Με τον ελληνικό τουρισμό να καταγράφει νέα ιστορικά ρεκόρ αλλά ταυτόχρονα να βρίσκεται αντιμέτωπος με πιέσεις στις υποδομές, γεωπολιτική αβεβαιότητα και αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό, η 34η Γενική Συνέλευση του ΣΕΤΕ ανέδειξε το μεγάλο ζητούμενο της επόμενης ημέρας, ήτοι πώς η χώρα θα περάσει από τη φάση της εντυπωσιακής ανάπτυξης στη φάση της ώριμης, βιώσιμης και ανταγωνιστικής τουριστικής οικονομίας.
Ο απερχόμενος πρόεδρος Γιάννης Παράσχης έδωσε τον τόνο της «ιστορικής μετάβασης» του κλάδου, ο Ευτύχης Βασιλάκης έθεσε στο επίκεντρο την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και ο Φωκίων Καραβίας έστειλε μήνυμα στήριξης των επιχειρήσεων από το τραπεζικό σύστημα, σε μια συγκυρία όπου οι προκλήσεις για τον ελληνικό τουρισμό γίνονται πιο σύνθετες από ποτέ.
Από την ανάκαμψη στην ωρίμανση
Με εμφανή τη διάθεση απολογισμού αλλά και στρατηγικής παρακαταθήκης, ο απερχόμενος πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Γιάννης Παράσχης, χαρακτήρισε την τελευταία τριετία ως μια περίοδο «ιστορικής μετάβασης» για τον ελληνικό τουρισμό. Όπως ανέφερε, όταν ανέλαβε την προεδρία το 2023, ο κλάδος έβγαινε από τη βαθιά κρίση της πανδημίας, έχοντας να αντιμετωπίσει αβεβαιότητα, μεταβολές στη ζήτηση και σοβαρές ανακατατάξεις στην αγορά εργασίας.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το βασικό διακύβευμα της περιόδου ήταν να μετακινηθεί η συζήτηση «από το πόσο μεγαλώνουμε στο πώς μεγαλώνουμε», δίνοντας έμφαση σε ένα πιο ώριμο, ανταγωνιστικό και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΤΕ κινήθηκε πάνω σε πέντε στρατηγικούς άξονες: επενδύσεις και ανταγωνιστικότητα, υποδομές, διαχείριση προορισμών, αγορά εργασίας και βιωσιμότητα.
Ο κ. Παράσχης στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο «Master Plan Ελληνικός Τουρισμός 2040», σημειώνοντας ότι πλέον έχουν ωριμάσει οι συνθήκες, ώστε Πολιτεία και αγορά να χαράξουν κοινή στρατηγική για την επόμενη δεκαπενταετία. Παράλληλα, ανέφερε ότι η συζήτηση περί υπερτουρισμού έχει μπει σε πιο ρεαλιστική βάση, ενώ τόνισε πως ο κλάδος οφείλει να τεκμηριώνει διαρκώς τη συμβολή του στην οικονομία και στις τοπικές κοινωνίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις υποδομές, προειδοποιώντας ότι η απόσταση ανάμεσα στην αυξανόμενη ζήτηση και στις αντοχές των δημόσιων δικτύων διευρύνεται επικίνδυνα. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα ανέφερε τα προβλήματα στη Σαντορίνη αλλά και το blackout στο ελληνικό FIR στις αρχές του έτους, τα οποία ανέδειξαν την ευαλωτότητα του τουριστικού προϊόντος όταν οι δημόσιες υποδομές δεν συμβαδίζουν με την ανάπτυξη.
Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο το χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό, εκφράζοντας σοβαρές ενστάσεις για το προτεινόμενο πλαφόν των 100 κλινών σε νέες επενδύσεις, αλλά και για τη μεθοδολογία υπολογισμού της φέρουσας ικανότητας των προορισμών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η παρατεταμένη αβεβαιότητα λειτουργεί αποτρεπτικά για τις επενδύσεις και επηρεάζει την ασφάλεια δικαίου στον κλάδο.
Ο απερχόμενος πρόεδρος του ΣΕΤΕ σημείωσε ακόμη ότι το 2025 αποτέλεσε μία ακόμη χρονιά ισχυρών επιδόσεων για τον ελληνικό τουρισμό, με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να διαμορφώνονται στα 23,6 δισ. ευρώ και τις διεθνείς αφίξεις στα 43,3 εκατομμύρια. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι τα νέα μεγέθη απαιτούν διαφορετικό επίπεδο σχεδιασμού, καθώς η χώρα καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη, τη βιωσιμότητα και την κοινωνική συνοχή.
Το μήνυμα Βασιλάκη για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα
Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης διεθνούς αβεβαιότητας, ο πρόεδρος της Aegean, Ευτύχης Βασιλάκης, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας, όχι μόνο της Ελλάδας αλλά συνολικά της Ευρώπης.
Όπως ανέφερε, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και με τη Μέση Ανατολή να παραμένει σε διαρκή αστάθεια, ο ελληνικός τουρισμός εξακολουθεί να καταγράφει ανοδική πορεία, αποδεικνύοντας την ανθεκτικότητά του. Ωστόσο, σημείωσε ότι η νέα εποχή απαιτεί μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα και πιο ξεκάθαρη στρατηγική για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
Ο κ. Βασιλάκης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ευρωπαϊκής πολιτικής στις μεταφορές και στον τουρισμό, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο ανταγωνίζεται διεθνώς, ειδικά υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων. «Οφείλουμε να ανταγωνιζόμαστε για να προσφέρουμε το καλύτερο στους ανθρώπους και στους πελάτες μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη στήριξη των μικρότερων επιχειρήσεων του κλάδου, σημειώνοντας ότι ο επόμενος κύκλος για τον ΣΕΤΕ πρέπει να επικεντρωθεί στη μεγέθυνση των μικρών επιχειρήσεων και στην ενίσχυση της εξωστρέφειας των μεγαλύτερων. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιχειρήσεις του τουρισμού καλούνται πλέον να δουν το «επόμενο βήμα», επενδύοντας περισσότερο σε στελέχη, τεχνογνωσία και διεθνή παρουσία.
Καραβίας: Οι τράπεζες δίπλα στις τουριστικές επιχειρήσεις
Το μήνυμα της χρηματοδότησης και της θεσμικής στήριξης προς τον τουριστικό κλάδο έστειλε από την πλευρά του ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας.
Ο κ. Καραβίας έκανε λόγο για τη «ισχυρή παρακαταθήκη» που αφήνει ο Γιάννης Παράσχης στον ΣΕΤΕ, σημειώνοντας ότι το νέο διοικητικό συμβούλιο θα κληθεί να διαχειριστεί σύνθετες προκλήσεις σε μια περίοδο όπου ο ελληνικός τουρισμός εξακολουθεί να κινείται σε υψηλές επιδόσεις.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το χωροταξικό και οι υποδομές θα αποτελέσουν κρίσιμα ζητήματα για την «επόμενη ημέρα» του κλάδου, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών εσόδων του ελληνικού τουρισμού. Όπως είπε, σε έναν ευμετάβλητο κόσμο η Ελλάδα πρέπει να αναζητήσει νέες αγορές και νέες ευκαιρίες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην Ινδία, η οποία εξελίσσεται σε αγορά με σημαντική δυναμική για τον παγκόσμιο τουρισμό.
Το πιο σαφές μήνυμα, ωστόσο, αφορούσε τη σχέση των τραπεζών με τις τουριστικές επιχειρήσεις. Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank ξεκαθάρισε ότι οι τράπεζες θα συνεχίσουν να στηρίζουν τον ελληνικό τουρισμό τόσο θεσμικά όσο και επιχειρηματικά, με βασικό κριτήριο τη βιωσιμότητα των επενδύσεων. «Η Eurobank και τα στελέχη της στηρίζουν τον τουρισμό θεσμικά αλλά και σε επίπεδο κάθε επιχείρησης, μεγάλης, μεσαίας ή μικρής», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τεχνολογία, βιωσιμότητα και νέες προκλήσεις
Το στίγμα των νέων προκλήσεων για τον τουρισμό έδωσαν και οι υπόλοιπες παρεμβάσεις στη Γενική Συνέλευση. Η γενική διευθύντρια του ΣΕΤΕ, Μαρία Γάτσου, αναφέρθηκε στις πιέσεις από το ενεργειακό κόστος και στα ζητήματα ασφάλειας που αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη βαρύτητα για τον κλάδο.
Από την πλευρά του Ομίλου ΟΤΕ, ο chief commercial officer business segment, Λυκούργος Αντωνόπουλος, υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την αποδοτικότητα και την κερδοφορία των επιχειρήσεων, χωρίς να αντικαταστήσουν τον ανθρώπινο παράγοντα. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να πρωταγωνιστήσει στις νέες τεχνολογικές εξελίξεις, αρκεί να κινηθεί γρήγορα και συντονισμένα.
Ο πρόεδρος του ΙΝΣΕΤΕ, Γιώργος Βερνίκος, σημείωσε ότι πίσω από τους θετικούς αριθμούς παραμένουν σοβαρές προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή, το δημογραφικό και οι δυσκολίες χρηματοδότησης που αντιμετωπίζουν οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις του τουρισμού.
