Το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών στην Κύπρο δεν ανέτρεψε τον βασικό άξονα του πολιτικού συστήματος, αλλά ανέδειξε νέες ισορροπίες και κρίσιμες μετατοπίσεις. Ο Καθηγητής Διεθνούς Στρατηγικής και Ασφάλειας και επικεφαλής του think tank Strategy International, Μάριος Ευθυμιόπουλος, μιλώντας στο Liberal, εκτιμά ότι ο ΔΗΣΥ άντεξε πολιτικά, διατηρώντας τον ρόλο του ως βασικού κόμματος εξουσίας, ενώ η Αννίτα Δημητρίου βγαίνει ενισχυμένη ενόψει των επόμενων πολιτικών αναμετρήσεων.
Παράλληλα, ο κ. Ευθυμιόπουλος αναλύει την άνοδο του ΕΛΑΜ, την είσοδο του Φειδία Παναγιώτου στη Βουλή και το μήνυμα που στέλνει η κυπριακή κοινωνία απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι το μείζον ζήτημα παραμένει το Κυπριακό, με την Τουρκία να ποντάρει στο χρόνο και την Αθήνα με τη Λευκωσία να καλούνται να κινηθούν με μεγαλύτερο στρατηγικό συντονισμό.
Συνέντευξη στον Χρήστο Θ. Παναγόπουλο
Ποιο είναι το βασικό πολιτικό μήνυμα των σημερινών βουλευτικών εκλογών στην Κύπρο;
Επιχειρώντας μια πρώτη ανάλυση, θα έλεγα πως τα κόμματα εξουσίας βγαίνουν κερδισμένα, τα μικρά κόμματα εναλλάσσονται με άλλα νέα κόμματα και βεβαίως η πολιτική, δεδομένων των εξελίξεων και των προκλήσεων, δείχνει ότι ο κόσμος θέλει ακόμη να έχει τα ίδια κόμματα εξουσίας. Και, χρονικά, πιθανώς να μη φαντάζει τόσο εύκολο τελικά να γίνει κάτι διαφορετικό.
Το αποτέλεσμα δείχνει άνοδο νέων και αντισυστημικών σχηματισμών, αλλά και ενίσχυση του ΕΛΑΜ. Πόσο πρέπει να ανησυχεί η Λευκωσία για τη μετατόπιση μέρους του εκλογικού σώματος προς πιο σκληρές ή πιο αντισυστημικές επιλογές;
Δεν μπορεί να πει κανένας ότι είναι αντισυστημικά όλα αυτά. Παραδείγματος χάρη, ο Φειδίας δεν είναι απαραίτητα αντισυστημικός. Είναι αντιδραστικός σε ένα κομμάτι του κυπριακού Ελληνισμού, το οποίο πιστεύει ότι οι αντίστοιχες αλλαγές που έπρεπε να έχουν γίνει και δεν έχουν γίνει αποτελούν πολιτική πραγματικότητα. Είναι ένα μέρος του κυπριακού Ελληνισμού που επηρεάζεται και από τα κοινωνικά δίκτυα και από ευχολόγια.
Όσον αφορά το Άλμα του κ. Μιχαηλίδη, δεν δείχνει αντισυστημικό, γιατί ο ίδιος ο Μιχαηλίδης είπε ότι δεν θα πορευθεί με τα μπλοκ των κεντρικών κομμάτων, που πάντοτε παίζουν ρόλο, δηλαδή το ΔΗΚΟ, τον ΔΗΣΥ, αλλά πλέον και το ΕΛΑΜ. Άρα θα παίξει έναν ρόλο κεντροσοσιαλιστικό, έναν ρόλο που θα μιλάει για περισσότερη δημοκρατία, με την έννοια της πιο ευνομούμενης πολιτείας.
Βεβαίως, έχει κάνει μια πάρα πολύ καλή αρχή, γιατί κέρδισε και το κόμμα του Φειδία, το οποίο υποχώρησε σε σχέση με αυτό που αναμενόταν αρχικά. Και βέβαια υπάρχει και το ΕΛΑΜ, το οποίο δείχνει ότι είναι ένα κόμμα σταθερό, με σταθερή άνοδο, γύρω στο 3,9% με 4%. Άρα βγαίνει κερδισμένο και όχι απαραίτητα χαμένο από συγκεκριμένες περιοχές.
Παράλληλα, αυτό εκφράζει όχι μόνο τη δυσαρέσκεια για το τι κάνει ο ΔΗΣΥ ή τι κάνει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σε σχέση κυρίως με το Κυπριακό, αλλά και ζητήματα που αντικατοπτρίζονται στην παράνομη μετανάστευση, στην εγκληματικότητα και γενικότερα σε θέματα που αφορούν άμεσα την ασφάλεια της χώρας. Και η πραγματικότητα λέει ότι δεν έχουν σκύψει όλοι επαρκώς στα ζητήματα ασφαλείας. Δεν μιλάμε μόνο για τα αμυντικά, αλλά και για τα πολιτικά ζητήματα ασφαλείας, τα οποία μετέτρεψαν το ΕΛΑΜ σε ένα κόμμα που βγαίνει τρίτο στη Βουλή.
Η πολυδιάσπαση είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο αυτών των εκλογών: 19 συνδυασμοί, 752 υποψήφιοι και μια Βουλή που φαίνεται πιο κατακερματισμένη. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό;
Δεν συμφωνώ ότι είναι κατακερματισμένη. Θα ήταν κατακερματισμένη αν ήταν μέσα και το Volt, αν ήταν μέσα και οι Οικολόγοι, αν ήταν μέσα και η ΕΔΕΚ. Άλλαξαν τα κόμματα. Αυτό είπα στην αρχή. Έφυγε η ΕΔΕΚ, έφυγε η ΔΗΠΑ του Καρογιάν και πήραν τη θέση τους ο Φειδίας και το Άλμα. Το Volt δεν βγήκε, δεν έπιασε τα ποσοστά που έμεναν να πιάσει. Ήταν πραγματικά ένα εναλλακτικό κόμμα, αλλά δεν έπιασε καθόλου τα ποσοστά που ανέμενε. Κι αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι η Κύπρος είναι μια χώρα με πολύ συγκεκριμένο δημογραφικό και με πολύ συγκεκριμένους ψηφοφόρους, οι οποίοι δείχνουν ότι, ανεξαρτήτως του τι λένε και τι πιστεύουν, στο τέλος της ημέρας ψηφίζουν θεσμικά τα παραδοσιακά κόμματα της λεγόμενης εξουσίας.
Η εξουσία συνεχίζει να είναι επικεντρωμένη σε δύο βασικά κόμματα και μάλιστα είναι ενισχυμένα στην πραγματικότητα. Και θα εξηγήσω γιατί: Κατ’ αρχάς, σε σχέση με τον ΔΗΣΥ και τη διάσπαση με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, που κατήλθε τελικά ανεξάρτητος, και με το γεγονός ότι είχαμε εν μέσω αυτής της κατάστασης πολέμους με Ρωσία και Ουκρανία, πόλεμο στη Μέση Ανατολή – αλλά και γενικότερα την οικονομική ακρίβεια, το να καταγράφει ο ΔΗΣΥ μια μικρή πτώση της τάξης του 0,8% είναι στην πραγματικότητα απόλυτο τίποτα. Δηλαδή, στον ΔΗΣΥ είναι κερδισμένοι.
Το δε ΑΚΕΛ βγήκε ενισχυμένο με περίπου 1,4%. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο κόμματα συνεχίζουν να είναι κόμματα εξουσίας. Τώρα, ο κατακερματισμός εξηγείται, αν πάρουμε τα μικρά κόμματα που πλέον δεν μπαίνουν στη Βουλή: Είναι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό που συνεπάγεται ότι αν προσθέσεις ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ, Volt και άλλα, υπάρχει πράγματι κατακερματισμός. Αυτό συνεπάγεται ότι, αν τα μικρά κόμματα ήθελαν να μπουν στη Βουλή, θα έπρεπε να είχαν κάνει τουλάχιστον ένα, αν όχι δύο, κοινά σχήματα. Αυτό θα συνέβαλλε στο να μη λάβουν τόσο μεγάλο ποσοστό ούτε τα καινούργια ούτε τα κόμματα εξουσίας και πιθανώς να είχαν πολύ καλύτερες επιλογές αυτή τη στιγμή. Στην πραγματικότητα, όταν το ποσοστό μεταφράζεται σε έδρες, θα δείτε μια πολύ αναμενόμενη εικόνα: 17 (ΔΗΣΥ), 15 (ΑΚΕΛ), 8 (ΕΛΑΜ), 8 (ΔΗΚΟ), 4 (ΑΛΜΑ) και 4 (ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΥΠΡΟΥ). Τα νούμερα αυτά είναι κατανεμημένα έτσι ώστε να υπάρχει μια σταθερότητα.
Τις τελευταίες μέρες υπήρχε μια πολιτική συζήτηση, όπου όλοι ρωτούσαν αν θέλουμε αστάθεια ή σταθερότητα. Εν τέλει, ο κυπριακός Ελληνισμός κατανοεί ότι πρέπει να υπάρχει συνέχεια στη νομοθετική αναρρύθμιση και διαρρύθμιση της συνέχειας του κράτους. Βεβαίως, εδώ αλλάζουν κάποια συστατικά. Το ΔΗΚΟ θα συνεργάζεται πολύ έντονα με τον ΔΗΣΥ και πιθανώς και με το ΕΛΑΜ. Αν ο ΔΗΣΥ κλείσει την πόρτα στο ΕΛΑΜ, τότε θα έχει το ΔΗΚΟ και σε κάποια ζητήματα θα πρέπει να συνεργάζεται με το ΑΚΕΛ. Υπάρχουν και απλά πράγματα, στα οποία τα δύο κόμματα εξουσίας βρίσκουν κοινή θέση μεταξύ του.
Τώρα, μεγάλο καινούργιο ζήτημα είναι ποιος θα είναι ο Πρόεδρος της Βουλής. Πρέπει να πούμε επίσης ότι το συνταγματικό δίκαιο της χώρας είναι πολύ διαφορετικό από το Σύνταγμα της Ελλάδος. Καταρχήν, είναι προεδρική δημοκρατία και όχι προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία. Εδώ εκλέγονται τα κόμματα που νομοθετούν και πηγαίνουν προς ψήφιση και συμφωνία από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή όχι.
Το λέω αυτό επίτηδες, γιατί η πρόεδρος της Βουλής και του ΔΗΣΥ, Αννίτα Δημητρίου, είπε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέπεμψε νομοσχέδια, επειδή δεν τα υπέγραψε. Με λίγα λόγια, τα πήγε στην επόμενη Βουλή. Άργησαν πολλά πράγματα να περάσουν, όχι μόνο γιατί δεν υπήρχε συμφωνία, αλλά και γιατί πιθανώς θεωρήθηκε ότι θα υπήρχε μια νέα Βουλή πιο κατακερματισμένη. Αυτό συνεπάγεται ότι μπαίνουμε πολύ γρήγορα και πολιτικά πολύ άγρια στη συζήτηση για το ποιοι θα είναι οι υποψήφιοι για την Προεδρία της Δημοκρατίας, μαζί πιθανώς και ο ίδιος ο Πρόεδρος.
Η είσοδος της Άμεσης Δημοκρατίας και του Φειδία Παναγιώτου στην κυπριακή Βουλή τι σηματοδοτεί; Πρόκειται για ψήφο διαμαρτυρίας, για πολιτική έκφραση της γενιάς των social media ή για την αρχή ενός νέου μοντέλου πολιτικής συμμετοχής στην Κύπρο;
Όχι, δεν χρειάζεται τόσο μεγάλη επεξήγηση και τόσο μεγάλη ανάλυση. Είναι επιφανειακή η κατάσταση, για να κατοπτρίσει μέσα στην Κυπριακή Βουλή αυτό που λέει ότι «ό,τι γίνεται δεν είναι σωστό» και ότι γενικότερα κατηγορούν τα πάντα. Βρήκαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να το κάνουν αυτό. Παρ’ όλα αυτά, ο Φειδίας, αν και έχει πέσει στο ποσοστό που έχει, δεν παύει να βγαίνει κερδισμένος, γιατί από το πουθενά βγάζει τέσσερις βουλευτές.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο Φειδίας Παναγιώτου θα είναι στη Βουλή. Αν επιλέξει να είναι στη Βουλή, βάσει του κυπριακού νόμου πρέπει να γίνουν ξανά εκλογές, γιατί πρέπει να παραιτηθεί από το Ευρωκοινοβούλιο για να ηγηθεί της ομάδας του, και πρέπει να εκλεγεί και αυτό θα κοστίσει κάποια εκατομμύρια. Το δεύτερο είναι ότι, αν δεν το κάνει, ποιος θα ηγηθεί των τεσσάρων βουλευτών και κατά πόσο αυτοί γνωρίζουν το πραγματικό νομικό πλαίσιο.
Ο κόσμος πολλές φορές δεν συνειδητοποιεί ότι το νομοθέτημα για την προστασία, τη θωράκιση και την ανάταξη μιας χώρας είναι μέρος της δημοκρατίας. Οφείλουμε όλοι να γνωρίζουμε νομοθετικές ρυθμίσεις και διαδικασίες και να τηρούμε τον νόμο κατά γράμμα, γιατί αυτό είναι το Σύνταγμά μας. Οτιδήποτε αντιδραστικό ή καταστροφικό, από οποιονδήποτε κι αν γίνεται, δεν μπορεί να λειτουργήσει.
Γι’ αυτό και το Άλμα, ως παράδειγμα, έκανε την υπέρβαση και πέρασε τον Φειδία. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι θα κάνουν απαραίτητα σωστή δουλειά, αλλά γνωρίζει τις νομοθετικές ρυθμίσεις και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαβάζονται και να διαμορφώνονται οι αποφάσεις αντί των συζητήσεων.
Αυτό που πρέπει να γνωρίζει ο κ. Παναγιώτου είναι ότι πρέπει να σοβαρευτεί. Και μάλιστα είχα πει ιδιωτικά, σε πολλές περιπτώσεις σε φίλους, ότι να δείτε που μια μέρα ο κ. Παναγιώτου, από εκεί που είναι με τα μπλουζάκια, θα φορέσει και κουστουμάκι. Και σήμερα, στην ψήφο του, φορούσε κουστούμι. Δεν φορούσε γραβάτα, αλλά φορούσε κουστούμι. Συνειδητοποίησε, μετά από όλα αυτά που έγιναν και τα debate, ότι πρέπει να σοβαρευτεί.
Ιδανικά, αν δεν το κάνει, θα χαθεί και θα βάλει επίσης τη χώρα σε μια πολύ μεγάλη δυσκολία κόστους, για να γίνουν νέες εκλογές. Γιατί ο κ. Φειδίας δεν ήξερε αν πρέπει να παραιτηθεί ή όχι. Ήθελε να το παίξει ασφαλής. Άρα, εκ του ασφαλούς, κάνοντας πολιτική που δεν γνωρίζεις, μπορεί να μη γνωρίζεις το ρίσκο. Όταν όμως έρχονται τα πράγματα στην πραγματική αγορά, τότε τα πράγματα αλλάζουν εναντίον σου. Όποιος κι αν είναι στη θέση του, πρέπει να έχει πολιτική σοβαρότητα. Την ελευθερία του λόγου την έχει. Σε μια δημοκρατία εκφράζει ένα κομμάτι του λαού. Βεβαίως, όμως, πρέπει να έχει πολιτική σοβαρότητα, ωριμότητα και παιδεία – όχι απαραίτητα μόρφωση – για να μπορέσει να κάνει το επόμενο έργο. Από εδώ και πέρα ο δρόμος είναι ανοιχτός για τέσσερα άτομα, αλλά πρέπει να μας πει αν θα πάει ή δεν θα πάει.
Εν τέλει, τα πράγματα στην κεντρική εξουσία αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν: ποιος θα είναι υποψήφιος, βάσει και του τι θα κάνει ο ΔΗΣΥ και βάσει άλλων επιλογών. Η πραγματικότητα λέει ότι ο κόσμος ήθελε να ψηφίσει τη συνέχιση τέτοιων ή ανάλογων πολιτικών, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο, άλλοτε με αυτή την τακτική και άλλοτε χωρίς αυτή την τακτική, για έναν και μόνο λόγο: η Κύπρος είναι ευρωπαϊκή χώρα και πλέον είναι ταγμένη και στον δυτικό άξονα. Από ό,τι φαίνεται, η πλειοψηφία το αναζητά αυτό. Δεν είναι η πλειοψηφία μόνο με την έννοια του ΔΗΣΥ, είναι και άλλα κόμματα.
Το αποτέλεσμα πιέζει τα κόμματα του κέντρου και ειδικά όσα στηρίζουν τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη. Μπορεί αυτή η κάλπη να θεωρηθεί πρόωρο τεστ για τις προεδρικές εκλογές του 2028;
Είναι πολύ φυσιολογικό ο Πρόεδρος να έχει φθορά. Οποιοσδήποτε κι αν ήταν Πρόεδρος, θα είχε φθορά. Τις τελευταίες μέρες φάνηκε να πιέζεται, αλλά παρ’ όλα αυτά, αν δεν κατέρρευσε και δεν υποχώρησε, είναι γιατί το έπαιξε ανεξάρτητος και συνεχίζει να είναι ενωτικός. Ο ΔΗΣΥ όχι μόνο συνεχίζει να είναι ενωτικός, αλλά θα έχει τον πρώτο λόγο και πιθανώς θα είναι ο πρώτος υποψήφιος απέναντι στον κ. Χριστοδουλίδη.
Επίσης, κάτι σημαντικό είναι ότι το ΕΛΑΜ θα παίξει βασικό ρόλο στο πώς θα αναμορφώσει την πολιτική του. Άλλοι το έχουν κατηγορήσει ότι πολλές φορές βλέπει με λαϊκισμό τις πολιτικές, άλλες φορές όχι. Η πραγματικότητα όμως λέει ότι το ΕΛΑΜ θα παίξει μικρό ή μεγάλο ρόλο, γιατί το ποσοστό του είναι αρκετά σεβαστό. Άρα αναζητά ένα είδος εξουσίας. Θα κατεβάσει δικό του υποψήφιο; Τι θα κάνει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών; Όλα αυτά αντικατοπτρίζουν τον κ. Χριστοδουλίδη, ο οποίος έχει την πολιτική γνώμη να πάρει συγκεκριμένες αποφάσεις, αλλά πρέπει και ο ίδιος να δείξει έργο.
Το έργο δεν φαίνεται μόνο με πολιτική επικοινωνία και στρατηγική συνεργασία. Φαίνεται με υποδομές, με ανάπτυξη, με ποιότητα ζωής, με την αντιμετώπιση της ακρίβειας και της μετανάστευσης, με την υγεία που χρειάζεται επενδύσεις σε νοσοκομεία, με την παιδεία που πρέπει να είναι πολύ πιο ισχυρή και βαθυστόχαστη, και με επενδύσεις σε όλα τα επίπεδα. Πρέπει επιτέλους να υπάρχει ξεκάθαρη σκέψη και στα ζητήματα που αφορούν το Κυπριακό. Δεν είναι τυχαίο ότι είπε πως μέχρι τον Νοέμβριο θα αρχίσει να έρχεται με κάποιες θέσεις και προτάσεις για το Κυπριακό, ώστε να το καθορίσει και να το παίρνει ως ενωτικό μέτρο προς τις εκλογές.
Σε μια περίοδο που το Κυπριακό παραμένει ανοιχτό, η Τουρκία επιμένει στη λύση δύο κρατών και η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται σε γεωπολιτική ένταση, πόσο σημαντική είναι η σύνθεση της νέας Βουλής για τη στρατηγική γραμμή της Κυπριακής Δημοκρατίας;
Η Βουλή συγκροτεί την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και την Επιτροπή Άμυνας, μεταξύ άλλων. Οι βουλευτές από όλα τα κόμματα συμφωνούν ότι πρέπει να φύγουν οι έποικοι, αλλά πρέπει να υπάρχει και μια βιώσιμη λύση στα δεδομένα της πλειοψηφίας. Η μειοψηφία επίσης συμφωνεί ότι πρέπει να υπάρξει αλλαγή πολιτικής ρότας σε σχέση με το Κυπριακό, με την έννοια της τακτικής διαπραγμάτευσης και περισσότερης ουσίας.
Η πραγματικότητα λέει όμως ότι το Κυπριακό είναι ένα πολύ δύσκολο και άλυτο ζήτημα, το οποίο πρέπει να λυθεί. Το πρόβλημα δεν είναι η Κυπριακή Δημοκρατία. Ποτέ δεν ήταν η Κυπριακή Δημοκρατία το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι οι Τούρκοι και το πρόβλημα θα συνεχίσει να είναι η Τουρκία. Άρα, οποιοσδήποτε διαπραγματευθεί για το Κυπριακό, οποιοσδήποτε κι αν είναι Πρόεδρος, έχει να αντιμετωπίσει αυτό το δεδομένο.
Ο Πρόεδρος είχε τάξει Ευρωπαίο διαμεσολαβητή, ο οποίος παραιτήθηκε, και τώρα αλλάζει ο Ευρωπαίος διαμεσολαβητής. Έχει τάξει πάρα πολλά πράγματα τα οποία δεν μπορεί να τα παραφέρει, όχι γιατί δεν θέλει, αλλά γιατί δεν μπορεί. Είναι δύσκολο το Κυπριακό και θέλει βαθύ στοχασμό και πολύ διαφορετική τακτική προσέγγιση για τη χώρα.
Δεν φτάνει μόνο να δίνεις αριθμούς ότι είναι πλούσια η χώρα. Πρέπει να είναι πλούσια σε όλα τα επίπεδα: υγεία, παιδεία, άμυνα, τεχνολογία, έρευνα, ενέργεια, υποδομές, δρόμους. Αυτά προσδίδουν πολύ μεγάλη σημαντικότητα στη χώρα όταν κάνει, και πολύ σωστά, στρατηγικές συμφωνίες, όπως κάναμε με την Ινδία και τα Εμιράτα. Πρέπει όμως αυτές να δείχνουν σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα αντανάκλαση στο ΑΕΠ της χώρας, σε αμεσότητα – όχι σε πέντε, έξι ή δέκα χρόνια, αλλά σε τρία ή τέσσερα. Αυτό δεν το έχει καταφέρει ακόμη.
Όταν φτιάχνεις αυτού του είδους την οικονομία, η οποία έχει βάθος, χρόνο και ύψος, τότε μπορείς να διαπραγματευθείς το Κυπριακό με άλλη βλέψη. Ενώ τώρα η Τουρκία το βλέπει ως κατακτητής και θα συνεχίσει να το βλέπει έτσι, ποντάροντας στον χρόνο. Αυτό δεν είναι διαπραγμάτευση. Πρέπει λοιπόν να προσέχουμε τι κάνουμε με τους Τούρκους, γιατί οι Τούρκοι θέλουν να συνδέσουν τα κατεχόμενα με ρεύμα και νερό, και τα πράγματα θα είναι πολύ δύσκολα.
Πώς πρέπει να διαβάσει η Αθήνα το αποτέλεσμα των κυπριακών εκλογών; Υπάρχει κάποιο μήνυμα για τον ελληνισμό συνολικά, ειδικά ως προς την ανάγκη συντονισμού Ελλάδας – Κύπρου απέναντι στην Τουρκία;
Κατ'αρχάς, η Κύπρος είναι μια βαθιά ευρωπαϊκή χώρα, η οποία έχει πλήρη δημοκρατία, μια δημοκρατία πολλών επιλογών. Αυτό είναι το όμορφο της δημοκρατίας: να έχεις επιλογές. Έχει μια ισχυρή κοινωνία και οικονομία, που γνωρίζει και κατανοεί τι γίνεται. Κανείς δεν αποχωρίζει τον κυπριακό Ελληνισμό από το ελληνικό έθνος στο σύνολο της οικουμένης. Είμαστε δύο διαφορετικά κράτη, αλλά είμαστε ένα έθνος, κατά τη δική μου ερμηνεία.
Από εκεί και πέρα, πρέπει να κατανοήσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε κάθε γωνιά της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία τελεί υπό κατοχή. Άρα ευρωπαϊκό μέρος τελεί υπό κατοχή και αυτό πρέπει να περάσει προς τα έξω. Ήρθε ο καιρός η Ελλάδα να φτιάξει την ΑΟΖ με την Κύπρο. Ήρθε ο καιρός να αρχίσουν να υπονομεύουν την Τουρκία πλήρως, και με τα δώδεκα ναυτικά μίλια και με πλήρη χρήση των φυσικών πόρων.
Βεβαίως, πρέπει να γίνει και η ενσωμάτωση σε ό,τι αφορά το ρεύμα, δηλαδή την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση, που είχαν υποσχεθεί οι ηγέτες και οφείλουν να την ολοκληρώσουν, έστω και με μεγάλο κόστος. Αυτό το επωμίζονται και οι δύο εξουσίες, και της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελληνικής Δημοκρατίας. Πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι είμαστε ισχυρά ευρωπαϊκά και ευρωατλαντικά κράτη, τα οποία πιθανώς θα ταχθούν προς αυτή την κατεύθυνση.
Υπάρχει μια νέα κοινοβουλευτική ομάδα. Το Κοινοβούλιο θα βρει τον δρόμο του. Θα υπάρχουν νομοθετικές ρυθμίσεις και θα υπάρχουν πολύ ισχυρές αντιρρήσεις και νομικές αντιδικίες εντός Βουλής, γιατί η δημοκρατία επιβάλλει τον διάλογο και τη συνδιαλλαγή μεταξύ μας, όπως και την αλλαγή ορισμένων θέσεων. Αντιθέτως, εγώ είμαι πάρα πολύ θετικός απέναντι σε αυτούς που εκλέχθηκαν και όπως εκλέχθηκαν, πλην συγκεκριμένων περιπτώσεων όπου πρέπει να δείξουν ωριμότητα, όπως είπαμε πριν. Νομίζω ότι βγαίνει πιο ισχυρή η Δημοκρατία της Κύπρου. Αυτό σημαίνει ότι η Κύπρος παίζει σημαντικό διπλωματικό και πολιτικό ρόλο, όχι μόνο στην Προεδρία, αλλά και στον κοινοβουλευτισμό.
* O Μάριος Ευθυμιόπουλος είναι Διευθυντής & CEO, Strategy International (SI), Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής, Vytautas Magnus University.
