Στις προοπτικές των ελληνικών τραπεζών μετά το ισχυρό πρώτο τρίμηνο του 2026 εστιάζει η Τράπεζα της Ελλάδος στην Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι ο κλάδος εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλή κερδοφορία, ισχυρή ρευστότητα και σημαντικά βελτιωμένους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι πληθωριστικές πιέσεις δημιουργούν ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον για τα πιστωτικά ιδρύματα.
Παράλληλα, η ΤτΕ υπογραμμίζει ότι οι ελληνικές τράπεζες καλούνται να διευρύνουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο πέρα από την παραδοσιακή τραπεζική δραστηριότητα, αναπτύσσοντας υπηρεσίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και νέες πηγές εσόδων, ώστε να διατηρήσουν την ισχυρή κερδοφορία τους τα επόμενα χρόνια.
Νέες πηγές ανάπτυξης
Σύμφωνα με την έκθεση, η περαιτέρω ανάπτυξη των τραπεζών δεν θα βασιστεί αποκλειστικά στις παραδοσιακές εργασίες χορηγήσεων και καταθέσεων, «δείχνοντας» στο ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ενίσχυσης δραστηριοτήτων όπως το bancassurance, η διαχείριση περιουσίας (asset management), οι υπηρεσίες private banking, οι ψηφιακές πληρωμές και γενικότερα οι υπηρεσίες που δημιουργούν επαναλαμβανόμενα έσοδα από προμήθειες.
Η διεύρυνση αυτή του επιχειρηματικού μοντέλου εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων και θα περιορίσει την εξάρτηση των τραπεζών από τα καθαρά έσοδα από τόκους.
Κέρδη, έσοδα και Ταμείο Ανάκαμψης
Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι οι θετικές επιδόσεις του πρώτου τριμήνου «δημιουργούν τις προϋποθέσεις για περαιτέρω βελτίωση της κερδοφορίας στο υπόλοιπο του έτους».
Παρά το γεγονός ότι τα αποτελέσματα επιβαρύνθηκαν από αυξημένα λειτουργικά έξοδα και μη επαναλαμβανόμενα κόστη αναδιάρθρωσης, κυρίως λόγω προγραμμάτων εθελούσιας εξόδου, η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα θετική. Μάλιστα, εάν εξαιρεθούν οι συγκεκριμένες έκτακτες επιβαρύνσεις, οι τράπεζες θα είχαν εμφανίσει ήπια αύξηση της κερδοφορίας τους σε ετήσια βάση.
Παράλληλα, η ΤτΕ σημειώνει ότι οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι των τεσσάρων συστημικών τραπεζών για την αύξηση του δανειακού χαρτοφυλακίου παραμένουν απολύτως εφικτοί. Βασικός μοχλός αποτελεί η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), καθώς και των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου το ένα τρίτο των νέων επιχειρηματικών δανείων συνδέεται με αυτά τα χρηματοδοτικά εργαλεία, γεγονός που μειώνει ουσιαστικά το πραγματικό κόστος χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις.
Ο αναβαλόμενος φόρος
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον αναβαλλόμενο φόρο (DTC). Σύμφωνα με την έκθεση, οι τράπεζες σχεδιάζουν να επιταχύνουν την απόσβεση των οριστικών και εκκαθαρισμένων αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων, αξιοποιώντας την ισχυρή οργανική τους κερδοφορία.
Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας των εποπτικών κεφαλαίων και στη σταδιακή μείωση της εξάρτησης των τραπεζών από τον μηχανισμό του αναβαλλόμενου φόρου.
Η πιστωτική επέκταση
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η συνέχιση της πιστωτικής επέκτασης αποτελεί βασική προϋπόθεση τόσο για τη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας όσο και για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής των τραπεζών.
Οι επιχειρηματικές χορηγήσεις εξακολουθούν να αυξάνονται με ισχυρούς ρυθμούς, στηριζόμενες στις επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, στα μεγάλα έργα υποδομών και στην αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα. Αντίθετα, η στεγαστική πίστη ανακάμπτει με πιο αργούς ρυθμούς, αν και η πολυετής πτωτική της πορεία φαίνεται πλέον να έχει ολοκληρωθεί.
Την ίδια στιγμή, η συνεχής αύξηση των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα ενισχύει τη ρευστότητα των τραπεζών και δημιουργεί πρόσθετα περιθώρια χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας.
Οι πέντε μεγάλες προκλήσεις
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η επόμενη φάση για τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο δεν θα κριθεί από την εξυγίανση των ισολογισμών, αλλά από την ικανότητα των τραπεζών να διατηρήσουν την υψηλή τους κερδοφορία μέσα από οργανική ανάπτυξη.
Οι βασικές προκλήσεις που εντοπίζει είναι
- η διατήρηση της υψηλής κερδοφορίας,
- η περαιτέρω ενίσχυση της πιστωτικής επέκτασης,
- η προστασία της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου απέναντι στις γεωπολιτικές και πληθωριστικές πιέσεις,
- η βελτίωση της λειτουργικής αποδοτικότητας και
- η περαιτέρω ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης μέσω οργανικής δημιουργίας κεφαλαίου.
Παράλληλα, η έκθεση υπογραμμίζει ότι, παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, απαιτείται συνεχής παρακολούθηση της ποιότητας του ενεργητικού, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι υψηλές τιμές ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να επηρεάσουν την ικανότητα αποπληρωμής ορισμένων κατηγοριών δανειοληπτών.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά η Τράπεζα της Ελλάδος, «η τήρηση υψηλών κεφαλαιακών αποθεμάτων, η πιστωτική επέκταση σε συνάφεια με τις αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας, η εφαρμογή συντηρητικών κριτηρίων πιστοδότησης και η περαιτέρω αποκλιμάκωση του κόστους πιστωτικού κινδύνου αναμένεται να συμβάλουν στη διατήρηση της ανθεκτικότητας των ελληνικών τραπεζών».
