Τη δημιουργία ειδικού μηχανισμού για τους μηχανικούς που συμμετέχουν σε έργα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων εξετάζει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο πλαίσιο του νέου σχεδιασμού του προγράμματος «Εξοικονομώ». Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρωτοβουλία βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο επεξεργασίας και αναμένεται να εξειδικευτεί μέσα από τη διαδικασία διαβούλευσης που συνοδεύει την εφαρμογή του συστήματος on-bill financing.
Υπενθυμίζεται ότι το νέο χρηματοδοτικό μοντέλο προβλέπει ότι οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούν να χρηματοδοτούν παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε κατοικίες και επιχειρήσεις, με την αποπληρωμή να πραγματοποιείται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το εργαλείο αυτό μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση σε κεφάλαια και να επιταχύνει την υλοποίηση έργων ενεργειακής αναβάθμισης.
Ωστόσο, η πρόταση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από επαγγελματικούς και επιχειρηματικούς φορείς. Εκπρόσωποι της αγοράς εκφράζουν φόβους ότι η αυξημένη συμμετοχή των παρόχων ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συγκέντρωση της αγοράς, να περιορίσει την αυτονομία των τεχνικών επαγγελμάτων και να δυσκολέψει την ένταξη ευάλωτων νοικοκυριών στα σχετικά προγράμματα.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται πλέον η διαμόρφωση δικλίδων που θα διασφαλίζουν τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημιουργία ξεχωριστού μηχανισμού για τους μηχανικούς φαίνεται να αποτελεί μία από τις λύσεις που εξετάζονται, με στόχο τη διατήρηση του καθοριστικού τους ρόλου στην υλοποίηση των έργων και στην επίτευξη των στόχων ενεργειακής εξοικονόμησης.
Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται η ανησυχία ότι η ενεργός συμμετοχή των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στη χρηματοδότηση και διαχείριση των έργων μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες στην αγορά. Η ΓΣΕΒΕΕ και επτά ακόμη κλαδικοί φορείς, με κοινή παρέμβασή τους προς την κυβέρνηση, προειδοποιούν για τον κίνδυνο δημιουργίας συνθηκών υπερσυγκέντρωσης σε μια νέα αγορά που αναπτύσσεται γύρω από τις ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Όπως επισημαίνουν, οι μεγαλύτεροι πάροχοι ενέργειας ενδέχεται να αποκτήσουν πλεονεκτική θέση, συνδυάζοντας την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας με τη χρηματοδότηση και την υλοποίηση παρεμβάσεων εξοικονόμησης. Παράλληλα εκφράζονται φόβοι ότι μικρότερες επιχειρήσεις και ανεξάρτητοι επαγγελματίες θα βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση απέναντι σε ισχυρότερους επιχειρηματικούς ομίλους.
Ένα ακόμη ζήτημα που τίθεται αφορά τον ρόλο των μηχανικών και των τεχνικών επαγγελμάτων. Φορείς της αγοράς υποστηρίζουν ότι οι επαγγελματίες που μέχρι σήμερα λειτουργούν ως ανεξάρτητοι σύμβουλοι και τεχνικοί υπεύθυνοι των έργων κινδυνεύουν να μετατραπούν σε υπεργολάβους των παρόχων, χάνοντας μέρος της αυτονομίας τους.
Παράλληλα, προβληματισμός καταγράφεται και για την πρόσβαση των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών στο νέο σύστημα. Εκπρόσωποι της αγοράς εκτιμούν ότι οι πάροχοι ενδέχεται να εμφανιστούν πιο επιφυλακτικοί απέναντι σε καταναλωτές με χαμηλή πιστοληπτική εικόνα ή ιστορικό ληξιπρόθεσμων οφειλών, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει τη συμμετοχή νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο ενεργειακής φτώχειας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η προωθούμενη δημιουργία ξεχωριστού μηχανισμού για τους μηχανικούς εκλαμβάνεται ως προσπάθεια εξισορρόπησης των νέων δεδομένων. Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για τον τελικό σχεδιασμό του νέου «Εξοικονομώ», καθώς κυβέρνηση, αγορά και επαγγελματικοί φορείς καλούνται να καταλήξουν σε ένα μοντέλο που θα επιταχύνει τις ενεργειακές αναβαθμίσεις χωρίς να διαταράξει τον ανταγωνισμό και τη λειτουργία της αγοράς.
