Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE κατά τη διάρκεια ομιλίας της στην Άγκυρα:
«Η Τουρκία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες ένοπλες δυνάμεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, η οποία έχει τεράστια σημασία, και πάντα διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο στη Συμμαχία. Αλλά, φυσικά, και στις σχέσεις μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και όπως είπα, αν κοιτάξετε μόνο το πρόγραμμα SAFE, το οποίο ανέρχεται σε 150 δισεκατομμύρια ευρώ — το 35% αυτού του ποσού είναι ένα σημαντικό ποσό, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί, για παράδειγμα, για συνεργασία με την Τουρκία.
Όμως τα 800 δισεκατομμύρια έως το 2030 αποτελούν απόφαση των κρατών μελών — πώς θα επενδύσουν τα κονδύλια για την άμυνα προκειμένου να καλύψουν τα κενά. Υπάρχει, λοιπόν, ευρεία δυνατότητα για πολύ στενή συνεργασία μεταξύ μας».
EU’s von der Leyen at NATO Summit in Ankara:
— Clash Report (@clashreport) July 7, 2026
Türkiye is one of the largest armed forces within NATO, of very big importance, and has always played an important role in the alliance.
But also, of course, in our relationship with the European Union.
And as I said, if you only… pic.twitter.com/rZiuqOSJTY
Ο Τραμπ θα προτείνει στον Ερντογάν την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να διαμηνύσει στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά τη συνάντησή τους στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ότι είναι έτοιμος να προωθήσει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35,
Η κίνηση σηματοδοτεί πλήρη ανατροπή της απόφασης που είχε λάβει ο ίδιος το 2019, όταν η Άγκυρα αποκλείστηκε από το πρόγραμμα λόγω της αγοράς των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400. Η Ουάσιγκτον θεωρούσε τότε ότι η ταυτόχρονη χρήση των S-400 και των F-35 θα μπορούσε να επιτρέψει στη Ρωσία να συλλέξει κρίσιμα στοιχεία για τις δυνατότητες stealth του αμερικανικού αεροσκάφους.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Τραμπ εξετάζει τρόπους να ξεπεράσει τα νομικά εμπόδια, αν και απαιτείται συμμόρφωση με νόμο του Κογκρέσου του 2020, ο οποίος απαγορεύει την πώληση F-35 όσο η Τουρκία διατηρεί τους S-400. Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια μεταβίβασης των συστημάτων σε τρίτη χώρα ή αδρανοποίησής τους.
Παρά τη θετική στάση του Αμερικανού προέδρου απέναντι στον Ερντογάν, η πρωτοβουλία αναμένεται να συναντήσει αντιδράσεις στο Κογκρέσο. Μεταξύ των επικριτών συγκαταλέγεται ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Τζιμ Ρις, ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι «η Τουρκία κυβερνάται από έναν άνθρωπο που καλεί ανοιχτά στην εξόντωση του Ισραήλ», υπενθυμίζοντας επίσης τις εντάσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Τα F-35 που είχε ήδη πληρώσει η Τουρκία παραμένουν αποθηκευμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ εξακολουθούν να ισχύουν οι αμερικανικές κυρώσεις κατά της τουρκικής υπηρεσίας αμυντικών προμηθειών.
Η συνάντηση Τραμπ-Ερντογάν πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων πιέσεων στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, με τον Αμερικανό πρόεδρο να ζητά μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες από τους συμμάχους και να διατηρεί διαφοροποιημένη στάση απέναντι στη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
