Η πετρελαϊκή κρίση οδηγεί στο 3% τον πληθωρισμό στην Ευρώπη και στο υψηλότερο επίπεδο από το τέλος του 2022 τον δείκτη τιμών χονδρικής στις ΗΠΑ, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον εφιάλτη νέων κυμάτων ακρίβειας. Όλα αυτά συμβαίνουν, μάλιστα, χωρίς να έχουν γίνει ακόμα πλήρως αισθητές οι επιπτώσεις του πολέμου στον Κόλπο. Την ίδια ώρα, η εποχιακή άνοδος της ζήτησης πετρελαίου κατά τους καλοκαιρινούς μήνες απειλεί με σοβαρές αναταράξεις.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προειδοποίησε χθες ότι η παραγωγή πετρελαίου του ΟΠΕΚ έχει μειωθεί κατά περίπου 30% από την αρχή του πολέμου στο Ιράν και τα παγκόσμια αποθέματα μειώνεται με ρυθμό-ρεκόρ. Η IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά έχει χάσει πάνω από 1 δισ. βαρέλια πετρελαίου, ενώ η ING «βλέπει» στα ύψη τις τιμές των καυσίμων για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Νέες αυξήσεις σε ενέργεια, μεταφορές και βασικά αγαθά απειλούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε μία συγκυρία που ΗΠΑ και Ευρώπη είχαν σε μεγάλο βαθμό καταφέρει να ρίξουν τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%.
Οι φόβοι των νοικοκυριών για νέα εκτίναξη του κόστους ζωής αποτυπώνονται ήδη στους δείκτες καταναλωτικής εμπιστοσύνης, οι οποίοι βρίσκονται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Και όπως δυστυχώς συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις, όσο οι καταναλωτές θα έχουν δουλειές, τόσο θα καταναλώνουν, τουλάχιστον σε επίπεδα που να μην πέφτουν οι τιμές. Κατά συνέπεια, οι μεγαλύτερες ανεπτυγμένες οικονομίες κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν σε μία κατάσταση που μόνο μία σοβαρή άνοδος της ανεργίας θα «σκοτώσει» το… τέρας του πληθωρισμού.
Εκτός και αν οι μεγάλες δυνάμεις συμφωνήσουν έγκαιρα να αποκλιμακωθεί η κρίση, να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να ληφθούν μέτρα για την προστασία των τιμών.
Ο δείκτης τιμών παραγωγού στις ΗΠΑ ενισχύθηκε τον Απρίλιο κατά 6% σε ετήσια βάση, που είναι ο υψηλότερος ρυθμός από το τέλος του 2022. Πριν λίγες ημέρες έγινε γνωστό ότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ σκαρφάλωσε τον Απρίλιο σε υψηλό τριών ετών, ενώ χθες δημοσιεύτηκαν τα στοιχεία για τις τιμές χονδρικής, τα οποία προμηνύουν ότι τα χειρότερα στο μέτωπο της ακρίβειας είναι μπροστά μας.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την οικονομία και τις αγορές; Οι επενδυτές δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να επιταχύνει ο πληθωρισμός για παρατεταμένο χρονικό διάστημα γιατί μία τέτοια εξέλιξη θα ωθούσε τη Fed και την ΕΚΤ να αυξήσουν τα επιτόκια. Και όταν τα επιτόκια αυξάνονται συνήθως τα χρηματιστήρια δέχονται πλήγμα, με χαρακτηριστική εξαίρεση την περίοδο 2022-23, όταν οι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες έσφιγγαν τα λουριά με φόντο την εκτίναξη του πληθωρισμού, αλλά οι μετοχές κάλπαζαν με καύσιμο τη μανία για την τεχνητή νοημοσύνη.
Που θα φτάσει ο πληθωρισμός σε Ευρώπη και Αμερική και πως θα αντιδράσουν οι κεντρικές τράπεζες; Έχουν το… σθένος οι αγορές να «σηκώσουν» μία νέα πληθωριστική κρίση και διαδοχικές αυξήσεις επιτοκίων; Αντέχουν οι καταναλωτές ένα νέο κύμα ακρίβειας, μετά από 4 χρόνια τρομακτικών ανατιμήσεων;
Μόλις προχθές γράφαμε για την κρίση που έρχεται (περισσότερα εδώ https://www.liberal.gr/agores/o-elefantas-sto-domatio-gia-tis-agores-kai-i-krisi-poy-erhetai), όταν θα γίνουν αισθητές στο μέγιστο βαθμό οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
«Βλέπουμε τις αγορές να βιάζονται από τη μία πλευρά να αφήσουν πίσω την κρίση αλλά ταυτόχρονα να ανησυχούν για τις επιπτώσεις που θα γίνουν αισθητές μέσα στους επόμενους μήνες … όσο τα Στενά παραμένουν κλειστά, η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει με ασφυξία … όσο συνεχίζεται η αναταραχή στο πιο νευραλγικό θαλάσσιο πέρασμα τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες παγκόσμιας ύφεσης».
Η ασφυξία, λοιπόν, πλησιάζει και αυτό σε καμία περίπτωση δεν αντανακλάται στους μεγαλύτερους χρηματιστηριακούς δείκτες, οι οποίες γράφουν διαδοχικά ιστορικά υψηλά.
Όπως πολύ εύστοχα σημειώνει σε χθεσινή της ανάλυση η Oxford Economics, «έχοντας υποφέρει κατά τη διάρκεια διαδοχικών πληθωριστικών κρίσεων, νοικοκυριά και επιχειρήσεις είναι πλέον πολύ πιο ευαίσθητοι στις εξελίξεις στο μέτωπο των τιμών. Η πρόβλεψη του οίκου προκαλεί τεράστια ανησυχία. Σύμφωνα με την Oxford Economics, ακόμα και αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν σύντομα, ο πληθωρισμός όχι φέτος αλλά το 2027 θα διαμορφωθεί παγκοσμίως κατά 0,3-0,5 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα σε σύγκριση με τις προπολεμικές εκτιμήσεις.
Ο κίνδυνος για νέα πληθωριστική κρίση μεγαλώνει όσο μειώνονται τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου. Ενώ στα χαρτιά τα παγκόσμια αποθέματα αργού είναι άφθονα, αναλυτές προειδοποιούν πως δεν είναι όλα τα… μετρημένα βαρέλια διαθέσιμα. Και αν η παγκόσμια αγορά φτάσει στο σημείο να λειτουργεί με χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων, θα δημιουργηθούν τεράστια προβλήματα. Η JPMorgan τοποθετεί τα εμπορικά και κρατικά αποθέματα κοντά στα 8,2 δισ. βαρέλια, ενώ η Societe Generale εκτιμά ότι διαμορφώνονται στα 7,8 δισ. βαρέλια και η Morgan Stanley ρίχνει τον πήχη στα 5,75 δισ. βαρέλια.
Είναι τόσο μεγάλη η απειλή που η JPMorgan πιστεύει πως ο επιταχυνόμενος ρυθμός μείωσης των αποθεμάτων πετρελαίου – που έχει ήδη φέρει έκτακτα μέτρα κυρίως στην Ασία όπως μείωση των πτήσεων – θα αναγκάσει τελικά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.
