Η εικόνα στο Ζάππειο από τις πρώτες κιόλας ώρες των Panathēnea 2026 παρέπεμπε περισσότερο σε διεθνές τεχνολογικό forum παρά σε ένα κλασικό ελληνικό συνέδριο. Περίπτερα μεγάλων ομίλων, startup founders που αντάλλασσαν κάρτες στους διαδρόμους, επενδυτές που συζητούσαν σε πηγαδάκια και εκατοντάδες νέοι άνθρωποι με laptops και badges δημιούργησαν μια ατμόσφαιρα που θύμιζε κάτι από Web Summit και ευρωπαϊκά innovation festivals.
Το διεθνές φεστιβάλ καινοτομίας και πολιτισμού επέστρεψε φέτος στο Ζάππειο Μέγαρο, επιχειρώντας για ακόμη μία χρονιά να συνδέσει το οικοσύστημα των startups με την παγκόσμια επενδυτική κοινότητα. Αν κρίνει κανείς από τους αριθμούς, το στοίχημα φαίνεται πως κερδήθηκε.
Περισσότερες από 11.500 εγγραφές, συμμετοχές από 60 χώρες, χιλιάδες startuppers, δεκάδες side events και ένα ποσοστό ξένων επισκεπτών που άγγιξε το 35%, έδωσαν στο φεστιβάλ έναν ξεκάθαρα διεθνή χαρακτήρα.
Το ενδιαφέρον του κοινού συγκέντρωσαν από την πρώτη ημέρα οι κεντρικές συζητήσεις στο περιστύλιο του Ζαππείου, με την παρουσία του πρωθυπουργού να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τη διοργάνωση.
«Θέλουμε η επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης να αποτελέσει ένα πραγματικό εργαλείο και να δείξουμε στον κόσμο ότι μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε ουσιαστικά στις δημόσιες υπηρεσίες», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στη συζήτηση με τον Mati Staniszewski, συνιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της ElevenLabs, της διεθνώς αναγνωρισμένης εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης με εξειδίκευση στην παραγωγή και επεξεργασία φωνής.
Ωστόσο, πέρα από τις πολιτικές παρουσίες, αυτό που κυριάρχησε ήταν η αίσθηση ότι η Αθήνα προσπαθεί πλέον να τοποθετηθεί σοβαρά στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας.
Αυτό φάνηκε και από τη σύνθεση των συμμετεχόντων. Στην Αθήνα βρέθηκαν στελέχη από εταιρείες όπως η OpenAI, η NVIDIA, η Google και η Microsoft, αλλά και εκπρόσωποι επενδυτικών κεφαλαίων που διαχειρίζονται συνολικά πάνω από 400 δισ. δολάρια. Τα ονόματα των Accel, Sequoia Capital και Index Ventures κυκλοφορούσαν διαρκώς στις συζητήσεις των founders, καθώς αρκετοί αναζητούσαν μια ευκαιρία επαφής με funds που έχουν επενδύσει σε κολοσσούς όπως η Apple, το Spotify, το Facebook και η OpenAI.
Η Αθήνα θέλει να μπει στον παγκόσμιο χάρτη της τεχνολογίας
Σε πολλά σημεία του φεστιβάλ, η κουβέντα περιστρεφόταν γύρω από το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε έναν ουσιαστικό τεχνολογικό κόμβο της περιοχής.
Οι συζητήσεις κάλυψαν σχεδόν κάθε πτυχή της σύγχρονης τεχνολογίας. Από την τεχνητή νοημοσύνη και το fintech μέχρι τη ρομποτική και το defense tech, κορυφαία στελέχη επιχείρησαν να αποκωδικοποιήσουν το πού κινείται η παγκόσμια αγορά και ποιες θα είναι οι επόμενες μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι παρουσίες ιδρυτών εταιρειών που μέσα σε λίγα χρόνια εξελίχθηκαν σε διεθνείς «μονόκερους». Οι συζητήσεις για το πώς χτίζεται μια εταιρεία με παγκόσμια χαρακτηριστικά από την Ευρώπη προσέλκυσαν εκατοντάδες νέους επιχειρηματίες, οι οποίοι αναζητούν πλέον όχι απλώς χρηματοδότηση, αλλά πρόσβαση σε τεχνογνωσία και διεθνή δίκτυα.
Πέρα όμως από τα μεγάλα ονόματα, το φεστιβάλ λειτούργησε και ως χώρος συνάντησης για μικρότερες ελληνικές startups που προσπαθούν να κάνουν τα πρώτα τους βήματα. Σε κάθε γωνιά του Ζαππείου μπορούσε κανείς να δει ομάδες νέων ανθρώπων να παρουσιάζουν εφαρμογές, AI εργαλεία και επιχειρηματικά concepts σε επενδυτές και στελέχη της αγοράς.
Το fireside chat του Γιώργου Δασκαλάκη
Ανάμεσα στις συζητήσεις που συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον ήταν και το fireside chat του Γιώργου Δασκαλάκη, founder και CEO της Kaizen Gaming. Η αίθουσα γέμισε, με πολλούς νέους founders να θέλουν να ακούσουν από κοντά την ιστορία μιας ελληνικής εταιρείας που κατάφερε να αποκτήσει διεθνές αποτύπωμα.
Ο ίδιος απέφυγε τους πανηγυρικούς τόνους. Αντίθετα, μίλησε περισσότερο σαν άνθρωπος που θυμάται ακόμη τις δύσκολες στιγμές της διαδρομής. Περιέγραψε πώς μια μικρή ομάδα περίπου 20 ατόμων, στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, ξεκίνησε να χτίζει μια εταιρεία μέσα σε ένα εξαιρετικά ασταθές ελληνικό περιβάλλον, χωρίς να φαντάζεται ίσως τότε ότι θα εξελισσόταν σε έναν διεθνή παίκτη με παρουσία σε 20 αγορές.
Η πιο χαρακτηριστική στιγμή της συζήτησης ήρθε όταν αναφέρθηκε στο καλοκαίρι του 2015 και στα capital controls. Όπως εξήγησε, μέσα σε μία νύχτα η εταιρεία είδε σχεδόν το σύνολο των εσόδων της να εξαφανίζεται. Το σοκ εκείνης της περιόδου, όπως είπε, λειτούργησε τελικά σαν μηχανισμός ωρίμανσης για την ομάδα.
Δεν ήταν όμως η μοναδική κρίση. Θυμήθηκε και την περίοδο της πανδημίας, όταν η παύση των αθλητικών διοργανώσεων επηρέασε δραστικά τη δραστηριότητα της εταιρείας. Ωστόσο, εκείνη τη φορά, όπως παραδέχθηκε, η Kaizen Gaming ήταν ήδη πιο έτοιμη να διαχειριστεί την πίεση, ακριβώς επειδή είχε προηγηθεί η εμπειρία της ελληνικής οικονομικής κρίσης.
Αυτό που είχε ενδιαφέρον στη συζήτηση ήταν ότι ο Δασκαλάκης δεν επιχείρησε να παρουσιάσει μια «τέλεια» επιχειρηματική διαδρομή. Αντίθετα, στάθηκε αρκετά στις αποτυχίες. Περιέγραψε με ειλικρίνεια το πρώτο αποτυχημένο άνοιγμα της εταιρείας στην Πολωνία, εξηγώντας πως η ομάδα υποτίμησε τη σημασία της τοπικής κουλτούρας και της σωστής στελέχωσης.
Όπως είπε ουσιαστικά, η εταιρεία εκείνη την περίοδο λειτουργούσε ακόμη με ελληνική λογική, χωρίς πραγματικά διεθνή προσέγγιση. Και αυτή ήταν ίσως η σημαντικότερη παραδοχή της συζήτησης, ότι πολλές ελληνικές startups χτίζουν προϊόντα για την εγχώρια αγορά, ενώ θα έπρεπε από την πρώτη ημέρα να σκέφτονται παγκόσμια.
«Χτίστε κάτι που να αντέχει»
Το μήνυμα που προσπάθησε να περάσει προς τους νεότερους founders δεν είχε να κάνει τόσο με τις αποτιμήσεις ή τα exits, όσο με την ίδια τη διαδικασία του «χτισίματος». Σε αρκετά σημεία της συζήτησης επανήλθε στην ιδέα ότι οι εταιρείες δεν δημιουργούνται μέσα σε λίγους μήνες και ότι η επιμονή είναι συχνά πιο σημαντική από τον αρχικό ενθουσιασμό.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ανθρώπινο δυναμικό της Ελλάδας. Εξήγησε ότι παρά τις προτάσεις που είχε δεχθεί η εταιρεία να μεταφέρει δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης σε άλλες χώρες, η επιλογή ήταν συνειδητά να παραμείνει ο βασικός τεχνολογικός πυρήνας στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της εταιρείας ήταν ότι κατάφερε να κρατήσει ενωμένη την ομάδα της σε περιόδους μεγάλης πίεσης και έντονου ανταγωνισμού. Δεν μίλησε για «ιδιοφυΐες» ή για κάποια μαγική συνταγή επιτυχίας, αλλά περισσότερο για μια κουλτούρα επιμονής και εμπιστοσύνης.
Το κοινό παρακολούθησε με ιδιαίτερη προσοχή και το κομμάτι της συζήτησης που αφορούσε στο μέλλον της Kaizen Gaming. Ο κ. Δασκαλάκης αναφέρθηκε στη στρατηγική διεθνούς επέκτασης, στη συνεργασία με τη FIFA ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026 και στη φιλοδοξία της εταιρείας να βρεθεί στην κορυφή του κλάδου της παγκοσμίως.
Παρά το διεθνές αποτύπωμα, πάντως, έκλεισε τη συζήτηση με έναν αρκετά προσωπικό τόνο. Μίλησε για τη σημασία των σωστών συνεργατών, για την ανάγκη να διατηρεί κανείς ισορροπίες και για το πόσο εύκολο είναι στον κόσμο των startups να χαθεί η προσωπική ζωή πίσω από τη συνεχή πίεση της ανάπτυξης.
