Του Απόστολου Σκουμπούρη
Με τους καλύτερους δυνατούς οιωνούς ξεκινάει το 2020 για την ελληνική χρηματιστηριακή αγορά, καθώς το ράλι «επιστροφής» και μερικής αποκατάστασης του 2019 επανέφερε στο προσκήνιο της διεθνούς κοινότητας το Χ.Α., ενώ οι πολιτικές της νέας κυβέρνησης αποκατέστησαν σε μεγάλο βαθμό την εμπιστοσύνη, όπως έδειξε η κατακόρυφη μείωση του ρίσκου χώρας.
Μολονότι οι αποτιμήσεις πλέον δεν είναι στο ναδίρ που ήταν στο ξεκίνημα του προηγούμενου έτους, άρα τα περιθώρια για ανάλογο ράλι δεν είναι μεγάλα, εντούτοις το ευρύτερο momentum της ελληνικής οικονομίας που επιστρέφει μετά το 10ετή πτωτικό κύκλο, αναμένεται να επηρεάσει θετικά και το χρηματιστήριο.
Παρά το ράλι του '19, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι (και) το 2020 έχει πολύ καλές προοπτικές, δεδομένου ότι αναμένεται να ωριμάσουν οι οικονομικές πολιτικές της κυβέρνησης, να «κλειδώσουν» deals, να ξεκινήσει το Ελληνικό και να βελτιωθεί περαιτέρω το οικονομικό κλίμα, ίσως σε συνδυασμό με πιθανές αναβαθμίσεις.
Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται μόλις έξι μήνες στην εξουσία και - παρ' ότι ήταν άριστα προετοιμασμένη δείχνοντας από την αρχή αποτελέσματα - σταδιακά οι μεταρρυθμίσεις θα αρχίσουν να αποδίδουν καρπούς, η προσέλκυση επενδύσεων θα ενταθεί παράλληλα με την περαιτέρω αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Άλλωστε, παρά το ράλι του 2019, ο Γ.Δ. εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω και από τις 1.000 μονάδες και πολύ περισσότερο κάτω από τις 1.350 μονάδες που βρίσκονταν το Δεκέμβριο του 2014, λίγο πριν την πτώση της κυβέρνησης Σαμαρά! Και φυσικά, βρίσκεται πολύ πιο κάτω από τις 2.000 μονάδες που διαπραγματεύονταν στις αρχές της δεκαετίας, όταν το ίδιο διάστημα οι διεθνείς αγορές έχουν κέρδη 250%, 300% ή και 400%!
Πλέον, έχοντας υπερβεί και το κομβικό όριο των 900 μονάδων, το ελληνικό χρηματιστήριο μπαίνει στο νέο έτος από καλύτερη βάση, τόσο από τεχνικής άποψης, όσο και από πλευράς ψυχολογίας. Η αγορά έχει αναβαθμισμένο προφίλ, με σημαντική αύξηση της ημερήσιας αξίας συναλλαγών συγκριτικά με παλαιότερα έτη, πιο μεγάλο βάθος, ευρύτερη επιχειρηματική κινητικότητα, εκδόσεις ομολόγων αλλά και αυξήσεις κεφαλαίου.
Τα στατιστικά
Έχοντας ξεκινήσει το έτος από τις 613,30 μονάδες και ολοκληρώνοντάς το στις 916,67 μονάδες, απόδοση που μεταφράζεται σε άνοδο 49,47%, το ελληνικό χρηματιστήριο «επέστρεψε» το 2019, σε μια χρονιά με αύξηση των συναλλαγών, την 4η μεγαλύτερη αύξηση κεφαλαίου στην ιστορία (Lamda Development) και υψηλά 5ετίας, αφήνοντας άριστες παρακαταθήκες για το 2020.
Ο τραπεζικός δείκτης ξεκίνησε τη χρονικά από τις 439,63 μονάδες και την ολοκλήρωσε στις 885,16 μονάδες, επίδοση 101,34%. Συνάμα, το 2019 η κεφαλαιοποίηση του Χ.Α. ενισχύθηκε κατά 16,3 δισ. ευρώ, φτάνοντας πλέον στα 61,66 δισ. ευρώ έναντι περίπου 45 δισ. ευρώ στο τέλος του 2018.
Το ποιοτικό στοιχείο
Ένα… διαφορετικό ποιοτικό στοιχείο σε σχέση με άλλα χρηματιστηριακά ράλι του παρελθόντος, είναι το γεγονός ότι το '19 στην πρωτοκαθεδρία των κερδών ήταν οι τράπεζες και κορυφαία blue chips της πραγματικής οικονομίας και όχι μετοχές της ακραίας περιφέρειας ή μετοχές εταιρειών με αμφίβολη επιχειρηματική υπόσταση.
Αντιθέτως με το ράλι τύπου… ’99, όπου πρωταγωνίστησαν μετοχές της ακραίας περιφέρειας μέσα από έναν… πλειστηριασμό διάδοσης φημών, σεναρίων και δημοσιευμάτων, το 2019, οι μετοχές που ενισχύθηκαν, έχουν και παρελθόν και παρόν και μέλλον.
Οι τράπεζες, προεξοφλώντας ότι – έστω και αργά – επιστρέφουν σταδιακά προς τον πραγματικό τους ρόλο που είναι η ενίσχυση των επιχειρήσεων και της οικονομίας μέσω χρηματοδότησης, ξεχώρισαν έχοντας κέρδη έως 250%! Ο κλάδος βρίσκεται σε διαδικασία «καθαρισμού» των χαρτοφυλακίων του και στην επάνοδό του σε λειτουργική κερδοφορία.
Στο χώρο της πραγματικής οικονομίας, σχεδόν οι μισές μετοχές του Large Cap είχαν εντυπωσιακές ετήσιες αποδόσεις από 30% έως 65%, τέτοιες που καμιά άλλη επενδυτική επιλογή δεν μπορεί να δώσει σε τέτοιο διάστημα! Αυτό, από μόνο του, βάζει ξανά το χρηματιστήριο στις επενδυτικές επιλογές των Ελλήνων, έστω και αν πλέον το λεγόμενο retail – και σχεδόν όλη η επενδυτική γενιά του ’99 – απέχει ίσως για πάντα από τη χρηματιστηριακή ενασχόληση.
Η μετοχή της ΔΕΗ, προεξοφλώντας το «γύρισμα» σε βιώσιμη λειτουργία μέσω εξυγίανσης, αποδείχτηκε η κορυφαία μη τραπεζική μετοχή του Large Cap για το 2019, έχοντας επίδοση κοντά στο 225%!
Κέρδη άνω του 65% είχει η ΓΕΚ Τέρνα, κοντά στο 60% ενισχύθηκε ο ΟΠΑΠ, άνω του 50% οι ΑΔΜΗΕ και ΟΛΠ, ενώ αποδόσεις από 40% έως 50% είχαν μετοχές όπως ΟΤΕ, Lamda Development, Τέρνα Ενεργειακή, Jumbo, ΕΥΔΑΠ και Fourlis. Άνοδο περί το 35% είχε η Μυτιληναίος και η Ελλάκτωρ, ενώ μικρότερα ήταν τα κέρδη για ΕΧΑΕ και Σαράντη.
Με λίγα λόγια, μετοχές της πραγματικής οικονομίας και κυρίως μετοχές του ευρύτερου κλάδου της ενέργειας και των υποδομών βγήκαν στο προσκήνιο και έδωσαν εξαιρετικές αποδόσεις, τέτοιες που κανένα τραπεζικό επιτόκιο, ομόλογο ή άλλου είδους (επίσημο) επενδυτικό project δεν μπορεί να δώσει.
Οι μετοχές που υστέρησαν και ίσως βγουν στο προσκήνιο
Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι παρά το ράλι του ’19, πολλές μετοχές ποιοτικών εταιρειών – ακόμη και της μεγάλης κεφαλαιοποίησης – δεν έχουν ακολουθήσει την άνοδο. Πρόκειται για μετοχές που ενδέχεται να στραφούν οι επενδυτές το νέο έτος και να είναι αυτές που θα στηρίξουν μια ενδεχόμενη επίσης θετική πορεία της αγοράς.
Μολονότι κορυφαία μη τραπεζικά blue chips του Large Cap βρίσκονται ήδη κοντά σε ιστορικά υψηλά ή σε πολυετή ρεκόρ (Jumbo, OTE, ΟΠΑΠ, ΓΕΚ Τέρνα, Τέρνα Ενεργειακή, Lamda Development) υπάρχει μια σειρά μετοχών που υστέρησαν – λιγότερο ή περισσότερο – το 2019.
Μετοχές όπως Motor Oil, ΕΛΠΕ, Τιτάν, Coca Cola HBC, Πλαίσιο, ΕΧΑΕ, Aegean Airlines, Σαράντης κ.α. έμειναν αρκετά πίσω από το «πάρτι», με αποδόσεις πολύ υποδεέστερες του Γ.Δ. αλλά και του συνόλου της αγοράς.
Μάλιστα, Motor Oil, Τιτάν και Πλαίσιο έχουν αρνητικές αποδόσεις, σε μια χρονιά γενικευμένης ανόδου! Συνάμα, οι τράπεζες, παρά το ράλι του 2019, εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τις τιμές που έκαναν τις ΑΜΚ το 2016 (πλην της Εθνικής), οπότε δύναται και το 2020 να πρωταγωνιστήσουν. Σε κάθε περίπτωση, και το 2020 έχει όλες τις παρακαταθήκες να είναι ένα επίσης θετικό για την αγορά έτος, ασχέτως αν τα περιθώρια για παρόμοιες με το '19 αποδόσεις, είναι μικρά.
