Στην «πρώτη γραμμή» της πραγματικής οικονομίας, από το ράφι του σούπερ μάρκετ έως την επιβατική κίνηση στα αεροδρόμια, βρέθηκαν οι παρεμβάσεις του Αριστοτέλη Παντελιάδη και του Ευτύχιου Βασιλάκη στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, σε ένα πάνελ που ανέδειξε τόσο τη δυναμική όσο και τα όρια της τρέχουσας ανάπτυξης.
Ο επικεφαλής της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη συμπεριφορά του καταναλωτή, περιγράφοντας μια αγορά που συνεχίζει να κινείται, αλλά με σαφώς πιο επιλεκτικά χαρακτηριστικά. Όπως σημείωσε, η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα δεν έχει εκλείψει, ακόμη και αν οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν αποκλιμακωθεί σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Σε αυτό το πλαίσιο, έκανε λόγο για «συνειδητοποιημένο καταναλωτή», ο οποίος αναζητά αξία σε κάθε αγορά. Παρά τις πιέσεις, ο κ. Παντελιάδης ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει εικόνα κατάρρευσης της κατανάλωσης, αλλά περισσότερο μια φάση προσαρμογής. Η αγορά, όπως είπε, «κρατάει», ωστόσο η ανάπτυξη δεν είναι δεδομένη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη των εισοδημάτων και του κόστους ζωής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, επισημαίνοντας ότι, πέρα από την ενέργεια, μια σειρά από επιμέρους κόστη παραμένουν αυξημένα, περιορίζοντας τα περιθώρια απορρόφησης νέων πιέσεων. Αυτό, όπως υπογράμμισε, καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση ισορροπιών μεταξύ τιμών και βιωσιμότητας των επιχειρήσεων.
Από την πλευρά του, ο Ευτύχιος Βασιλάκης μετέφερε την εικόνα ενός τουριστικού και αεροπορικού κλάδου που συνεχίζει να κινείται ανοδικά, αλλά με αυξημένο βαθμό αβεβαιότητας. Ο επικεφαλής της Aegean Airlines και της Autohellas αναφέρθηκε στη ζήτηση που παραμένει ισχυρή, ιδίως για την Ελλάδα ως προορισμό, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το διεθνές περιβάλλον δεν επιτρέπει εφησυχασμό.
Όπως τόνισε, η αεροπορική δραστηριότητα επηρεάζεται άμεσα από γεωπολιτικές εξελίξεις, διακυμάνσεις στο κόστος καυσίμων και μεταβολές στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε τη σημασία της ευελιξίας και της έγκαιρης προσαρμογής.
Ισχυρή ζήτηση, αλλά με εξωτερικούς κινδύνους
Ο κ. Βασιλάκης σημείωσε ότι η μέχρι τώρα πορεία της χρονιάς κινείται θετικά, με υψηλές πληρότητες και αυξημένη επιβατική κίνηση, ωστόσο επεσήμανε ότι οι επιχειρήσεις του κλάδου καλούνται να λειτουργούν με «ραντάρ» διαρκώς ενεργοποιημένο. Οι εξωτερικοί παράγοντες, όπως είπε, μπορούν να μεταβάλουν γρήγορα τα δεδομένα. Για τα αεροπορικά καύσιμα δήλωσε: «η δική μας η εκτίμηση είναι ότι η ευρωπη δεν θα εχει καθολικό πρόβλημα».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ανάγκη επενδύσεων, προκειμένου να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα. Για την οικονομία στην Ελλάδα ο κ. Βασιλάκης δήλωσε: «Νομίζω ότι η Ελλάδα έχει το πλεονέκτημα να την βρίσκει η κάθε κρίση σε καλύτερη κατάσταση. Αυτό είναι μια θετική αφετηρία. Και νομίζω ότι η σταδιακή βελτίωση του κόσμου στην εργασία λειτουργεί θετικά στην οικονομία μας».
Σημαντικό είναι όπως τόνισε ο κ. Βασιλάκης «στις δύσκολες περιόδους να μην χάνεις την εμπιστοσύνη του πελάτη» και πρόσθεσε «Αναγκαστήκαμε να πάμε την Ινδία έναν χρόνο πίσω, όμως συνεχίζουμε τις επενδύσεις. Αυτό που μας ενδιαφέρει φέτος, είναι ότι μέσα σε όλο αυτό με την κρίση εμείς να συνεχίζουμε να ανεβάζουμε την ποιότητα του προϊόντος».
Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων ήταν η ανάδειξη ενός οικονομικού περιβάλλοντος που, παρά τη βελτίωση σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης, παραμένει σύνθετο και ευάλωτο σε εξωτερικές διαταραχές. Και οι δύο επικεφαλής συμφώνησαν, εμμέσως, ότι η σταθερότητα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, αλλά από την άλλη η Ελλάδα είναι σε πολύ καλύτερη θέση οικονομικά απ’ ότι πριν μερικά χρόνια.
