εμπόδιο στην ανταγωνιστικότητα της Ένωσης».
«Εκατομμύρια γονείς -κυρίως μητέρες- αγωνίζονται να συνδυάσουν εργασία και οικογένεια, επειδή δεν υπάρχει φροντίδα των παιδιών. Και 8 εκατομμύρια νέοι άνθρωποι δεν βρίσκονται ούτε στην απασχόληση, ούτε στην εκπαίδευση, ούτε στην κατάρτιση. Είναι ... ένα από τα πιο σημαντικά εμπόδια για την ανταγωνιστικότητά μας», δήλωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
«Επειδή η έλλειψη εργατικού δυναμικού εμποδίζει την ικανότητα για καινοτομία, ανάπτυξη και ευημερία. Επομένως, πρέπει να βελτιώσουμε την πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Το πιο σημαντικό για τους νέους ανθρώπους, για τις γυναίκες. Και χρειαζόμαστε εξειδικευμένη μετανάστευση», είπε.
«Τσάρος» κατά της γραφειοκρατίας
Ανακοίνωσε επίσης τον διορισμό επιτετραμμένου για να βοηθήσει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν τη γραφειοκρατία με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.
«Για κάθε νέα νομοθεσία διενεργούμε έλεγχο ανταγωνιστικότητας από ανεξάρτητο συμβούλιο», δήλωσε.
«Και τον επόμενο μήνα, θα υποβάλουμε τις πρώτες νομοθετικές προτάσεις προς την κατεύθυνση της μείωσης των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο κατά 25%».
Οι εταιρείες σε όλο το μπλοκ έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι η ΕΕ κινδυνεύει να χάσει την καινοτομία λόγω της πολύπλοκης νομοθεσίας της, ιδίως για την ενεργειακή μετάβαση.
Λέσχη κρίσιμων πρώτων υλών
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να επιδιώξει την ολοκλήρωση των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου με την Αυστραλία, το Μεξικό και το νοτιοαμερικανικό μπλοκ Mercosur μέχρι το τέλος του έτους, τόνισε προσθέτοντας ότι θα πρέπει στη συνέχεια να εξετάσει πιθανές συμφωνίες με την Ινδία και την Ινδονησία.
Η επικεφαλής της Επιτροπής δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει επίσης τις εταιρικές σχέσεις της με χώρες για να αυξήσει την πρόσβαση της ΕΕ σε κρίσιμα ορυκτά και δήλωσε ότι το μπλοκ θα μπορούσε να συγκαλέσει μια πρώτη συνάντηση μιας "λέσχης κρίσιμων πρώτων υλών" με τέτοιους εταίρους αργότερα φέτος.
Κρίσιμες τεχνολογίες
H Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια βιομηχανική πολιτική που θα την κρατήσει στην πρώτη γραμμή των κρίσιμων και αναδυόμενων τεχνολογιών και χρειάζεται κοινή χρηματοδότηση από την ΕΕ γι' αυτό.
"Είναι επιτακτική ανάγκη για την οικονομία και την εθνική ασφάλεια να διατηρηθεί το ευρωπαϊκό πλεονέκτημα στις κρίσιμες και αναδυόμενες τεχνολογίες. Αυτή η ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική απαιτεί επίσης κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση", δήλωσε η ίδια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στο πλαίσιο της πρότασής της για την τροποποίηση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ, η Επιτροπή πρότεινε τον Ιούνιο τη δημιουργία της πλατφόρμας "Στρατηγικές τεχνολογίες για την Ευρώπη" (STEP), η οποία θα συμβάλει στην τόνωση των ιδιωτικών επενδύσεων σε κρίσιμες τεχνολογίες.
Το ταμείο STEP, μια πολύ λιγότερο φιλόδοξη εκδοχή του αρχικά προβλεπόμενου Ταμείου Κυριαρχίας της ΕΕ που πρότεινε η Επιτροπή πέρυσι, θα αξιοποιούσε ορισμένα υφιστάμενα κονδύλια του προϋπολογισμού και επιπλέον 10 δισεκατομμύρια ευρώ (10,7 δισεκατομμύρια δολάρια) για να δημιουργήσει επενδύσεις ύψους 160 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Με το STEP μπορούμε να ενισχύσουμε, να μοχλεύσουμε και να κατευθύνουμε τα κονδύλια της ΕΕ για να επενδύσουμε σε όλα, από τη μικροηλεκτρονική μέχρι την κβαντική πληροφορική και την τεχνητή νοημοσύνη. Από τη βιοτεχνολογία έως την καθαρή τεχνολογία. Οι εταιρείες μας χρειάζονται αυτή τη στήριξη τώρα - γι' αυτό ζητώ επιτακτικά να υπάρξει γρήγορη συμφωνία επί της πρότασης προϋπολογισμού μας", δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Δύσκολος ο ενταξιακός δρόμος της Ουκρανίας
Η Ουκρανία έχει κάνει «μεγάλα βήματα» για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2022 που της χορηγήθηκε το καθεστώς της υποψήφιας χώρας, αλλά η πλήρης ένταξη είναι μια διαδικασία που βασίζεται στην αξία της και η σκληρή δουλειά βρίσκεται μπροστά μας, δήλωσε η επικεφαλής του εκτελεστικού οργάνου του μπλοκ .
"Γνωρίζουμε ότι αυτός δεν είναι ένας εύκολος δρόμος", δήλωσε η φον ντερ Λάιεν. "Η ένταξη βασίζεται στην αξία... Χρειάζεται σκληρή δουλειά και ηγεσία. Αλλά υπάρχει ήδη μεγάλη πρόοδος. Είδαμε τα μεγάλα βήματα που έχει ήδη κάνει η Ουκρανία από τότε".
Επίσης δεσμεύτηκε ότι το μπλοκ θα επεκτείνει την ειδική προστασία που παρέχεται στους Ουκρανούς πολίτες που διέφυγαν από τον πόλεμο της Ρωσίας, επαναλαμβάνοντας τη μακροπρόθεσμη δέσμευση του μπλοκ να στηρίξει το Κίεβο..
Οι νομοθέτες χειροκρότησαν όρθιοι καθώς η φον ντερ Λάιεν αφηγήθηκε την τύχη της Βικτώρια Αμελίνα, μιας Ουκρανής συγγραφέως και ακτιβίστριας που χάθηκε στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας αφού παρέδωσε τον γιο της σε ασφαλές μέρος στην Πράγα, πρωτεύουσα της ΕΕ.
Ανάγκη επείγουσας επικαιροποίησης της νομοθεσίας για το μεταναστευτικό
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο μεταναστευτικό, κατά την ετήσια ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης που εκφώνησε σήμερα ενώπιον της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
«Πάντα είχα ακλόνητη πεποίθηση ότι η μετανάστευση πρέπει να αντιμετωπιστεί. Χρειάζεται αντοχή και υπομονετική δουλειά», ανέφερε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συμπληρώνοντας ότι χρειάζεται ενότητα εντός της Ένωσής.
«Αυτό είναι το πνεύμα του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το 'Ασυλο. Όταν αναλάβαμε τα καθήκοντά μας, δεν φαινόταν να υπάρχει κανένας πιθανός συμβιβασμός. Αλλά με το Σύμφωνο, επιτυγχάνουμε μια νέα ισορροπία. Μεταξύ της προστασίας των συνόρων και της προστασίας των ανθρώπων», τόνισε. Εστίασε επίσης στην αντιμετώπιση της διακίνησης ανθρώπων.
«Γνωρίζουμε ότι η μετανάστευση απαιτεί συνεχή δουλειά. Και πουθενά αυτό δεν έχει πιο ζωτική σημασία απ' ό,τι στην καταπολέμηση της διακίνησης ανθρώπων. Προσελκύουν απελπισμένους ανθρώπους με τα ψέματά τους. Τους βάζουν σε θανατηφόρες διαδρομές στην έρημο ή σε βάρκες που είναι ακατάλληλες για τη θάλασσα. Ο τρόπος που λειτουργούν οι διακινητές εξελίσσεται συνεχώς. Αλλά η νομοθεσία μας είναι πάνω από είκοσι χρόνια και χρειάζεται επείγουσα ενημέρωση. Χρειαζόμαστε λοιπόν νέα νομοθεσία και νέα δομή διακυβέρνησης. Χρειαζόμαστε ισχυρότερη επιβολή του νόμου», υπογράμμισε.
Η ίδια σημείωσε ότι «αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή θα διοργανώσει μια διεθνή διάσκεψη για την καταπολέμηση της διακίνησης ανθρώπων. Είναι καιρός να βάλουμε ένα τέλος σε αυτή την σκληρή και εγκληματική επιχείρηση».
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι «κάθε μέρα, βλέπουμε ότι οι συγκρούσεις, η κλιματική αλλαγή και η αστάθεια ωθούν τους ανθρώπους να αναζητήσουν καταφύγιο αλλού». «Η καρδιά μας ματώνει όταν βλέπουμε τις καταστροφικές απώλειες ζωών στη Λιβύη και το Μαρόκο μετά τις βίαιες πλημμύρες και τον σεισμό. Η Ευρώπη θα είναι πάντα έτοιμη να στηρίξει με όποιον τρόπο μπορεί», προσέθεσε.
Παράλληλα, η Πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι το πνεύμα του Συμφώνου έχει μεταφραστεί σε πρακτικές λύσεις, «ήμασταν γρήγοροι και ενωμένοι στην απάντηση στην υβριδική επίθεση που εξαπέλυσε η Λευκορωσία εναντίον μας. Συνεργαστήκαμε στενά με τους εταίρους μας στα Δυτικά Βαλκάνια και μειώσαμε τις παράτυπες ροές. Έχουμε υπογράψει συνεργασία με την Τυνησία που φέρνει αμοιβαία οφέλη πέρα από τη μετανάστευση - από την ενέργεια και την εκπαίδευση, μέχρι τις δεξιότητες και την ασφάλεια. Και τώρα θέλουμε να εργαστούμε για παρόμοιες συμφωνίες με άλλες χώρες. Αυξήσαμε την προστασία των συνόρων. Οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί εμβάθυναν τη συνεργασία τους με τα κράτη μέλη».
- Η πιο άμεση σύνδεση μέχρι σήμερα μεταξύ Ινδίας, Αραβικού Κόλπου και Ευρώπης -
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έκανε επίσης αναφορά στη συμφωνία της G20 για τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης.
«Θα είναι η πιο άμεση σύνδεση μέχρι σήμερα μεταξύ Ινδίας, Αραβικού Κόλπου και Ευρώπης: με σιδηροδρομική σύνδεση, που θα κάνει το εμπόριο μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης κατά 40% ταχύτερο», σημείωσε η Πρόεδρος της Κομισιόν, προσθέτοντας ότι το Global Gateway κάνει πραγματική διαφορά.
Η ομιλία αυτή της κ. φον ντερ Λάιεν είναι η τελευταία στο πλαίσιο της τρέχουσας νομοθετικής εντολής, πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024 και «είναι η ευκαιρία για τους ευρωβουλευτές να αξιολογήσουν την ικανότητα της ΕΕ να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ και να σκιαγραφήσουν το όραμά τους για το μέλλον».
Επίσης, κατά τη συζήτηση για το SOTEU θα διαφανεί και η αξιολόγηση της προόδου που σημειώθηκε στις προτεραιότητες που σκιαγράφησε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν το 2022, οι οποίες, όπως αναφέρεται και στη σχετική ανακοίνωση «συνεχίζουν να αποτελούν πρόκληση», καθώς αφορούν «την απάντηση της ΕΕ στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, τα μέτρα για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους ζωής, την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και την τήρηση του κράτους δικαίου».
