Κάλπη που ανοίγει τον δρόμο σε ένα άγνωστο και πρωτόγνωρο σκηνικό για την Κύπρο, που όμως αποτυπώνει τη γενικότερη, και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υποχώρηση των συστημικών δυνάμεων και τον πολυκερματισμό, φαίνεται να είναι αυτή που ανοίγει την Κυριακή το πρωί στις βουλευτικές εκλογές της Κύπρου.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις στέλνουν σήμα υποχώρησης των δύο μεγάλων παραδοσιακών κομμάτων της Δεξιάς και της Αριστεράς, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, και ανάδειξης νέων δυνάμεων σε ρόλο ρυθμιστικό, ενώ μέσα στη γενική ρευστότητα ενισχύονται αντισυστημικά αλλά και μικρά κόμματα.
Οι προβλέψεις των αναλυτών, που κάνουν λόγο για ένα μεγάλο σταυροδρόμι στα πολιτικά πράγματα της Κύπρου, δεν αποκλείουν ότι τα ποσοστά των δυνάμεων εκτός των δύο μεγάλων παραδοσιακών κομμάτων, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, θα ξεπεράσουν ακόμη και το 40%.
Βεβαίως, η Κύπρος έχει Προεδρική Δημοκρατία και τα εκλογικά αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών δεν επιφέρουν οποιαδήποτε αλλαγή στη διακυβέρνηση από τον Πρόεδρο Ν. Χριστοδουλίδη. Όμως, οι συσχετισμοί που θα διαμορφωθούν στη Βουλή θα προϊδεάσουν για το πώς κινείται το εκλογικό σώμα ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028 και, κυρίως, θα επηρεάσουν σημαντικά τα περιθώρια εφαρμογής των πολιτικών σχεδιασμών του Ν. Χριστοδουλίδη, που απαιτούν τη συναίνεση της Βουλής.
Μια φιλικά διακείμενη πλειοψηφία στη Βουλή θα είναι ένα σημαντικό όπλο για τον Ν. Χριστοδουλίδη, ο οποίος έχει εκλεγεί ως ανεξάρτητος αλλά έχει στηριχθεί στον λεγόμενο Ενδιάμεσο χώρο, ο οποίος τώρα δοκιμάζεται σκληρά και, εν μέρει, και στον ΔΗΣΥ, από τον οποίο προέρχεται αλλά με τον οποίο διατηρεί μια πολύ ευαίσθητη και εύθραυστη σχέση.
Σε ένα πολυδιασπασμένο κοινοβούλιο πάντως, παρά τα πολιτικά προβλήματα που θα προκύψουν, μπορεί να δοθεί η δυνατότητα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναζητήσει ισορροπίες και συμβιβασμούς που να συγκροτήσουν πλειοψηφίες ανά περίπτωση, ώστε να μπορέσει να προωθήσει την ατζέντα του τα επόμενα δύο χρόνια της θητείας του. Και φυσικά να εξασφαλίσει την αναγκαία συναίνεση για να χειριστεί τα επόμενα βήματα στο Κυπριακό.
Το 2021 ο ΔΗΣΥ περιορίστηκε στο 27,77% και το ΑΚΕΛ στο 22,34%, ενώ το ΔΗΚΟ υποχώρησε στο 11,29%, μετά και τη διάσπαση που οδήγησε στη δημιουργία της ΔΗΠΑ υπό τον Μάριο Καρογιάν, η οποία εξασφάλισε 6,1%, ενώ η ΕΔΕΚ περιορίστηκε στο 6,72%.
Όμως το ΔΗΚΟ διατήρησε τον παραδοσιακό ρυθμιστικό ρόλο του και αποτέλεσε τον κυρίαρχο παίκτη στον λεγόμενο Ενδιάμεσο χώρο. Οι δημοσκοπήσεις, που δείχνουν ακόμη μεγαλύτερη πτώση των ποσοστών του, όμως, θα αμφισβητήσουν αυτόν τον ρόλο του ΔΗΚΟ, δυσχεραίνοντας έτσι και τους χειρισμούς των δύο μεγάλων κομμάτων. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το άθροισμα του καθενός εκ των δύο μεγάλων κομμάτων, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, με εκείνο του ΔΗΚΟ δύσκολα μπορεί να δώσει πλειοψηφία στη Βουλή.
Μετά τα δύο μεγάλα κόμματα, στην τρίτη θέση φαίνεται σύμφωνα με τις μετρήσεις να καταλαμβάνει το ακροδεξιό ΕΛΑΜ, ενώ με δυναμική εμφανίζονται τα δύο νέα κόμματα, το «Άλμα» και η «Άμεση Δημοκρατία».
Το Άλμα ιδρύθηκε το 2025 από τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη, λίγους μήνες μετά την απόλυσή του από τη θέση του Γενικού Ελεγκτή της Κυπριακής Δημοκρατίας, με σημαία τον πόλεμο κατά της διαφθοράς, αν και ο αρχηγός του έχει δεχθεί πυρά για χειρισμούς στη διάρκεια της θητείας του ως Γενικός Ελεγκτής. Το κόμμα τοποθετείται στο «μεταρρυθμιστικό κέντρο».
Η «Άμεση Δημοκρατία» είναι δημιούργημα του γνωστού 26χρονου YouTuber, Φειδία Παναγιώτου, ο οποίος είχε κατορθώσει να εκλεγεί ευρωβουλευτής και χρησιμοποίησε τη θέση αυτή για να προβάλλει ένα αντισυστημικό προφίλ. Μέχρι τώρα, εκτός από ορισμένες κινήσεις του στο διαδίκτυο που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, ο Φειδίας Παναγιώτου έχει δείξει να έχει απόλυτη σύγχυση για τα σοβαρά θέματα διακυβέρνησης αλλά και του ίδιου του Κυπριακού, χωρίς αυτό να πτοεί τους οπαδούς του, οι οποίοι προφανώς θέλουν να στείλουν μήνυμα απογοήτευσης και διαμαρτυρίας επιλέγοντας αυτή την αμφιλεγόμενη προσωπικότητα.
Από εκεί και κάτω υπάρχουν η ΕΔΕΚ, η οποία διεκδικεί την είσοδο στη Βουλή παρά τις σοβαρές εσωτερικές διχόνοιες και αντιπαλότητες, οι Οικολόγοι, το ΔΗΠΑ αλλά και το Volt.
Το Volt θα επηρεασθεί πάντως σημαντικά από τον τελικό αντίκτυπο που θα έχει στο εκλογικό σώμα η υπόθεση του «σκανδάλου της Σάντη», το οποίο υποτίθεται αποκάλυψε ένας εκ των υποψηφίων του κόμματος και γνωστός για τις αιρετικές του θέσεις δημοσιογράφος Μακάριος Δρουσιώτης.
Το «σκάνδαλο Σάντη», όταν αποκαλύφθηκε προ δύο μηνών από τον συγκεκριμένο δημοσιογράφο — ένα μείγμα πολιτικού, οικονομικού, δικαστικού και ερωτικού σκανδάλου — συγκλόνισε την Κύπρο. Όμως τα πρώτα αποτελέσματα των ερευνών που έχουν γίνει, με τη συνδρομή και του FBI, δείχνουν ότι τελικά το περιβόητο σκάνδαλο, όπως αποτυπώθηκε στη δημόσια σφαίρα, ήταν περισσότερο προϊόν φαντασίας των εμπνευστών του. Και αυτό ίσως προκαλέσει πλήγμα για το Volt.
Στις εκλογές κατέρχονται 19 κόμματα με 753 υποψηφίους, οι οποίοι θα διεκδικήσουν την ψήφο 568.587 εγγεγραμμένων στις έξι εκλογικές περιφέρειες της Κύπρου, μεταξύ αυτών και 859 Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι έχουν τα έγγραφα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι βουλευτικές εκλογές διεξάγονται σε μια κρίσιμη καμπή και για την προεδρία του Ν. Χριστοδουλίδη, που πραγματοποιεί μια πολύ καλή προεδρία της Ε.Ε. αυτό το εξάμηνο, αναβαθμίζοντας την εικόνα της Κύπρου, ενώ φαίνεται να ξεπερνά τα απόνερα από το σκάνδαλο που προέκυψε με τις υποκλαπείσες βιντεοκλήσεις συνεργατών του από υποτιθέμενους επενδυτές.
Το αμέσως επόμενο διάστημα ο Ν. Χριστοδουλίδης θα έχει να αντιμετωπίσει μια σειρά προκλήσεων, με πρώτη αυτή του Κυπριακού. Σύμφωνα με δηλώσεις του ίδιου του Κύπριου προέδρου, ο γ.γ. του ΟΗΕ, Α. Γκουτέρες, θα επιδιώξει να ξεκινήσει μια νέα προσπάθεια επί της ουσίας αυτή τη φορά για το Κυπριακό και όχι απλώς για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, πριν από τη λήξη της θητείας του στο τέλος του 2026.
Βεβαίως, η πληροφορία ότι ο Α. Γκουτέρες έχει λάβει το «πράσινο φως» από τον Τ. Ερντογάν για να προχωρήσει, σηκώνει πολλή συζήτηση, καθώς η τουρκική πλευρά δεν έχει δείξει κανένα σημείο υποχώρησης από την άκαμπτη, σκληρή θέση της λύσης των δύο κρατών ή, διαφορετικά, της αναγνώρισης της «κυρίαρχης ισότητας και του ισότιμου διεθνούς στάτους» του ψευδοκράτους.
Είναι προφανές ότι με μια τέτοια θέση, την οποία στηρίζει συστηματικά και χωρίς καμία παρέκκλιση από την Πενταμερή Διάσκεψη της Γενεύης το 2021 η Τουρκία, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο αισιοδοξίας.
Όμως, σε μια τέτοια διαδικασία η Κύπρος και ο Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης θα χρειάζονται τη στήριξη των πολιτικών δυνάμεων του νησιού αλλά και μια ισχυρή κοινοβουλευτική στήριξη του ίδιου και της κυβέρνησής του. Και αυτό θα το μάθουμε το βράδυ της Κυριακής.
