Παρατηρώ στα κοινωνικά δίκτυα ότι πολλοί αναρτούν έναν πίνακα στον οποίο η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ από πλευράς αγοραστικής δύναμης. Αυτό αντανακλά την πραγματικότητα.
Η Ελλάδα, όμως, ήταν σχεδόν πάντα μία από τις φτωχότερες χώρες της Ευρώπης, τόσο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο όσο και μετά τη χρεοκοπία του 2010.
Η μοναδική περίοδος κατά την οποία ξέφυγε από τις τελευταίες θέσεις ήταν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων πέρασαν στη σφαίρα επιρροής της Σοβιετικής Ένωσης και οι οικονομίες τους υπέστησαν τις συνέπειες του κομμουνιστικού συστήματος.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όμως, ο κομμουνισμός κατέρρευσε και οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων άρχισαν να αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς.
Τη δεκαετία του ’90, δυστυχώς, η Ελλάδα δεν προχώρησε αρκετά γρήγορα στις ιδιωτικοποιήσεις, στις μεταρρυθμίσεις του Δημοσίου και στο άνοιγμα των αγορών.
Οι μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησε η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη δεν ολοκληρώθηκαν, καθώς η οριακής πλειοψηφίας κυβέρνησή του ανατράπηκε μετά την αποχώρηση του Αντώνη Σαμαρά.
Κατά τη δεκαετία 2010-2020 πολλές πρώην κομμουνιστικές χώρες κατάφεραν να ξεπεράσουν την Ελλάδα σε όρους οικονομικής ανάπτυξης. Αυτό ήταν φυσικό: εκείνες συνέχισαν να αναπτύσσονται με υψηλούς ρυθμούς, ενώ η Ελλάδα έχασε περίπου το 25% του ΑΕΠ της και για μια δεκαετία παλινδρομούσε μεταξύ μνημονίων και αντιμνημονιακών αυταπατών.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση Σπράου-Γιαννίτση δεν προχώρησε εξαιτίας των καθολικών αντιδράσεων τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς. Παράλληλα, η διακυβέρνηση Κώστα Καραμανλή την περίοδο 2004-2009 εκτόξευσε τα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος.
Η Ελλάδα χρεοκόπησε το 2010 και μεγάλο μέρος της δημοσιονομικής εκτροπής της προηγούμενης δεκαετίας συνδεόταν με τη διόγκωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης.
Η Ελλάδα θα μπορούσε σήμερα, αντί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ ως προς την αγοραστική δύναμη, να βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Για να είχε συμβεί αυτό, όμως, θα έπρεπε:
-Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη να είχε ολοκληρώσει τις αποκρατικοποιήσεις που τελικά πραγματοποιήθηκαν με καθυστέρηση 10-20 ετών.
-Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 να είχε εφαρμοστεί η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση Σπράου-Γιαννίτση.
-Την περίοδο διακυβέρνησης Καραμανλή (2004-2009) να μην είχαν εκτροχιαστεί οι δημόσιες δαπάνες και να μην είχαν αποδυναμωθεί τα δημόσια έσοδα.
-Την περίοδο 2009-2010 η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου να είχε λάβει εγκαίρως τα αναγκαία μέτρα για να αποτρέψει τη χρεοκοπία. Με ένα μικρό μέρος των μέτρων που εφαρμόστηκαν αργότερα, η χώρα θα μπορούσε να είχε αποφύγει την κατάρρευση, την απώλεια του 25% του ΑΕΠ και τη δεκαετή καθήλωση.
-Το 2015 να είχαν εφαρμοστεί οι προβλέψεις του λεγόμενου «email Χαρδούβελη» στο πλαίσιο του δεύτερου μνημονίου και να μην είχαν επικρατήσει οι υποσχέσεις περί μονομερούς διαγραφής χρέους και κατάργησης των μνημονίων. Με λίγα λόγια, να είχε αποφευχθεί το τρίτο και πιο επώδυνο μνημόνιο.
Αν είχαν συμβεί όλα τα παραπάνω, η Ελλάδα θα μπορούσε σήμερα να διαθέτει ΑΕΠ ακόμη και διπλάσιο από το σημερινό και να βρίσκεται, από πλευράς αγοραστικής δύναμης, κοντά στη μέση της ευρωπαϊκής κατάταξης αντί για το τέλος της.
Ποιος φταίει λοιπόν για τη φτώχεια μας;
Από την άλλη πλευρά αμφισβητούνται τα θετικά βήματα που κάνει η χώρα τα τελευταία χρόνια γιατί παραμένει ακόμη πολύ χαμηλά σε ό,τι αφορά την αγοραστική δύναμη.
Δεν διαφωνώ πως θα μπορούσε να αναπτύσσεται ταχύτερα. Ο τρόπος είναι απλώς αλλά θα είχε πολιτικό κόστος.
Με λίγα λόγια θα έπρεπε τα χρήματα από την κατανάλωση να ανακατευθυνθούν στην παραγωγή. Θα έπρεπε δηλαδή να μειωθούν δραστικά οι κρατικές και συνταξιοδοτικές δαπάνες. Αν η φορολογία και οι ασφαλιστικές εισφορές ήταν χαμηλότερα, οι καθαρές αμοιβές στελεχών και εργαζόμενων θα ήταν υψηλότερες.
Αν ήταν υψηλότερες θα επέστρεφαν οι υψηλής ειδίκευσης νέοι που έφυγαν και οικονομική ανάπτυξη αντί για 2 και 3% που ήταν τα τελευταία χρόνια θα 7 και 8%.
Η Ελλάδα έχει 2,5-3 εκατ. συνταξιούχους που αποτελούν σημαντικό ποσοστό στα 5,2 εκατ. που ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές. Πόσοι από εμάς θα ψήφιζαν π.χ. μείωση των συντάξεων κατά 50% για να αυξηθούν οι μισθοί όσων εργάζονται και να αναπτυχθεί η οικονομία ταχύτερα;
Πόσοι ψήφισαν το Μάνο ή τον Τζήμερο που ζητούσαν ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις; Το δίλημμα δεν είναι Μητσοτάκης ή Μάνος- Τζήμερος- Φιλελεύθερη Συμμαχία αλλά Μητσοτάκης ή Τσίπρας και λοιπές δυνάμεις της χρεοκοπίας…
📬🖊️ Επιστολές αναγνωστών
«Τα προεόρτια μιας επόμενης χρεοκοπίας»
Αγαπητέ κ. Στούπα,
Διάβασα το άρθρο σας «Τα προεόρτια μιας επόμενης χρεοκοπίας» και έχω υπόψη μου τις προτάσεις Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ για δωρεάν μετακινήσεις.
Πέραν των αντιπαραθέσεων, υπάρχει το οξύτατο συγκοινωνιακό πρόβλημα στο Λεκανοπέδιο Αττικής που ταλαιπωρεί τον κόσμο και πλήττει την παραγωγικότητα χάνοντας πολλές χιλιάδες ώρες στους δρόμους.
Θα πρότεινα τα εξής:
1. Να φτιαχτεί επί τέλους ο αυτοκινητόδρομος Ελευσίνας-Θήβας για χρήση όσων έρχονται από Πελοπόννησο και πάνε πάνω από Θήβα Θεσσαλονίκη κ.λπ., ώστε να αποσυμφορηθεί ο «καταραμένος» Κηφισός.
2. Να προγραμματιστεί η δωρεάν μεταφορά ΟΑΣΑ ως εξής:
Α. Ο ετήσιος Προϋπολογισμός ΟΑΣΑ είναι 400 εκατομμύρια €. Από αυτά 80 με 100 είναι το κόστος έκδοσης, διανομής και (του προβληματικού) ελέγχου των εισιτηρίων. Για τα 320 να επιβληθεί, μέσω ΔΕΗ, τέλος στους κατοίκους και επιχειρήσεις του Λεκανοπεδίου. Πρέπει να είναι ελάχιστη η επιβάρυνση.
Β. Να αυξηθούν τα μέσα μεταφοράς, λεωφορεία, μετρό, τραμ κατά 50% λόγω της αναμενόμενης αύξησης της χρήσης αυτών.
Γ. Το κράτος να χρηματοδοτήσει μέσω των δημόσιων επενδύσεων την εγχώρια Βιομηχανία για να κατασκευάσει τα αναγκαία Λεωφορεία, Άμαξες Μετρό, Τραμ.
Τα παραπάνω θέλουν σοβαρή μελέτη, προγραμματισμό και χρόνο, και όταν θα υλοποιηθούν, τότε και μόνο τότε, θα μπορεί να αρχίσει η δωρεάν μετακίνηση του κόσμου όλου, τουριστών, μεταναστών και από επαρχία συμπεριλαμβανομένων.
Όσα πρόχειρα για άμεσα και δωρεάν είναι δρόμος για την επόμενη χρεοκοπία, το ίδιο και η διατήρηση στο εφιαλτικό συγκοινωνιακό πρόβλημα είναι επίσης ο διπλανός δρόμος για την επόμενη χρεοκοπία.
Αλλά κ. Στούπα, μην ανησυχείτε ότι μόνο η παλαβή Αριστερά με τις πρόχειρες λαϊκίστικες προτάσεις μπορεί να έχει την αποκλειστικότητα να χρεοκοπήσει τη χώρα μας.
Και το συστημικό Κομματικό Πολιτικό Κατεστημένο έχει ήδη δρομολογήσει, με την ασυγκράτητη ακρίβεια τροφίμων, στέγης και ενέργειας, την χρεοκοπία της Ελληνικής Κοινωνίας (με περιτύλιγμα τους άριστους μακρο-οικονομικούς δείκτες). Ήδη είμαστε στον πάτο της ΕΕ πρέπει να αρχίσουμε τη σύγκριση φτώχειας με αφρικανικές χώρες. Σχετική η μελέτη των Daron Acemoglou & James Robinson «Why nations fail» που πραγματεύεται τις καταβολές της ισχύος, της ευημερίας και της φτώχειας.
Συντηρούμε 20 Υπουργεία, 12 είναι αρκετά. 63 μέλη Υπουργικό Συμβούλιο (έλεος!), 300 έδρες βουλευτών, 200 θα είναι υπεραρκετές. 2.590 ΔΕΚΟ και 137 Ανεξάρτητες Αρχές σπάζουν το κοντέρ. Για μια άθλια Δημόσια Διοίκηση. Με πολυπρόσωπες διοικήσεις για όσο το δυνατόν περισσότερα βολέματα. Οι ανάγκες των ανθρώπων του κόμματος είναι πολλές. «Και α και ου και ΔΑΠ νου δου φου κου».
Λεφτά υπάρχουν για το Κομματικό – Πολιτικό Σύστημα. Και τρώνε το καταπέτασμα. Για το λαό υπάρχουν τα γλίσχρα pass. Πού να περισσέψουν λεφτά για να βελτιωθούν έστω λίγο, αλλά ουσιαστικά, οι συντάξεις;
15.6.2026 Ηλίας Εμμανουηλίδης
