H πρόσφατη φρενίτιδα γύρω από την IPO της SpaceX, τη μεγαλύτερη στην ιστορία της Wall Street και η επιτυχημένη αποστολή Artemis II, της NASA, αυξάνουν το επενδυτικό ενδιαφέρον για το διάστημα. Είναι η διαστημική βιομηχανία το επενδυτικό αφήγημα του μέλλοντος, όπως ήταν πριν από 10-15 χρόνια το cloud ή ακόμα πιο πρόσφατα η Τεχνητή Νοημοσύνη;
Σύμφωνα με τη McKinsey η οικονομία του διαστήματος (space economy) ενδέχεται να φτάσει στα 1,8 τρισ. δολάρια το 2035, από 630 δισ. δολάρια το 2023, ωστόσο νεότερες προβλέψεις ανεβάζουν ακόμη περισσότερο τον πήχη. Και μπορεί η SpaceX του Ίλον Μασκ να τραβά πάνω της τα φώτα της δημοσιότητας, ωστόσο υπάρχει επενδυτικό story και σε εκατοντάδες εταιρείες που δεν εκτοξεύουν πυραύλους, ούτε εκπαιδεύουν αστροναύτες.
Παλαιότερα, όποιος άκουγε για επενδύσεις στο διάστημα σκεφτόταν είτε τη NASA, είτε κάτι ουτοπικό, με το μυαλό να πηγαίνει… στον Άρη, αλλά και σε πυραύλους που πολλές φορές δεν καταφέρνουν καν να εκτοξευθούν με επιτυχία. Σήμερα, οι ιδιωτικές επενδύσεις διαδραματίζουν ολοένα και πιο κεντρικό ρόλο με την SpaceX να αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Όπως τονίζει η Morgan Stanley σε έκθεση που δημοσίευσε προχθές, οι ιδιωτικές εταιρείες συνεργάζονται με τη NASA και οι εκτοξεύσεις δορυφόρων και πυραύλων σε τροχιά αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό 20% την τελευταία πενταετία. Την ίδια ώρα οι αποστολές πολλαπλασιάζονται, οι πύραυλοι επαναχρησιμοποιούνται και όλα δείχνουν ότι βρίσκεται εν τη γενέσει του ένα ολόκληρο επενδυτικό οικοσύστημα, στο οποίο δεν κερδίζουν μόνο όσοι στέλνουν αστροναύτες στο διάστημα.
Συμβαίνει κάτι αντίστοιχο, δηλαδή, με την Τεχνητή Νοημοσύνη, όπου η Nvidia, η OpenAI και η TSMC, συγκεντρώνουν τους προβολείς, ωστόσο οι εταιρείες που κατασκευάζουν data centers και οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας, αναδεικνύονται ολοένα και περισσότερο σε κρυφούς πρωταγωνιστές.
Θα μπορούσαμε ίσως να πούμε ότι η οικονομία του διαστήματος βρίσκεται στο σημείο που βρισκόταν το cloud λίγο μετά το 2010, όταν ήταν πασιφανές ότι θα αλλάξει την οικονομία, αλλά δεν ήταν σαφές, για τους πολλούς, το εύρος των κλάδων που θα επωφελούνταν. Θα μπορούσαμε, επίσης, να τη συγκρίνουμε με τη φάση που βρισκόταν η Τεχνητή Νοημοσύνη το 2019, όταν οι επενδύσεις σε υποδομές δεν κυριαρχούσαν στην επικαιρότητα, καθώς δεν είχε ξεκινήσει η μανία που πυροδότησε το chatGPT.
Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, η μαζική ανάπτυξη της διαστημικής οικονομίας οφείλεται σε παράγοντες όπως η μείωση του κόστους εκτόξευσης, λόγω της επαναχρησιμοποίησης των πυραύλων, την αύξηση των κρατικών αμυντικών δαπανών και στη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για δορυφορικές ευρυζωνικές συνδέσεις.
Μόνο η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να δαπανήσει το ποσό-ρεκόρ των 1,5 τρις. δολαρίων για την άμυνα το 2027, συμπεριλαμβανομένης αύξησης 77% στον προϋπολογισμό του διατήματος, από τα 40 δισ. δολάρια, στα 71 δισ. δολάρια. Μάλιστα, μέσω του προγράμματος Artemis, η NASA σκοπεύει να στείλει ξανά ανθρώπους στη Σελήνη το 2028 και να κατασκευάσει βάση για μελλοντικές αποστολές.
Επειδή, λοιπόν, οι επενδυτές συνηθίζουν να αναζητούν τους παίκτες της αγοράς που θα πρωταγωνιστήσουν στο μέλλον, κοιτάζουν πέρα από την SpaceX και σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, με την Morgan Stanley να ξεχωρίζει επτά κατηγορίες εταιρειών και 60 μετοχές εισηγμένων κατά μήκος της διαστημικής οικονομίας.
Η πρώτη κατηγορία αφορά εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε πρώτες ύλες και εξόρυξη κρίσιμων ορυκτών και σπάνιων γαιών. Κάθε δορυφόρος που βρίσκεται σε τροχιά και κάθε πύραυλος που εκτοξεύεται, απαιτεί μεγάλες ποσότητες υλικών όπως το γάλλιο, το γερμάνιο και το βολφράμιο. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι χωρίς αλουμίνιο, χαλκό και σπάνιες γαίες δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη της διαστημικής βιομηχανίας.
Στη δεύτερη κατηγορία βρίσκουμε εταιρείες με εξελιγμένα υλικά και κράματα κατασκευασμένα να αντέχουν σε ακραίες συνθήκες, όπως για παράδειγμα σε θερμοκρασίες άνω των 3.000 βαθμών Κελσίου που αναπτύσσονται στους πυραυλοκινητήρες. Η καινοτομία επεκτείνεται πέρα από τα μέταλλα, με ανθρακονήματα και κεραμικά σύνθετα υλικά να βελτιώνουν τη χωρητικότητα και να μειώνουν το κόστος εκτόξευσης. Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, ένα παράδειγμα είναι η Materion, η οποία έχει δει τις πωλήσεις προς τη διαστημική αγορά να αυξάνονται κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια.
Στο τρίτο γκρουπ είναι οι εταιρείες προωθητικών συστημάτων και καυσίμων, οι οποίες παραδοσιακά ήταν προμηθευτές ενός μείγματος ραφιναρισμένης κηροζίνης με κρυογονικό υγρό οξυγόνο. Σήμερα, οι επαναχρησιμοποιούμενοι πύραυλοι νέας γενιάς περνούν στο μεθάνιο, το οποίο καίγεται πιο καθαρά και απλοποιεί τη συντήρηση μεταξύ των αποστολών.
Η τέταρτη κατηγορία αφορά σε προηγμένους ημιαγωγούς, ηλεκτρονικά συστήματα που λειτουργούν στο διάστημα, επεξεργαστές για επικοινωνίες και πλοήγηση, καθώς και onboard υπολογιστές. Τόσο οι δορυφόροι, όσο και τα υπόλοιπα διαστημικά συστήματα απαιτούν ισχυρούς και ανθεκτικούς επεξεργαστές. Δεν αποτελεί έκπληξη ότι εταιρείες όπως η Nvidia και η Broadcom αναμένεται να πρωταγωνιστήσουν και σε αυτό το πεδίο.
Στην πέμπτη κατηγορία είναι οι εταιρείες εξαρτημάτων και υποσυστημάτων, όπως αισθητήρες, ρουλεμάν και χιλιάδες ηλεκτρονικά εξαρτήματα ακριβείας που χρειάζονται σε κάθε δορυφόρο ή πύραυλο. Εταιρείες όπως η Honeywell που παράγουν κρίσιμα υποσυστήματα που χρησιμοποιούνται στην αεροναυπηγική και στο διάστημα.
Στην έκτη κατηγορία είναι οι κατασκευαστές διαστημοπλοίων και συστημάτων εκτόξευσης, εταιρείες που σχετίζονται πιο άμεσα με το διάστημα, όπως η Rocket Lab και η Redwire, ενώ τέλος, στην έβδομη κατηγορία βρίσκονται οι εταιρείες δορυφορικών υπηρεσιών, data analytics και εκείνες που αξιοποιούν δορυφορικές υποδομές.
