Το πολυτάραχο 2015 έφτασε στο τέλος του. Πολλά σημαντικά γεγονότα πολιτικά, οικονομικά, στρατιωτικά σημάδεψαν το έτος αυτό σε ολόκληρο τον κόσμο. Συρία, Γαλλία, Κίνα, Τουρκία, Ρωσία, Ελλάδα, Ισπανία ήταν ανάμεσα στις εξελίξεις που καθόρισαν την πορεία του 2015, σύμφωνα με το CNBC.
Η προσφυγική κρίση της Συρίας
Οι συγκρούσεις στη Συρία έχουν προκαλέσει το θάνατο πάνω από 220.000 ανθρώπων, σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, με εκατομμύρια πολίτες να έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους καθώς ο πρόεδρος Bashar Assad και οι αντίπαλοί του συνεχίζουν τον αιματηρό πόλεμο.
Έως τις 17 Δεκεμβρίου, υπήρχαν 4,39 εκατ. εγγεγραμμένοι πρόσφυγες στην Τουρκία, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ.
Σε μια σπάνια ένδειξη ενότητας, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε στις 18 Δεκεμβρίου ένα ειρηνευτικό σχέδιο για τη Συρία, με το διεθνή οργανισμό να διαμεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις της συριακής κυβέρνησης και των αντιπάλων της από τις αρχές του Ιανουαρίου.
Το Συμβούλιο επίσης, εξέφρασε τη στήριξή του στις «ελεύθερες και δίκαιες εκλογές… που θα πραγματοποιηθούν εντός 18 μηνών και υπό την εποπτεία των Ηνωμένων Εθνών».
Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στη Γαλλία
Τον Ιανουάριο του 2015, η τρομοκρατία «έφτασε» στο Παρίσι, όταν δυο αδέρφια επιτέθηκαν στα γραφεία του σατιρικού γαλλικού περιοδικού Charlie Hebdo. Ένας ακόμη τρομοκράτης επιτέθηκε σε ένα εβραϊκό παντοπωλείο.
Συνολικά, 17 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε τρεις μέρες, ενώ και οι τρεις ένοπλοι σκοτώθηκαν από την αστυνομία.
Λίγους μήνες αργότερα, το Νοέμβριο, η Γαλλία δέχτηκε ακόμη ένα τρομοκρατικό χτύπημα, με 130 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους σε συντονισμένες επιθέσεις ισλαμιστών στο Παρίσι. Θα μείνει στην ιστορία ως το πιο θανατηφόρο τρομοκρατικό χτύπημα στην Ευρώπη, μετά το χτύπημα τρομοκρατών της Αλ Κάιντα το 2004 στη Μαδρίτη, όπου δέκα βόμβες εξερράγησαν σε τέσσερα τρένα σκοτώνοντας 191 άτομα.
Οι ευρωπαϊκές πόλεις παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού υπό το φόβο παρόμοιων επιθέσεων.
Η χρηματιστηριακή κρίση της Κίνας
Τον Ιούνιο οι αγορές της Κίνας ξεκίνησαν μια χρηματιστηριακή «βουτιά» που συνεχίστηκε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Η πτώση ήρθε έπειτα από έναν χρόνο ισχυρής ανόδου των μετοχών και στον απόηχο σειράς αδύναμων μακροοικονομικών μεγεθών και της υποτίμησης – έκπληξης του γουάν.
Στις 24 Αυγούστου, ο κινεζικός δείκτης Shanghai Composite κατέγραψε απώλειες 8,5%, στη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση από το 2007.
Οι φόβοι μετάδοσης και «ανώμαλης προσγείωσης» της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο οδήγησαν και άλλους δείκτες, όπως τον Nasdaq και τον Dow, σε πορεία διόρθωσης.
Το σκάνδαλο της FIFA
Το κεντρικό διοικητικό όργανο του ποδοσφαίρου, η FIFA, δεν είχε την καλύτερη χρονιά του.
Οι καταγγελίες για εκτεταμένη διαφθορά έπληξαν τον οργανισμό, και στα τέλη του Μαΐου το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ εξέπληξε ανακοινώνοντας ότι παρέπεμψε στις δικαστικές αρχές εννέα στελέχη της FIFA και πέντε στελέχη επιχειρήσεων.
Οι κατηγορούμενοι επιβαρύνονται με μια σειρά από αδικήματα, όπως ο εκβιασμός, η απάτη και το «ξέπλυμα» χρήματος. Το Δεκέμβριο, το υπουργείο Δικαιοσύνης παρέπεμψε ακόμα 19 στελέχη της FIFA.
Επιπλέον, η Επιτροπή Δεοντολογίας της FIFA, απαγόρευσε στους Sepp Blatter και Michel Platini, πρόεδρο της FIFA και πρόεδρο της UEFA αντίστοιχα, την εμπλοκή με το ποδόσφαιρο για οκτώ χρόνια, σχετικά με την υπόθεση καταβολής 2 εκατ. δολαρίων από τη FIFA στον M. Platini το 2011.
Το σκάνδαλο της Volkswagen
Η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία δέχθηκε ισχυρό πλήγμα το Νοέμβριο, όταν ο γερμανικός κολοσσός Volkswagen κατηγορήθηκε από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ για παραβίαση των εκπομπών αερίων στα βενζινοκίνητα οχήματά της.
Στη συνέχεια, η εταιρεία παραδέχθηκε πως οι «παρατυπίες» μπορεί να επηρεάζουν έως και 800.000 οχήματα, ωστόσο το Δεκέμβριο μείωσε την εκτίμηση αυτή στις 36.000.
Η διαμάχη Τουρκίας – Ρωσίας
Οι κάποτε θερμές σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Ρωσίας καταστράφηκαν έπειτα από την κατάρριψη του ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους Sukhoi SU-24 από τουρκικά μαχητικά, με την Τουρκία να επικαλείται παραβίαση εναέριου χώρου.
Ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin αρνήθηκε τις κατηγορίες και περιέγραψε την κατάρριψη ως «μαχαιριά στην πλάτη».
Στον απόηχο του περιστατικού, η Ρωσία επέβαλε κυρώσεις στην Τουρκία, όπως τον περιορισμό ή την απαγόρευση των τουρκικών εισαγωγών σε προϊόντα όπως τα λαχανικά και τα φρούτα. Απαγόρευσε, επίσης, τις πτήσεις μεταξύ των δύο χωρών ενώ ανέστειλε και την ισχύ της συμφωνίας για την ταξιδιωτική βίζα.
«Εάν επιτρέψουμε την παραβίαση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων… τότε η περιοχή δεν θα είναι πλέον περιοχή μας», δήλωσε για το περιστατικό ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan.
Η αποκατάσταση των δεσμών ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κούβα
Έπειτα από πέντε δεκαετίες εχθρότητας, τον Ιούλιο η κομμουνιστική Κούβα και οι ΗΠΑ αποκατέστησαν τις διπλωματικές τους σχέσεις.
Τον Αύγουστο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, John Kerry, επισκέφθηκε την Αβάνα για την επίσημη επαναλειτουργία της αμερικανικής πρεσβείας εκεί.
Το νέο ελληνικό δράμα
Τον Ιανουάριο, ο ΣΥΡΙΖΑ το αριστερό αντιμνημονιακό κόμμα υπό τον Αλέξη Τσίπρα, κέρδισε τις εθνικές εκλογές στην Ελλάδα.
Ακολούθησαν οι πολύμηνες έντονες διαπραγματεύσεις μεταξύ του κόμματος και των πιστωτών της Ελλάδας, κατά τη διάρκεια των οποίων η χώρα δεν κατέβαλε μια δόση χρέους προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Ωστόσο, ο Α. Τσίπρας υποχώρησε και συμφώνησε σε επαχθείς όρους διάσωσης σε αντάλλαγμα ενός δανείου έως και 86 δισ. ευρώ για τα επόμενα τρία χρόνια.
Παρά τη λαϊκή αντίδραση στην Ελλάδα μετά τη συμφωνία, ο Α. Τσίπρας κέρδισε και τις έκτακτες εκλογές του Σεπτεμβρίου. Ο Έλληνας πρωθυπουργός οδεύει προς το 2016 αντιμετωπίζοντας την εφαρμογή των σκληρών οικονομικών μεταρρυθμίσεων σε μια χώρα που έχει υποφέρει σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας της λιτότητας.
Η συμφωνία για την κλιματική αλλαγή
Στο τέλος του έτους, οι παγκόσμιοι ηγέτες κατέληξαν σε μια συμφωνία-ορόσημο για την κλιματική αλλαγή στη συνάντηση κορυφής στο Παρίσι.
Μετά από ένα δεκαπενθήμερο σκληρών διαπραγματεύσεων, σχεδόν 200 χώρες συμφώνησαν και έθεσαν έναν μακροπρόθεσμο στόχο ώστε να διατηρήσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη σε επίπεδα «αρκετά πιο χαμηλά» από τους 2 βαθμούς Κελσίου.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι κυβερνήσεις συμφώνησαν ότι οι παγκόσμιες εκπομπές ρύπων πρέπει να αποκτήσουν ανώτατο όριο «το συντομότερο δυνατόν» και πως κάθε πέντε χρόνια οι κυβερνήσεις θα πραγματοποιούν συναντήσεις για να θέτουν «πιο φιλόδοξους στόχους, όπως απαιτείται από την επιστήμη».
Σχολιάζοντας τη συμφωνία, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Barack Obama ευχαρίστησε «τους ανθρώπους σχεδόν 200 εθνών- μεγάλων και μικρών, ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων - για την συνεργασία στο πλαίσιο αντιμετώπισης μιας απειλής που αφορά όλα τα έθνη».
Το τι ακριβώς θα επιτευχθεί, μένει να φανεί.
To οικονομικό αλλά και το περιβαλλοντικό κόστος της μη λήψης μέτρων για την κλιματική αλλαγή είναι ενδεχομένως τεράστιο. Σύμφωνα με τη Citigroup, η παγκόσμια οικονομία ίσως χάσει έως και 44 τρισ. δολάρια ως το 2060, αν δε ληφθεί κανένα μέτρο παγκοσμίως.
Το πολιτικό αδιέξοδο της Ισπανίας
Η Ισπανία παραμένει χωρίς κυβέρνηση μετά την εκλογική αναμέτρηση του Δεκεμβρίου στην οποία κανένα κόμμα δεν κατάφερε να κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία.
Κανένα από τα δύο μεγάλα κόμματα της χώρας, ούτε το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) του πρωθυπουργού Mariano Rajoy ούτε οι Σοσιαλιστές του Partido Socialista Obrero Espanol (PSOE), κέρδισαν την απαιτούμενη πλειοψηφία για να σχηματίσουν κυβέρνηση.
«Ένα είναι σίγουρο: Ο Rajoy θα δυσκολευτεί πολύ να σχηματίσει κυβέρνηση γιατί πολύ απλά δεν έχει με ποιον να συνεργαστεί πολιτικά, με ποιον να σχηματίσει έναν κυβερνητικό συνασπισμό», δήλωσε στο CNBC ο Antonio Barroso, πολιτικός αναλυτής της συμβουλευτικής εταιρείας Teneo Intelligence.
Αναμφισβήτητα, ο μεγάλος νικητής των πιο σημαντικών εκλογών της χώρας μετά τη μεταπολίτευση ήταν το αριστερό κόμμα Podemos – που στα ισπανικά σημαίνει «μπορούμε» - με ηγετικό στέλεχος τον χαρισματικό πρώην καθηγητή που στράφηκε στην πολιτική, Pablo Iglesias.
Το Podemos, το οποίο συγκροτήθηκε μόλις πέρυσι, κατάφερε να κερδίσει 69 έδρες και ποσοστό 20,66%. Το κεντρώο κόμμα Ciudadanos, που σχηματίστηκε μέσα στο 2015, κέρδισε 40 έδρες, ενώ το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα κέρδισε 123 έδρες και οι Σοσιαλιστές πήραν 90 έδρες.
