Το γεωλογικό «νήμα» που συνδέει το Block 10 με την παραχώρηση Α2 στο Ιόνιο βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ερευνητικού σχεδιασμού της κοινοπραξίας Chevron – HELLENiQ Energy, καθώς τα δεδομένα που έχουν συγκεντρωθεί τα τελευταία χρόνια δημιουργούν νέες προσδοκίες για την εξέλιξη του ελληνικού προγράμματος υδρογονανθράκων.
Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, το ενδιαφέρον για το block Α2 δεν προέκυψε τυχαία. Αντιθέτως, βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στα συμπεράσματα που προέκυψαν από την ανάλυση των σεισμικών δεδομένων στο γειτονικό Block 10, το οποίο σήμερα θεωρείται η πιο ώριμη ερευνητικά παραχώρηση του χαρτοφυλακίου της HELLENiQ Energy.
Οι δύο περιοχές παρουσιάζουν ισχυρή γεωλογική συσχέτιση, καθώς το Block 10 βρίσκεται βόρεια του Α2 και οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ορισμένες από τις δομές που έχουν ήδη χαρτογραφηθεί ενδέχεται να εκτείνονται και εντός της δεύτερης παραχώρησης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η επόμενη φάση εργασιών στο Α2 θεωρείται κομβική για την κατανόηση του πραγματικού δυναμικού της περιοχής.
Το Block 10 ως «οδηγός» για το Α2
Η ολοκλήρωση των ερευνών στο Block 10 προσέφερε στην κοινοπραξία ένα πολύτιμο γεωλογικό υπόβαθρο, πάνω στο οποίο σχεδιάζονται πλέον τα επόμενα βήματα στο Α2.
Οι πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί μέχρι σήμερα δεν επαρκούν για να οδηγήσουν απευθείας σε γεώτρηση, ωστόσο θεωρούνται αρκετά ενθαρρυντικές ώστε να δικαιολογήσουν νέες τρισδιάστατες σεισμικές καταγραφές. Μέσα από αυτές τις έρευνες θα επιδιωχθεί να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η συνέχεια των γεωλογικών σχηματισμών και να προσδιοριστούν πιθανοί στόχοι για το επόμενο στάδιο αξιολόγησης.
Για τον λόγο αυτό, η πρώτη φάση της παραχώρησης Α2 επικεντρώνεται στην απόκτηση και επεξεργασία νέων δεδομένων υψηλής ανάλυσης, τα οποία θα επιτρέψουν στους γεωεπιστήμονες να αποκτήσουν σαφέστερη εικόνα για τις υπεδάφιες δομές της περιοχής.
Ο ορίζοντας του 2028
Εφόσον οι νέες έρευνες επιβεβαιώσουν τις αρχικές γεωλογικές ενδείξεις, το επόμενο βήμα θα είναι η αξιολόγηση πιθανών γεωτρητικών στόχων τόσο στο Α2 όσο και στο Block 10.
Πηγές της αγοράς τοποθετούν χρονικά τις πρώτες αποφάσεις για ερευνητικές γεωτρήσεις γύρω στο 2028, υπό την προϋπόθεση ότι τα αποτελέσματα των σεισμικών ερευνών θα συνεχίσουν να ενισχύουν το γεωλογικό μοντέλο που έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα.
Πρόκειται για μια διαδικασία που ακολουθεί τη διεθνή πρακτική της βιομηχανίας, καθώς μεσολαβούν αρκετά στάδια τεχνικής αξιολόγησης πριν από την επιλογή ενός σημείου γεώτρησης και τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης.
Η είσοδος της Chevron και το νέο χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων
Η συμμετοχή της Chevron στις ελληνικές έρευνες αποτελεί αποτέλεσμα πολυετών διαβουλεύσεων με τη HELLENiQ Energy. Οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών διήρκεσαν αρκετά χρόνια πριν η αμερικανική ενεργειακή εταιρεία λάβει την τελική απόφαση να εισέλθει στην ελληνική αγορά έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων.
Η συνεργασία κατέληξε στη συνδιαμόρφωση ενός χαρτοφυλακίου τεσσάρων παραχωρήσεων, στις περιοχές Α2, Νότια Πελοπόννησος, Νότια Κρήτη 1 και Νότια Κρήτη 2. Στο νέο αυτό σχήμα η Chevron διατηρεί τον ρόλο του διαχειριστή (operator) και συμμετοχή 70%, ενώ η HELLENiQ Energy κατέχει το υπόλοιπο 30%.
Η διαδικασία για την περιοχή Α2 ξεκίνησε ουσιαστικά στα τέλη του 2024, ενώ στις αρχές του 2025 δόθηκε το πράσινο φως για την προώθηση της σχετικής διαγωνιστικής διαδικασίας. Οι συμβάσεις μίσθωσης των τεσσάρων θαλάσσιων περιοχών υπογράφηκαν στις αρχές του 2026, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο ερευνών στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο.
Η πρόκληση της επιβεβαίωσης πετρελαϊκού συστήματος
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη συλλογή σεισμικών δεδομένων, το μεγαλύτερο ζητούμενο για τις νέες παραχωρήσεις παραμένει η επιβεβαίωση της ύπαρξης ενός λειτουργικού πετρελαϊκού συστήματος.
Οι σεισμικές έρευνες μπορούν να αποτυπώσουν γεωλογικές δομές με υψηλό ενδιαφέρον, ωστόσο μόνο μια γεώτρηση μπορεί να επιβεβαιώσει εάν συνυπάρχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη δημιουργία και παγίδευση υδρογονανθράκων.
Σήμερα, το μοναδικό αποδεδειγμένο παράδειγμα στην ελληνική υπεράκτια περιοχή είναι το κοίτασμα του Κατακόλου. Εκεί οι γεωτρήσεις επιβεβαίωσαν την παρουσία πετρωμάτων-πηγών, κατάλληλων ταμιευτήρων και στεγανών καλυμμάτων, στοιχείων απαραίτητων για τη συγκέντρωση πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτομάτως στις νέες περιοχές έρευνας. Μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί γεώτρηση στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης ούτε στις νέες παραχωρήσεις που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα της Chevron και της HELLENiQ Energy.
Για τον λόγο αυτό, οι εκτιμήσεις βασίζονται κυρίως σε γεωλογικές αναλογίες με τα πετρελαϊκά συστήματα της Ανατολικής Μεσογείου και στα ευρήματα των σεισμικών ερευνών που έχουν προηγηθεί.
Οι πρώτες γεωτρήσεις μετά από δεκαετίες
Εφόσον το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα εξελιχθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι γεωτρήσεις που εξετάζονται για το 2028 θα αποκτήσουν ιδιαίτερη ιστορική σημασία για τον ελληνικό κλάδο υδρογονανθράκων.
Και αυτό γιατί η τελευταία υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε το 1982. Έκτοτε, παρά τις κατά καιρούς παραχωρήσεις και τα ερευνητικά προγράμματα που ακολούθησαν, δεν υπήρξε νέα γεωτρητική δραστηριότητα σε ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα.
Η επιτυχία ή μη των επόμενων βημάτων της Chevron και της HELLENiQ Energy αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά την πορεία των ερευνών υδρογονανθράκων στη χώρα, αλλά και το επενδυτικό ενδιαφέρον για τις ελληνικές θαλάσσιες περιοχές τα επόμενα χρόνια.
