Σε μια νέα φάση περνά ο σχεδιασμός για τη διαχείριση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην Ελλάδα, με την ΕΥΔΑΠ να αποκτά πλέον ενεργό ρόλο στην υπό διαμόρφωση αλυσίδα δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂. Η Ψυτάλλεια αναδεικνύεται σε κρίσιμο κόμβο του σχεδίου που αναπτύσσει ο ΔΕΣΦΑ μέσω του project «APOLLO CO₂», ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου υποδομών CCS στη χώρα.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη διασύνδεση της εγκατάστασης επεξεργασίας λυμάτων της Ψυτάλλειας με τη Ρεβυθούσα, όπου θα αναπτυχθεί μονάδα υγροποίησης και προσωρινής αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα. Από εκεί, το CO₂ θα μεταφέρεται προς μόνιμη αποθήκευση είτε στον Πρίνο είτε σε άλλες διαθέσιμες υποδομές εκτός Ελλάδας.
Η συνεργασία ΕΥΔΑΠ – ΔΕΣΦΑ θεωρείται κομβική για την ανάπτυξη του ελληνικού οικοσυστήματος CCS, καθώς συνδέει δύο στρατηγικές νησιωτικές εγκαταστάσεις του ενεργειακού και περιβαλλοντικού χάρτη της χώρας. Στελέχη της αγοράς σημειώνουν ότι η συγκεκριμένη διασύνδεση δημιουργεί ουσιαστικά έναν νέο «δακτύλιο» διαχείρισης CO₂ στην Αττική, ο οποίος θα μπορεί μελλοντικά να εξυπηρετεί βιομηχανικές μονάδες και μεγάλους παραγωγούς εκπομπών.
Το APOLLO CO₂ αποτελεί τον βασικό πυλώνα της στρατηγικής του ΔΕΣΦΑ για την ανάπτυξη υποδομών δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα. Το έργο έχει ήδη εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω του Innovation Fund, ενώ έχει ενταχθεί και στη λίστα των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που ενισχύει τη σημασία του σε περιφερειακό επίπεδο.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το έργο θα λειτουργήσει ως ενδιάμεσος κρίκος ανάμεσα στις βιομηχανίες που θα δεσμεύουν εκπομπές και στους τελικούς χώρους γεωλογικής αποθήκευσης. Η βασική καινοτομία του μοντέλου που προωθεί ο ΔΕΣΦΑ αφορά τη μείωση του κόστους μεταφοράς και διαχείρισης CO₂, αξιοποιώντας τεχνογνωσία από την ανάπτυξη ενεργειακών δικτύων και υποδομών φυσικού αερίου.
Η ελληνική αλυσίδα CCS αποκτά μορφή
Το ελληνικό οικοσύστημα CCS διαμορφώνεται πλέον μέσα από πέντε μεγάλα έργα που εξελίσσονται παράλληλα και λειτουργούν συμπληρωματικά.
Καθοριστικό ρόλο στην τελική αποθήκευση αναμένεται να έχει το έργο Prinos CO2 της EnEarth, θυγατρικής της Energean. Η επένδυση, συνολικού ύψους περίπου 1,2 δισ. ευρώ, προβλέπει ανάπτυξη σε δύο στάδια και δυνατότητα αποθήκευσης έως 2,8 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως. Το project έχει ήδη εξασφαλίσει σημαντική ευρωπαϊκή στήριξη, ενώ οι πρώτες γεωτρήσεις τοποθετούνται χρονικά εντός του 2026.
Παράλληλα, το APOLLO CO₂ προχωρά με χρηματοδότηση 169,3 εκατ. ευρώ από το Innovation Fund για τη μονάδα υγροποίησης στη Ρεβυθούσα, ενώ εξετάζεται επιπλέον ενίσχυση μέσω του Connecting Europe Facility για την ανάπτυξη αγωγού περίπου 35 χιλιομέτρων. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται κοντά στα 800 εκατ. ευρώ, με τον ΔΕΣΦΑ να στοχεύει σε τελική επενδυτική απόφαση μέσα στην επόμενη διετία ή τριετία.
Την ίδια ώρα, μεγάλοι βιομηχανικοί όμιλοι δρομολογούν έργα δέσμευσης εκπομπών στις εγκαταστάσεις τους.
Η ΑΓΕΤ Ηρακλής αναπτύσσει το project Olympus στο Μηλάκι Αλιβερίου, επένδυση περίπου 400 εκατ. ευρώ που στοχεύει στη δέσμευση 1 εκατ. τόνου CO₂ ετησίως, με τις αποφάσεις για την επένδυση να αναμένονται εντός του 2026.
Στο Καμάρι Βοιωτίας, η Τιτάν προωθεί το έργο Ifestos, συνολικού ύψους 584 εκατ. ευρώ, το οποίο έχει ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση 234 εκατ. ευρώ. Ο στόχος είναι η σημαντική μείωση εκπομπών σε ορίζοντα δεκαετίας, με προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας το 2030.
Αντίστοιχα, η Motor Oil σχεδιάζει το έργο IRIS στους Αγίους Θεοδώρους, επένδυση 211 εκατ. ευρώ που προβλέπει αποφυγή εκπομπών 8,6 εκατ. τόνων CO₂ σε βάθος δεκαετίας και έναρξη λειτουργίας το 2029.
Νέος ρόλος για τις υποδομές κοινής ωφέλειας
Η είσοδος της ΕΥΔΑΠ στον σχεδιασμό των έργων CCS αποτυπώνει τη διεύρυνση του ρόλου που αποκτούν πλέον οι υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης. Η Ψυτάλλεια δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως εγκατάσταση περιβαλλοντικής διαχείρισης, αλλά ως τμήμα μιας ευρύτερης ενεργειακής υποδομής με στρατηγική σημασία για τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της βιομηχανίας.
Με συνολικές επιδοτήσεις που προσεγγίζουν τα 900 εκατ. ευρώ, η ελληνική αλυσίδα CCS εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα projects ενεργειακής μετάβασης στη χώρα, με στόχο να δημιουργηθεί ένα πλήρες σύστημα διαχείρισης εκπομπών που θα συνδέει βιομηχανία, μεταφορά και γεωλογική αποθήκευση CO₂.
