Πολιτικοί αναλυτές σε όλο τον κόσμο παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς προσπαθούν να προσδιορίσουν την πιο συνετή αντίδραση στις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου.
Το CNBC μίλησε με περισσότερους από 30 εκπροσώπους κεντρικών τραπεζών, πολιτικούς και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής κατά τη διάρκεια των συναντήσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα, οι οποίοι εξέφρασαν τις απόψεις τους σχετικά με τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και τις μεγαλύτερες οικονομικές ανησυχίες τους.
1. Ένας παρατεταμένος πόλεμος
Ο πόλεμος στο Ιράν κυριάρχησε στις συζητήσεις της εκδήλωσης, εν μέσω της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας σχετικά με την πορεία του. Χθες το βράδυ, ο Τραμπ δήλωσε σε εκδήλωση στο Λας Βέγκας ότι ο πόλεμος «θα πρέπει να τελειώσει πολύ σύντομα». Την 1η Απριλίου, ο πρόεδρος Τραμπ είχε δηλώσει ότι αναμενόταν ο πόλεμος να διαρκέσει άλλες δύο έως τρεις εβδομάδες. Έκτοτε, τα μηνύματα από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη είναι αντιφατικά, ενώ δεν υπάρχει σαφήνεια σχετικά με την πορεία των ειρηνευτικών συνομιλιών.
«Με ρωτούν συνεχώς, θα έχει μεγάλο αντίκτυπο αυτός ο πόλεμος; Η πρώτη απάντηση είναι, έχει ήδη αντίκτυπο», δήλωσε ο Πιερ Γκραμέγκνα, διευθύνων σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, σε συνέντευξή του στο CNBC στο περιθώριο των συναντήσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. «Εννοώ, κοιτάξτε τα ποσοστά πληθωρισμού τους τελευταίους μήνες. Κοιτάξτε τι συμβαίνει στα βενζινάδικα μας σε όλο τον κόσμο. Ο αντίκτυπος είναι προφανής».
2. Στασιμότητα
Πολλοί από όσους μίλησαν στο CNBC επισήμαναν τις προκλήσεις που αφορούν την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, με τη στασιμότητα να αποτελεί βασική ανησυχία.
«Αν ο πόλεμος συνεχιστεί για περισσότερο, αυτό που θα με ανησυχούσε περισσότερο είναι ο αντίκτυπος στον πληθωρισμό. Αν διαρκέσει μερικούς μήνες ακόμα, αν τα Στενά του Ορμούζ μπλοκαριστούν ή μισομπλοκαριστούν, τότε θα έχουμε πληθωρισμό που θα ξεπεράσει το 1%, ίσως το 1,5% φέτος», δήλωσε ο Πιερ Γκραμέγκνα, διευθύνων σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. «Αν η κατάσταση επιδεινωθεί και διαρκέσει περισσότερο [από αυτό], ο πληθωρισμός θα ανέλθει στο 2,5% — κάτι που πιθανότατα θα προκαλέσει στασιμόπληθωρισμό, και αυτό είναι κακή είδηση για τον κόσμο».
3. Ενεργειακή ασφάλεια
Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερακάκης προειδοποίησε ότι ο κόσμος «ενδέχεται να βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση της ιστορίας». «Και αν προσθέσουμε όλα τα άλλα στοιχεία — το ένα τρίτο των λιπασμάτων διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς και θείο, ήλιο, πετροχημικά — συνολικά, αυτό μπορεί ενδεχομένως να αποτελέσουν τεράστιο κίνδυνο», δήλωσε ο κ. Πιερακάκης στο CNBC. «Επιπλέον, ο Απρίλιος μπορεί να είναι πιο προβληματικός από τον Μάρτιο, επειδή αυτή τη στιγμή, τα τελευταία φορτία πλοίων που αναχώρησαν στις 28 Φεβρουαρίου αναμένεται να φτάσουν μέχρι τις 20 Απριλίου. Έτσι, οι περιορισμοί στην προσφορά θα γίνουν πιο αισθητοί στις αγορές».
Η Νικόλα Γουίλις, υπουργός Οικονομικών της Νέας Ζηλανδίας, προειδοποίησε ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα οδηγήσει σε ένα «χειρότερο σενάριο», στο οποίο το αργό πετρέλαιο θα παγιδευτεί στη Μέση Ανατολή, χωρίς να μπορεί να φτάσει στα διυλιστήρια της Νοτιοανατολικής Ασίας.
4. Η «ομίχλη» και το «σύννεφο» δημιουργούν προκλήσεις στη χάραξη πολιτικής
Οι αναλυτές που μίλησαν στο CNBC ανέφεραν επίσης ότι έχει καταστεί δύσκολο να προγραμματίσουν το μέλλον λόγω της παρατεταμένης αβεβαιότητας. «Είναι απολύτως αδύνατο να προβλέψουμε τι θα συμβεί, οι προβλέψεις είναι πολύ αβέβαιες», είναι οι πρώτες σκέψεις.
Ο Όλι Ρεν, διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Φινλανδίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τόνισε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ «δεν έχουν δεσμευτεί εκ των προτέρων σε καμία πορεία επιτοκίων», ακόμη και αν οι αγορές προεξοφλούν μια σειρά αυξήσεων για την ευρωζώνη φέτος.
«Δεν υπάρχει σαφήνεια, ούτε βεβαιότητα σχετικά με τους βασικούς παράγοντες, [συμπεριλαμβανομένης] της διάρκειας της σύγκρουσης», δήλωσε. «Αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διαπραγματεύσεις, καθώς και από το πόσο σοβαρή ζημιά έχει προκληθεί στην παραγωγή ενέργειας και στις διαδρομές μεταφοράς», δήλωσε στο CNBC. «Οι προοπτικές είναι πολύ ασαφείς προς το παρόν, οπότε… η αξία της αναμονής είναι αρκετά υψηλή».
5. Ανθεκτικότητα των αγορών
Οι παγκόσμιες χρηματιστηριακές αγορές δεν επηρεάστηκαν ιδιαίτερα από τον πόλεμο στο Ιράν, με τις μετοχές στις ΗΠΑ να καταγράφουν νέα ρεκόρ κατά τη συνεδρίαση της Πέμπτης.
Ο δείκτης MSCI World Ex-U.S. εξακολουθεί να παρουσιάζει πτώση περίπου 1% από την έναρξη του πολέμου, αλλά έχει ανακτήσει πάνω από 8% τον τελευταίο μήνα.
«Οι αγορές λειτούργησαν με αρκετά ομαλό τρόπο», δήλωσε η Verena Ross, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA). «Οι παράγοντες της αγοράς κατάφεραν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις κάλυψης περιθωρίου και σε παρόμοια ζητήματα. Επομένως, παρατηρήθηκε αρκετή ανθεκτικότητα στον τρόπο λειτουργίας των αγορών. Το ερώτημα είναι, πώς θα συνεχίσουν οι αγορές να αντιμετωπίζουν την αυξημένη μεταβλητότητα που φαίνεται να παρατηρείται σε καθημερινή βάση;»
