Η πολυετής δικαστική αντιπαράθεση που συνδέεται με την ελληνική αγορά μπύρας εισέρχεται σε νέα φάση, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ολλανδίας να απορρίψει την έφεση που είχε καταθέσει η Heineken, σχετικά με το ζήτημα της δικαιοδοσίας των ολλανδικών δικαστηρίων.
Η εξέλιξη χαιρετίστηκε από τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης (ΖΜΘ), παραγωγό της μπίρας Βεργίνα, η οποία έχει καταθέσει αγωγή αποζημίωσης κατά της Heineken, επικαλούμενη ζημία που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, υπέστη εξαιτίας πρακτικών που είχαν κριθεί στο παρελθόν ως αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού.
Η υπόθεση συνδέεται με την απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού του 2015, με την οποία διαπιστώθηκε ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία είχε καταχραστεί τη δεσπόζουσα θέση της στην ελληνική αγορά μπύρας επί σειρά ετών, εφαρμόζοντας πρακτικές που περιόριζαν τις δυνατότητες ανάπτυξης ανταγωνιστών της. Η απόφαση είχε συνοδευτεί από την επιβολή προστίμου ύψους άνω των 31 εκατ. ευρώ, το μεγαλύτερο που είχε επιβληθεί μέχρι τότε σε μεμονωμένη επιχείρηση από την ελληνική αρχή ανταγωνισμού.
Η θέση της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης
Η ΖΜΘ εκτιμά ότι η πρόσφατη απόφαση του ολλανδικού Ανώτατου Δικαστηρίου επιβεβαιώνει ότι οι σχετικές αξιώσεις μπορούν να εξεταστούν από τα δικαστήρια της Ολλανδίας, όπου εδρεύει η Heineken. Σύμφωνα με την εταιρεία, η εξέλιξη αυτή απομακρύνει ένα σημαντικό διαδικαστικό εμπόδιο και επιτρέπει να προχωρήσει η εκδίκαση του βασικού ζητήματος, δηλαδή του ύψους των αποζημιώσεων που διεκδικούνται.
Η εταιρεία επισημαίνει επίσης ότι η απόφαση ακολουθεί προηγούμενη παρέμβαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο είχε κληθεί να απαντήσει σε προδικαστικά ερωτήματα που σχετίζονταν με τη δικαιοδοσία και την ευθύνη εταιρειών του ίδιου ομίλου σε υποθέσεις ανταγωνισμού.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΖΜΘ, η διαδικασία στο Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ εισέρχεται πλέον στο τελικό της στάδιο και αναμένεται απόφαση επί της ουσίας των αποζημιώσεων μέσα στους επόμενους μήνες.
Η απάντηση της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας
Από την πλευρά της, η Αθηναϊκή Ζυθοποιία επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία της συγκεκριμένης εξέλιξης ως προς την ουσία της διαφοράς, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση αφορά αποκλειστικά διαδικαστικό ζήτημα.
Όπως επισημαίνει η εταιρεία, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας δεν εξέτασε ούτε έκρινε το περιεχόμενο των αξιώσεων αποζημίωσης. Το μοναδικό αντικείμενο της απόφασης ήταν το εάν τα ολλανδικά δικαστήρια είναι αρμόδια να εκδικάσουν την υπόθεση.
Με βάση αυτή τη θέση, η τελική κρίση παραμένει στα χέρια του Περιφερειακού Δικαστηρίου του Άμστερνταμ, το οποίο θα αποφανθεί τόσο για το βάσιμο των αξιώσεων όσο και για τυχόν οικονομικές συνέπειες.
Παράλληλα, πληροφορίες της αγοράς αναφέρουν ότι σε περίπτωση που η τελική απόφαση κινηθεί υπέρ της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης, η πλευρά της Heineken και της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας εξετάζει το ενδεχόμενο άσκησης των προβλεπόμενων ένδικων μέσων, συνεχίζοντας τη δικαστική διεκδίκηση.
Πώς ξεκίνησε η διαμάχη
Η υπόθεση έχει τις ρίζες της στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν η δομή της ελληνικής αγοράς μπύρας βρισκόταν υπό έντονη συγκέντρωση, με την Αθηναϊκή Ζυθοποιία να κατέχει κυρίαρχο μερίδιο αγοράς. Με την είσοδο και ανάπτυξη μικρότερων παικτών, αλλά και την ενίσχυση ανταγωνιστικών σχημάτων, άρχισαν να διατυπώνονται καταγγελίες για πρακτικές που δυσχέραιναν την πρόσβαση ανταγωνιστών σε σημεία πώλησης και δίκτυα διανομής.
Έπειτα από πολυετή έρευνα, η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού κατέληξε το 2015 στο συμπέρασμα ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία είχε εφαρμόσει επί μακρό χρονικό διάστημα στρατηγική αποκλεισμού ανταγωνιστών μέσω συνδυασμού εμπορικών πρακτικών, όπως συμφωνίες αποκλειστικότητας, πολιτικές εκπτώσεων και άλλους μηχανισμούς που, κατά την κρίση της Αρχής, περιόριζαν τον ανταγωνισμό.
Η εταιρεία είχε απορρίψει τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας διαχρονικά ότι η εμπορική της πολιτική ήταν σύννομη και ότι η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν αποτύπωνε ορθά τις συνθήκες λειτουργίας της αγοράς. Η υπόθεση οδηγήθηκε στα διοικητικά δικαστήρια, τα οποία επιβεβαίωσαν σε μεγάλο βαθμό τα βασικά συμπεράσματα της Επιτροπής, ενώ υπήρξαν μεταβολές ως προς το ύψος των κυρώσεων.
Στη συνέχεια, η διαμάχη μεταφέρθηκε και στην Ολλανδία, όπου η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης επιδίωξε να αναζητήσει αποζημιώσεις όχι μόνο από την ελληνική θυγατρική αλλά και από τη μητρική Heineken. Το 2024, δικαστήριο του Άμστερνταμ έκρινε ότι η Heineken μπορεί να θεωρηθεί συνυπεύθυνη στο πλαίσιο του ενιαίου οικονομικού σχήματος του ομίλου, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συνέχιση της διαδικασίας. Η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ολλανδίας δεν λύνει οριστικά τη διαφορά. Ωστόσο, αποτελεί έναν ακόμη κρίκο σε μια δικαστική αντιπαράθεση που διαρκεί πάνω από μία δεκαετία.
