Από τότε που το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb ξεκίνησε τη λειτουργία του, οι επιστήμονες παρατηρούν μικρές, φωτεινές κόκκινες κουκκίδες να εμφανίζονται σχεδόν σε κάθε εικόνα. Οι αστρονόμοι τις ονομάζουν «μικρές κόκκινες κουκκίδες» (LRDs), αλλά η φύση τους παραμένει άγνωστη, αναφέρει το CNN.
«Είναι η πρώτη φορά που μελετώ ένα αντικείμενο για το οποίο πραγματικά δεν καταλαβαίνουμε γιατί φαίνεται έτσι», δήλωσε η καθηγήτρια Τζένι Γκριν, από το Πανεπιστήμιο Πρίνστον. «Δικαίως μπορούμε να τα αποκαλέσουμε μυστήριο».
Οι LRD εμφανίζονται συχνά και σε κάθε εκτεταμένη παρατήρηση με το James Webb. Η Γκριν υποστηρίζει ότι μπορεί να τροφοδοτούνται από αναπτυσσόμενες μαύρες τρύπες, ενώ άλλες θεωρίες προτείνουν ότι πρόκειται για τεράστια άστρα που πεθαίνουν. Ωστόσο, το πρώτο σενάριο φαίνεται να ταιριάζει καλύτερα στα μέχρι τώρα δεδομένα.
Ο όρος «μικρές κόκκινες κουκκίδες» εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2024, καθώς τα προηγούμενα τηλεσκόπια, όπως το Hubble, δεν είχαν την απαιτούμενη ανάλυση ή ευαισθησία στα υπέρυθρα μήκη κύματος για να τις παρατηρήσουν. Το Webb, με τον κύριο καθρέφτη 6,5 μέτρων, αποκάλυψε αυτά τα αντικείμενα που μέχρι τότε ήταν αόρατα.
Οι κουκκίδες φαίνονται κόκκινες λόγω της μεγάλης απόστασής τους και της διαστολής του σύμπαντος, αλλά είναι και εγγενώς κόκκινες, γεγονός που καθιστά το φαινόμενο ακόμη πιο αινιγματικό. Η ερμηνεία έχει αλλάξει με τα χρόνια: αρχικά πιστευόταν ότι το κόκκινο οφειλόταν σε σκόνη, ενώ πλέον θεωρείται ότι προκαλείται από πυκνό υδρογόνο γύρω από μια πιθανή μαύρη τρύπα.
Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί περίπου 1.000 LRD, οι περισσότερες στο πρώιμο σύμπαν, με μόλις λίγες πιο κοντινές στη Γη. Αυτές οι παρατηρήσεις μπορεί να βοηθήσουν να αποκαλυφθεί ο ρόλος τους στην εξέλιξη των γαλαξιών και στη δημιουργία υπερμεγέθων μαύρων τρυπών.
Η πρώτη συστηματική παρατήρηση έγινε μέσω του προγράμματος RUBIES, υπό την Άννα ντε Γκράαφ, το οποίο αποκάλυψε αντικείμενα όπως ο «Βράχος», ένα μοναδικό σώμα που δεν ταιριάζει σε καμία υπάρχουσα κατηγορία. Το φάσμα του δείχνει πυκνό και θερμό υδρογόνο γύρω από μια πιθανή μαύρη τρύπα, υποδηλώνοντας έναν νέο τύπο κοσμικού αντικειμένου, ίσως υβριδικό ανάμεσα σε άστρο και μαύρη τρύπα.
Η θεωρία των «οιονεί άστρων», που προτάθηκε ήδη από το 2006, παρέχει ένα θεωρητικό πλαίσιο για τέτοια σώματα, αλλά δεν υπάρχουν ακόμη αποδείξεις. Το James Webb συνεχίζει να προσφέρει νέες ανακαλύψεις, ανοίγοντας ένα μοναδικό παράθυρο σε αντικείμενα που μοιάζουν ταυτόχρονα με γαλαξίες, μαύρες τρύπες και άστρα, και προσκαλεί τους επιστήμονες να αναπτύξουν θεωρίες που θα εξηγήσουν αυτό το κοσμικό μυστήριο.
