Το Fixed Wireless Access (FWA) είναι μια τεχνολογία ασύρματης πρόσβασης που επιτρέπει την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών σε σπίτια και επιχειρήσεις χωρίς να απαιτείται η εγκατάσταση οπτικής ίνας μέχρι τον τελικό χρήστη. Μέσω ειδικού ασύρματου εξοπλισμού και αξιοποίησης διαθέσιμου φάσματος, μπορεί να προσφέρει υψηλές ταχύτητες και αξιόπιστη συνδεσιμότητα. Δεν είναι κάτι νέο, όμως σήμερα, με τον τρόπο που σχεδιάζονται τα δίκτυα και με το διαθέσιμο φάσμα που αξιοποιείται, προσφέρει ιδιαίτερα αξιόπιστα αποτελέσματα. Αυτό που είναι πιο σημαντικό είναι ότι δεν μιλάμε για μια «τυχαία» ασύρματη σύνδεση. Υπάρχει έλεγχος στο δίκτυο, δυνατότητα καθορισμού προτεραιοτήτων και μια συμπεριφορά που μπορεί να είναι προβλέψιμη.
Στην πράξη, το FWA δεν χρησιμοποιείται μόνο για την κάλυψη περιοχών χωρίς οπτική ίνα. Το συναντάμε συχνά σε εταιρικές εγκαταστάσεις, σε εφαρμογές backhaul ή σε περιπτώσεις όπου απαιτείται γρήγορη ανάπτυξη υποδομής. Εκεί είναι που κάνει πραγματικά τη διαφορά. Δεν χρειάζεται να περιμένεις μήνες για έργα εκσκαφών ή αδειοδοτήσεων, ενώ ταυτόχρονα δεν κάνεις εκπτώσεις στην ποιότητα. Για πολλούς, αυτό αποτελεί το βασικό του πλεονέκτημα. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα στους παρόχους να επεκτείνουν την κάλυψη και τη χωρητικότητα του δικτύου τους με ελεγχόμενο και προβλέψιμο τρόπο.
Αν περάσουμε σε πιο απαιτητικά περιβάλλοντα, όπως δίκτυα που σχετίζονται με την ενέργεια ή γενικότερα με κρίσιμες υποδομές η αλλιώς critical networks, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ξεκάθαρα. Εκεί δεν υπάρχει περιθώριο για το «ίσως δουλέψει». Εκεί πρέπει να υπάρχει μια λύση σίγουρη. Και σε αυτό το πλαίσιο το FWA, στέκεται πολύ καλά, ακριβώς επειδή είναι ελεγχόμενο και όχι best-effort.
Από την άλλη πλευρά, λύσεις όπως το Starlink έχουν σίγουρα τον δικό τους ρόλο. Είναι χρήσιμες σε περιοχές όπου δεν υπάρχει καμία άλλη διαθέσιμη υποδομή. Ωστόσο, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η απόδοση μεταβάλλεται και αυτό γίνεται εμφανές σε πιο απαιτητικές εφαρμογές. Επομένως, είναι απλώς μια λύση ανάγκης ή συμπληρωματική επιλογή, και όχι ως βασική υποδομή.
H αλήθεια είναι ότι το FWA στην χώρα μας δεν έχει αξιοποιηθεί στον βαθμό που έχει συμβεί σε άλλες χώρες, όπως για παράδειγμα στην Αμερική, Ιταλία ή την Ισπανία. Στην Ιταλία, όπου το FWA έχει αναπτυχθεί σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, ελληνική τεχνογνωσία έχει συμβάλει καθοριστικά στην υλοποίηση μεγάλων δικτύων πρόσβασης. Ελληνικές λύσεις και συστήματα χρησιμοποιούνται σήμερα σε έργα που εξυπηρετούν εκατοντάδες χιλιάδες συνδρομητές και καλύπτουν σημαντικό μέρος της ιταλικής επικράτειας. Αυτό αποδεικνύει ότι η γνώση και η εμπειρία υπάρχουν. Το ζητούμενο είναι να αξιοποιηθούν περισσότερο και στην ελληνική αγορά.
Στην Ελλάδα η έμφαση έχει δοθεί κυρίως στην ανάπτυξη δικτύων οπτικής ίνας όμως υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου το FWA θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί πιο έξυπνα ώστε να καλύψει κενά γρηγορότερα και με μικρότερο κόστος. Λόγω της μορφολογίας της χώρας, με τα πολλά νησιά, τις ορεινές περιοχές και τους διάσπαρτους οικισμούς, εξακολουθούν να υπάρχουν περιοχές όπου η ανάπτυξη ενσύρματων υποδομών είναι δύσκολη ή οικονομικά ασύμφορη. Το ίδιο ισχύει και για τις λεγόμενες «λευκές περιοχές», όπου η διαθεσιμότητα ευρυζωνικών υπηρεσιών παραμένει περιορισμένη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το FWA μπορεί να προσφέρει μια άμεση και
αξιόπιστη λύση, καλύπτοντας γρήγορα ανάγκες συνδεσιμότητας χωρίς να απαιτούνται εκτεταμένα έργα υποδομής
Θεωρώ επίσης ότι το FWA μπορεί να ανοίξει νέες προοπτικές για τους μικρότερους WISPs της χώρας. Η Ελλάδα διαθέτει αρκετούς τοπικούς παρόχους που γνωρίζουν πολύ καλά τις περιοχές στις οποίες δραστηριοποιούνται και μπορούν να κινηθούν πιο γρήγορα από τους μεγάλους οργανισμούς. Με τη σωστή καθοδήγηση και αξιοποίηση του FWA, μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και δίνοντας περισσότερες επιλογές στους τελικούς χρήστες.
Ένα ακόμη σημείο που αξίζει να τονιστεί είναι ότι το FWA μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στο σήμερα και στο πλήρες fiber. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ανταγωνιστικά προς την οπτική ίνα, αλλά ως εργαλείο που επιταχύνει την κάλυψη και δημιουργεί εμπορικό αποτέλεσμα νωρίτερα. Ένας πάροχος μπορεί να ενεργοποιήσει γρήγορα μια περιοχή, να αποκτήσει πελατειακή βάση και στη συνέχεια, όπου υπάρχει πραγματική ζήτηση, να επενδύσει πιο στοχευμένα σε ενσύρματες υποδομές. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται το ρίσκο, αξιοποιείται καλύτερα το διαθέσιμο κεφάλαιο και ο τελικός χρήστης δεν μένει σε αναμονή. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε αγροτικές, νησιωτικές και ημιαστικές περιοχές, όπου η ταχύτητα υλοποίησης είναι πολλές φορές εξίσου σημαντική με την ίδια την τεχνολογία.
Το FWA δεν είναι απλώς μια εναλλακτική λύση. Σε πολλές περιπτώσεις είναι η πιο πρακτική επιλογή. Προσφέρει ευελιξία, έλεγχο και με τη βοήθεια εργαλείων AI μπορεί να γίνει ακόμη πιο αποδοτικό και «έξυπνο» ως δίκτυο μπορεί να δώσει αποτέλεσμα πολύ κοντά – ή και καλύτερο – από άλλες διαθέσιμες επιλογές. Το μέλλον της συνδεσιμότητας πιθανότατα δεν θα βασίζεται σε μία μόνο τεχνολογία, αλλά σε έναν συνδυασμό λύσεων και το FWA φαίνεται πως θα έχει έναν πολύ πιο σημαντικό ρόλο απ’ όσο πολλοί πίστευαν μέχρι σήμερα.
*Ο Ιωάννης Παπαδόπουλος είναι Business Consultant σε διεθνή εταιρεία τηλεπικοινωνιακών λύσεων, με αντικείμενο τα ασύρματα δίκτυα και την αναπτυξη λογισμικου.
