Σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις δρομολογούνται με φόντο τη σημερινή κρίσιμη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ. Παρότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε μια ατζέντα εστιασμένη στον εμπορικό πόλεμο και τους δασμούς, η έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων στο Ιράν πριν από οκτώ ημέρες ανέτρεψε πλήρως τις προτεραιότητες των δύο υπερδυνάμεων.
Σύμφωνα με διεθνή δίκτυα (BBC, CNN, Guardian), το ζήτημα που επικαθόρισε την ατζέντα είναι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Ο Τραμπ φαίνεται να «ποντάρει» στην επιρροή που ασκεί το Πεκίνο στην Τεχεράνη, ελπίζοντας ότι η Κίνα θα πείσει το Ιράν να υπαναχωρήσει, επιτρέποντας την ομαλή διέλευση του πετρελαίου.
Η κρίση αυτή δεν πλήττει μόνο τη Δύση· η κινεζική οικονομία, η οποία βασίζεται στις εξαγωγές και την ενεργειακή ασφάλεια, δέχεται ήδη ισχυρούς κλυδωνισμούς.
Οι δύο βασικοί στόχοι της Ουάσινγκτον είναι οι εξής:
- Αποκλιμάκωση: Να ασκηθεί πίεση στην Τεχεράνη για άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
- Πυρηνικά: Να υπαναχωρήσει το Ιράν στο ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου.
Η «Business Class» του Τραμπ στο Πεκίνο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση της αμερικανικής αποστολής. Ο Τραμπ συνοδεύεται από την «ελίτ» της αμερικανικής επιχειρηματικότητας, γεγονός που υπογραμμίζει το βάρος των οικονομικών ανταλλαγμάτων. Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους βρίσκονται οι:
- Έλον Μασκ (Tesla/X)
- Γένσεν Χουάνγκ (Nvidia)
- Τιμ Κουκ (Apple)
- Λάρι Φινκ (BlackRock)
- Στελέχη των Meta, Visa, JP Morgan, Boeing και Cargill.
Η παρουσία του Γένσεν Χουάνγκ θεωρείται «κλειδί», καθώς η αντιπαλότητα για τα προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης παραμένει το μεγάλο «αγκάθι» στις σχέσεις των δύο χωρών από το 2024.
Το «παζάρι» για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις σπάνιες γαίες
Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται ένα deal αμοιβαίων υποχωρήσεων. Από πλευράς Κίνας η εξασφάλιση προηγμένων υπολογιστικών τσιπ για τον προγραμματισμό της νέας γενιάς ρομποτικής. Σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ, στόχος παραμένει η διασφάλιση της εφοδιαστικής αλυσίδας σπάνιων γαιών.
Παράλληλα, ο Τραμπ αναμένεται να πιέσει για αύξηση των κινεζικών αγορών σε αμερικανική σόγια και εξαρτήματα αεροσκαφών, την ώρα που το Πεκίνο εμφανίζεται μεν από θέση ισχύος λόγω εξαγωγών-ρεκόρ, αλλά παραμένει εξαρτημένο από την αμερικανική καταναλωτική αγορά.
Το «καυτό» θέμα της Ταϊβάν
Στην ατζέντα περιλαμβάνεται και το φλέγον ζήτημα της Ταϊβάν. Ο Μάρκο Ρούμπιο κατέστησε σαφές ότι στόχος είναι η αποφυγή μιας νέας εστίας έντασης. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, θέτει το θέμα ψηλά, απαιτώντας τον τερματισμό των πωλήσεων αμερικανικών όπλων στη χώρα.
Το πρόγραμμα της επίσκεψης
Η υποδοχή του Αμερικανού Προέδρου στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού χαρακτηρίστηκε από θετικό κλίμα, προεικονίζοντας το αυριανό επίσημο ραντεβού (10:15 τοπική ώρα).
Πέμπτη: Διμερείς συνομιλίες και επίσημο κρατικό δείπνο.
Παρασκευή: Επίσκεψη στο συγκρότημα Ζονγκανάι, όπου θα πραγματοποιηθεί η «φωτογραφία φιλίας» των δύο ηγετών, το γεύμα εργασίας και η τελετή αναχώρησης.
Το διακύβευμα της συνάντησης Τραμπ - Σι
Σε μια στιγμή που η παγκόσμια οικονομία απειλείται από τη γενίκευση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή, η συνάντηση Τραμπ - Σι ίσως αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για μια συντονισμένη παρέμβαση που θα αποτρέψει μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Η τρέχουσα φάση των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας δεν ορίζεται από την εμπιστοσύνη, αλλά από μια ελεγχόμενη δυσπιστία. Πρόκειται για μια κατάσταση πιο σταθερή από τη σύρραξη, αλλά σαφώς πιο εύθραυστη από την ομαλότητα. Ο Τράμπ δεν προσέρχεται πλέον ως ο διαπραγματευτής που κυνηγά μια θεαματική νίκη, αλλά ως ένας πρόεδρος που καλείται να διαχειριστεί μια αλληλεξάρτηση την οποία αδυνατεί να διακόψει απότομα.
Από την άλλη, ο Σι Τζινπίνγκ επιδιώκει να αποδείξει την αντοχή και την ικανότητα ανταπόδοσης της Κίνας. Δεν διανύουμε το τέλος του εμπορικού πολέμου, αλλά τη μετάβασή του σε ένα πιο επικίνδυνο πεδίο:
- Τεχνολογική κυριαρχία: Ημιαγωγοί και σπάνιες γαίες.
- Γεωπολιτική: Ταϊβάν και ιρανικό πετρέλαιο.
- Θεσμική ισχύς: Ο έλεγχος των κανόνων της παγκόσμιας οικονομίας.
Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, το ερώτημα που κυριαρχεί είναι εάν μπορεί η πίεση της Ουάσινγκτον να κάμψει το Πεκίνο, χωρίς να προκαλέσει «παράπλευρες απώλειες» στην ίδια την αμερικανική οικονομία.
